M: Bardzo proszę na początek opowiedzieć o historii organizacji, o tym jak powstała, kiedy, kto był inicjatorem – o okolicznościach powstania. 
R: Pierwotnie w miejscu, w którym jesteśmy istniała placówka o nazwie „Międzyszkolna Świetlica Terapeutyczna”. Była to placówka budżetowa, finansowana najpierw przez kuratorium bielskie – kiedy istniało województwo bielsko – bialskie i była w ramach… właśnie pod resortem edukacji. Potem w ramach przemian przeszła pod resort pomocy społecznej i po reformie administracyjnej stała się częścią powiatu. Stała się… jednostką samorządu terytorialnego podległą bezpośrednio pod powiat… W miarę upływu czasu, w miarę zmian… kolei losu, świetlica miała coraz mniejsze pieniądze, coraz mniejszy budżet, dochodziło do takich sytuacji, że praktycznie pieniądze… pieniędzy nie było już nawet na pełne etaty i pracownicy tutaj pracowali na kawałkach etatów. Faktem jest, że były to drogie etaty, ponieważ pracownicy z tej racji że byli tu zatrudniani jeszcze… kiedy istniała świetlica poza edukacją, byli zatrudniani z Karty Nauczyciela, więc były to dodatkowe obciążenia, które musiał powiat ponosić. W roku 2000 – ym sytuacja była już na tyle trudna, że… no mogło nie starczać nawet na rachunki. Więc rodzice i personel świetlicy podjęli decyzję, że istnieje źródło dodatkowego wspierania, dodatkowego zdobywania pieniędzy i jest to założenie stowarzyszenia. Stowarzyszenie takie powstało właśnie w 2000 – ym roku, zostało zarejestrowane w lipcu i od tamtej pory datujemy praktycznie powstanie stowarzyszenia. Pierwszym prezesem i jak do tej pory jedynym, bo wybieranym na każdą kolejną kadencję jest pani Teresa Bebak… wtedy była również dyrektorem świetlicy i zasadniczo to był pierwszy cel powstania świetlicy – wspieranie Międzyszkolnej Świetlicy… stowarzyszenia… wspieranie Międzyszkolnej Świetlicy Terapeutycznej, zdobywanie dodatkowych środków na dodatkowe zajęcia, ponieważ nie było nawet na wyjazdy, nie było na nic. Zdobywanie dodatkowego sprzętu… materiałów do zajęć, pisanie projektów w tym celu. Z czasem jednak zaczęliśmy się troszeczkę rozrastać, powoli to szło ale… stowarzyszenie zorganizowało – nie pamiętam teraz – czy były to wakacje czy ferie na Osiedlu „Błonie” dla dzieci, które tam mieszkały i z inicjatywy tamtejszych właśnie i dzieci i ich rodziców stowarzyszenie założyło własną świetlicę, która funkcjonuje do dzisiaj w pomieszczeniach dawnego klubu „Relaks”. W międzyczasie powiat podjął kroki zmierzające do likwidacji Międzyszkolnej Świetlicy Terapeutycznej i końcem 2005 – go ta świetlica została zamknięta. Ponieważ wojewoda wyraził zgodę na likwidację tylko i wyłącznie pod warunkiem, że obowiązki tej Międzyszkolnej Świetlicy Terapeutycznej przejmie nowa placówka… miasto, które w tym momencie okazało się odpowiedzialne za prowadzenie placówek musiało ogłosić konkurs na realizację takiego zadania, z tej racji, że samo nie prowadzi świetlicy. I tak wygraliśmy i wygrywamy do dzisiejszego dnia ten konkurs, nasza oferta z tego co wiem, jest jedyną, ponieważ personel pracujący wtedy w większości pozostał i na ten moment nadal pracuje. 
M: Czy ja dobrze rozumiem – stowarzyszenie założyły osoby związane z tą świetlicą finansowaną wówczas przez samorząd tak? 
R: Tak, z tym, że tak jak wspominałem to finansowanie było coraz słabsze i jedynym rozwiązaniem żeby placówka przetrwała było po prostu założenie stowarzyszenia, które miało tą świetlicę wspierać. Oczywiście czasem, jak widać, nie tylko przestało ją wspierać ale zaczęło ją prowadzić, do tego prowadzimy własną dodatkową świetlicę… jest to powiedzmy główny pion naszej działalności – prowadzenie świetlicy. Nie jedyny, ponieważ w międzyczasie rozpoczęliśmy działanie na nieco szerszą skalę – dzisiaj jesteśmy jednym z większych stowarzyszeń działających na terenie Oświęcimia. Organizujemy dwa, trzy razy do roku zbiórki żywności, organizujemy festyny, zaangażowaliśmy się również w działania strażnicze, wspieramy różne inicjatywy lokalne – na ten moment trzy… dwie… Udzielamy ewentualnie wsparcia w jakiś nagłych wypadkach czy to materialnego czy to finansowego, no… pomysłów, koncepcji jest wiele, w zależności od tego jak nam środków starcza… 
M: Chciałam jeszcze o celach szczegółowo bardziej porozmawiać, na początku priorytetem było żeby wspierać świetlicę tak? 
R: Dokładnie. Z czasem w ramach rozwoju stowarzyszenia zaczęła się po prostu pojawiać potrzeba jakiegoś bliższego sprecyzowania celów. Tak powstała misja, tak powstały cele stowarzyszenia. Misją jest podejmowanie działań na rzecz dziecka i rodziny w trudnej sytuacji oraz rozwój społeczeństwa obywatelskiego – oznacza to, że podejmujemy się takich działań, które w jakiś sposób będą nas do tego przybliżać. 
M: Dobrze rozumiem, że na początku koncentrowali się państwo na dziecku i rodzinie a potem to społeczeństwo obywatelskie się pojawiło? Czy to szło równolegle? 
R: … Działania strażnicze, działania na rzecz demokracji pojawiły się stosunkowo niedawno. 
M: Generalnie na początku chodziło o… 
R: Na początku naszym działaniem było tylko wspieranie świetlicy, potem właśnie poszerzenie tej opieki poprzez prowadzenie obydwu świetlic, a obecnie na przykład no orędujemy za otwarciem kolejnych placówek, z tym, że no… zdajemy sobie sprawę z możliwości, ze tak powiem budżetowych naszego miasta. 
M: Czyli rozumiem, że cele, które pojawiły się na początku były rozwijane, realizowane… 
R: One są do tej pory rozwijane, realizowane… 
M: I pojawiają się nowe tak? 
R: Dokładnie. Ponieważ stowarzyszenie zaczęło się dość gwałtownie rozwijać i… no i w związku z tym trzeba było mniej więcej się dostosować do sytuacji… Nie można przecież realizować działań, jeśli miałyby to być działania bez jakiegokolwiek celu. 
M: Czyli te cele w trakcie okazały się celami jak najbardziej trafionymi. Te cele pierwotne. 
R: I nadal są, ponieważ nadal są one naszym priorytetem, tak jak mówię – główne działania stowarzyszenia skupione są na prowadzeniu świetlicy. 
M: Proszę mi powiedzieć, czy od początku działania państwa organizacji natrafiali państwo – realizując dane cele – na jakieś bariery? 
R:… Oczywiście. Bardzo wiele. 
M: Czy może pan o tych barierach opowiedzieć? 
R: Wie pani co, każda organizacja ma jedną podstawową barierę – finansowanie. Pieniędzy nigdy nie jest dość. Na ten moment stowarzyszenie ma zabezpieczone około osiemdziesięciu procent – siedemdziesięciu, osiemdziesięciu procent budżetu tej świetlicy i… zasadniczo – teoretycznie na tym ma polegać wolny rynek i konkurencja między organizacjami pozarządowymi, że najlepsze projekty powinny uzyskiwać dofinansowanie – jak najbardziej się z tym zgadzamy, z tym, że nie zgadzamy się tutaj w pewnych miejscach z polityką naszego miasta ale o tym… 
M: O tym będzie okazja później… A oprócz takich kwestii finansowych są jeszcze jakieś inne bariery? Czy były? 
R: Wie pani co, były, są i będą. Pierwsza sprawa jest taka, że jesteśmy mimo wszystko stowarzyszeniem bardzo wąsko wyspecjalizowanym, w związku z czym nie jesteśmy znani wszem i wobec tak jak na przykład „Wielka Orkiestra Świątecznej Pomocy”, która oprócz powiedzmy, tego że też w pewnym sensie jest wyspecjalizowana, jest bardzo medialna. Ma wsparcie ważnych mediów, czego na przykład lokalne… lokalnie działające organizacje nie mają. To jest jedno z większych, poważniejszych barier… po prostu słaby rozgłos jest takich organizacji. One mają mniejsze możliwości w tym momencie przebicia się w szumie medialnym… inną… innym problemem jest pole, na którym działamy, czyli sama pomoc społeczna… społeczeństwo nie lubi widzieć tego, co jest niewygodne, a organizacja działająca i mówiąca o takich problemach… no nie jest najlepiej widziana w tym momencie, ponieważ uświadamiają sobie ludzie, że nie wszystko jest tak różowo jak by chcieli. Weźmy pomoc społeczną. No przecież kto chciałby pamiętać, że są ludzie biedni, kto chciałby pamiętać o tym, że są dzieci zaniedbane… Osoby żyjące w takich rodzinach też nie chcą się przyznać, że jest u nich coś nie w porządku, więc tutaj to działało we wszystkie strony. Ludzie się musieli najpierw do nas przekonać… ciągle się muszą do nas przekonywać, ponieważ no… nie jesteśmy wszem i wobec znani. Poza tym, dzisiaj powiedzmy, mówi się już więcej o takich problemach, kiedy stowarzyszenie w 2000 – ym roku zaczynało, nie istniało praktycznie rzecz biorąc pojęcie „pomoc społeczna” tylko „opieka społeczna”. Opieka społeczna kojarzyła się jednoznacznie z tym, że „znowu kładziemy pieniądze na biedaków”, „idą z naszych pieniędzy pieniądze na to, że oni nic nie robią, chleją…” i coś tam dalej… No i jest jeszcze jedna rzecz – pochodzenie naszych podopiecznych w większości. To nie są rodziny bogate, to nie są rodziny… nieszczęśliwe często… często są tam różne problemy. O ile na przykład zbieranie funduszy było prostsze dla organizacji zajmujących się osobami niepełnosprawnymi – bo to są biedne dzieci, bo są kaleki, bo coś tam… To w przypadku naszych jest jasno powiedziane: „Co, mam dawać na chuliganów? Mam dawać na tych, którzy pochodzą z rodzin pijusów? Niech przestaną pic, niech dadzą własnym dzieciom”. Albo mówiąc wprost, „Dlaczego ja mam dawać na te dzieci, skoro ja wolę dać na przykład na dom dziecka, bo tam są biedne dzieci, co rodzin nie mają.” Nasi rodziny mają, więc o co… czego my możemy chcieć. Postrzeganie to jest jedna sprawa, dofinansowanie druga, trzecia – kwestie medialne, czwarta… wie pani co, z organizacjami pozarządowymi do tej pory jeszcze nikt się tak bardzo nie liczy jak powinien. Gdyby się rzeczywiście tak bardzo liczono, to uważam, że na ten moment finansowanie i udział sektora… trzeciego sektora w rynku pracy nie powinien wynosić około pięciu procent… tylko około dwudziestu pięciu. 
M: Może pan teraz opowiedzieć coś o tym jak państwo realizują te cele? Jakie państwo podejmują działania konkretne? 
R: A… 
M: Oprócz tego, że jest świetlica. 
R: Jak realizujemy cele. Jest wiele metod na to – po pierwsze żeby realizować cele to potrzebne są pieniądze. Więc cześć naszych wysiłków – duża cześć – skupiona jest przede wszystkim na zdobywanie środków na realizację tych celów. Po pierwsze głównie dlatego zdecydowaliśmy się spełnić wszystkie kryteria i zostaliśmy organizacją pożytku publicznego. Śledząc zmiany w przepisach prawnych dostosowaliśmy się do wymogów Ministerstwa Sprawiedliwości żebyśmy mogli otrzymywać nawiązki, ponieważ od kiedy się zmieniły przepisy, skreślono nas z tej listy i praktycznie wiele innych organizacji, które kiedyś otrzymywały nawiązki, nie otrzymuje – i nikt nie wie dlaczego. A tylko dlatego, że zmieniły się przepisy i trzeba było się od nowa o to starać. Myśmy się o tym dowiedzieli całkiem niedawno i od… od zeszłego roku praktycznie jesteśmy na nowo na liście instytucji, które mogą nawiązki otrzymywać. 
M: I z czym to się wiąże? 
R: Musimy po pierwsze co roku się spowiadać Ministerstwu Sprawiedliwości z pieniędzy, które otrzymaliśmy – na co je wydaliśmy, ile zostało i co zamierzamy z nimi zrobić, co roku musimy takie sprawozdanie wysyłać w styczniu i… najpierw trzeba było właśnie przedstawić, że nasze cele są zgodne z celami pożytku publicznego… cała ta procedura znajduje się na stronie Ministerstwa Sprawiedliwości, nam to zajęło chyba jakieś dwa czy trzy miesiące. 
M: Dobrze, zaraz jeszcze przejdziemy do tego, chciałabym skończyć to… 
R: Jeśli chodzi o cele… 
M: O działania. Konkretnie jakie działania państwo podejmują? 
R: Staramy się jak najbardziej uatrakcyjnić ofertę naszych działań, jak najbardziej ją urozmaicać… skupiamy się głównie na dzieciach ale w rozumieniu ustawy mamy również obowiązek pracować nie tylko z dzieckiem ale i z jego rodziną, w związku z czym podejmujemy też działania mające na celu wsparcie rodziny – zbiórki żywnościowe, zbiórki pieniężne – to są działania, które mają nam pomóc wesprzeć rodzinę, przynajmniej na jakiś krótki czas, oczywiście w miarę naszych możliwości, ponieważ nie jesteśmy w stanie na przykład zrealizować programu… PEAD – jakoś tak, to jest unijny… dostarczanie żywności… powiedzmy nie mamy na tyle zasobów ani nie jesteśmy tak rozprzestrzenieni żeby móc to realizować. Ale no zbiórki żywności to jest jedno. Prowadzenie świetlicy… świetlic dwóch – na dwóch osiedlach, walczymy teraz o trzecią, staramy się otworzyć czwartą ale to wszystko jest rozciągnięte w czasie. Polityka naszego państwa nie jest nam przychylna ponieważ w Narodowym Programie Spójności i w nowym okresie programowania – pomimo nacisków wielu organizacji pozarządowych, nie wzięto pod uwagę tego, że wsparcia mogą potrzebować również dzieci i na ten moment jedynym sektorem pomocy społecznej jaki został powiedzmy dofinansowany to są bezrobotni. Pieniądze unijne są kierowane głównie na bezrobotnych i restrukturyzację rolnictwa. Na wspieranie dzieci, na wspieranie edukacji – dziecięcej oczywiście – nie ma zbyt wielu pieniędzy. Jest jeszcze… są pieniądze na… to są systemowe na… na… powiedzmy szkolnictwo wyższe i badania naukowe no ale to w tym momencie no nijak nas nie ratuje ponieważ nasze dzieci nie są na uniwersytetach i niewiele z nich trafi na uniwersytety. 
M: Proszę mi powiedzieć – co według pana jest największym osiągnięciem organizacji? 
R: Nie ma jakiegoś jednego największego. Cała nasza praca skupiona jest na ciągłym realizowaniu tych celów. To, że rozwijamy się, to że ciągle poszerzamy swoją ofertę jest w pewnym sensie sukcesem, ponieważ zdobyliśmy jakąś swoją renomę i mamy jakieś własne powiedzmy osiągnięcia. Ja bym nazwał to właśnie największym sukcesem. 
M: Teraz chciałabym przejść do pytań związanych ze strukturą organizacji. Proszę mi powiedzieć: co zadecydowało o tym, że przyjęli państwo taką a nie inną formę prawną? 
R: Konieczność. Tak jak wspominałem, na tamten, na tamten moment jedynym dobrym rozwiązaniem było założenie… przy świetlicy stowarzyszenia, w związku z tym taka forma prawna została wybrana. To, że staliśmy się organizacją pożytku publicznego, to że rozwijamy się w takiej dziedzinie, to jest po prostu konsekwencja tego pierwszego kroku. 
M: A czy rozważali państwo przyjęcie jakiejś innej formuły? 
R: Jak już się jest stowarzyszeniem to już nie można być… 
M: Ale przed… przed zakładaniem. 
R: Wie pani co, nie wiem, nie było mnie przy tym. 
M: Rozumiem. 
R: Ja dołączyłem do stowarzyszenia nieco później, kiedy stowarzyszenie już istniało, ja się dopiero później pojawiłem… i w świetlicy i zaangażowałem się w działania stowarzyszenia. 
M: Kiedy pan się pojawił w organizacji? 
R: W 2002 – im roku. 
M: Czyli dwa lata po rozpoczęciu działania. A czy to, że to jest stowarzyszenie - czy są jakieś złe, dobre strony takiej formuły? 
R: Już parę rzeczy na ten temat powiedziałem. Przede wszystkim, tak jak mówię stowarzyszenia nie są jeszcze postrzegane w Polsce tak jak być powinny. 
M: Ale chodzi mi generalnie o samą formułę prawną – o przepisy, procedury… 
R: Wie pani co, samo istnienie, funkcjonowanie stowarzyszenia jeżeli chodzi o normy prawne to nie jest złe rozwiązanie, natomiast złe zaczynają się dziać… przepisy, które teraz wchodzą w życie. To zaczyna powoli psuć świat organizacji pozarządowych. 
M: A o jakie konkretnie chodzi przepisy? 
R: Po pierwsze, wymogi dotyczące organizacji pożytku publicznego, brak jest na przykład jasnych kryteriów w sądach – jedna organizacja może się starać pół roku a nawet rok starać… organizacją pożytku publicznego i sędzia miewa jakieś problemy, miewa jakieś - zmienne wręcz - widzenie tego, natomiast inna organizacja, która trafi na innego sędziego już po pierwszym podejściu jest tą organizacją. Nie ma później żadnego nadzoru takiego powiedzmy merytorycznego, więc tutaj jest jeden problem. Druga sprawa to jest sprawa zdobywania pieniędzy. W tym roku wreszcie się zmieniło na lepsze, ponieważ… słynna sprawa piekarza, którego wykończył Urząd Skarbowy. Człowiek za swoją dobroć został ukarany i jak to stwierdzono, nie widziano żadnych okoliczności łagodzących. Takie rzeczy to tylko w Polsce… w tym roku, powiedzmy, że jest lepiej ale… czy na pewno… przepisy pozwalają tylko i wyłącznie producentowi na formułowanie darowizny. Jeśli ja na przykład zwróciłbym się do hipermarketu, to jeśli hipermarket prowadzi jakąś dyskontową swoją działalność, na przykład te produkty TESCO co są… zwróciłbym się do TESCO to oni mogą mi podarować jedynie z tych produktów TESCO…  czy załóżmy, nie wiem, jakieś zabawki czy jakikolwiek inny kosmetyk czy żywność, już mi nie mogą ufundować, bo to… nie są producentami, co jest śmieszne. 
M: A czy może pan jeszcze powiedzieć o problemach związanych z funkcjonowaniem organizacji jako organizacji pożytku publicznego? Jakie pan widzi tutaj problemy, kwestie niejednoznaczne powiedzmy? 
R: Poza brakiem procedur to… to jest główny problem. Poza nim tak naprawdę nie ma większych kłopotów, bo jak widać organizacje w miarę sobie radzą, jedne lepiej inne gorzej… procedury są obowiązujące wszystkich… wszystkie organizacje, bo to mam na myśli, natomiast już inaczej wygląda kwestia tego jak urzędy, instytucje odpowiedzialne za współpracę z organizacjami pozarządowymi to realizują. Ponieważ jest w przepisach – w Ustawie o Samorządzie zdaje się, nie pamiętam czy akurat w tej czy w innej, która dotyczy samorządów obowiązek współpracy z organizacjami pozarządowymi, natomiast ten obowiązek w każdej… w każdym samorządzie jest realizowany na swój własny sposób. Począwszy od tego, że jest… są organizacje traktowane jako zbędny balast, po naprawdę solidną współpracę. 
M: Zaraz do tego przejdziemy. Jeszcze chciałam ten wątek pożytku publicznego wyczerpać. Może pan coś powiedzieć o dobrych stronach bycia organizacją pożytku publicznego? 
R: Znaczy… nie wiem czy akurat o dobrych, natomiast to co mi się nie podoba w tym… to jest samo istnienie… właśnie tych organizacji pożytku publicznego. Dlaczego jedne organizacje są wyróżniane na tle innych. Ktoś postanowił, że pewne działania są nazywane działaniami pożytku publicznego a inne nie. Ja rozumiem, że istnieją organizacje, których celem są działania biznesowe – w porządku, nie ma sprawy. Są… jest na przykład Zrzeszenie Producentów Styropianu, jest… dużo innych tego typu… na przykład Stowarzyszenie… Biznesu Małopolski Zachodniej czy coś takiego. To są typowo związki firm, których celem jest zrzeszanie się dla osiągania większych zysków. Natomiast w tym momencie istnienie organizacji pożytku publicznego miałoby sens, gdyby na przykład ustalić, że organizacje realizujące takie i takie działania automatycznie są tego typu … tego typu organizacjami, bo istnieją słabsze organizacje, które realizują identyczne działania co na przykład „Wielka Orkiestra Świątecznej Pomocy” czy Fundacja „Mam marzenie” czy jeszcze inne, tylko że realizują je na mniejszą skalę i z tej racji że na przykład nie mają personelu, który miałby czas i siłę przebrnąć przez procedurę sądową tymi organizacjami nie są. To jest w tym momencie niesprawiedliwe, ponieważ tylko te organizacje, które powiedzmy uprą się na to żeby przebrnąć przez procedurę, która de facto nic nie zmienia później w postępowaniu – bo jeśli organizacja działa na polu… działań, powiedzmy pomocy społecznej czy tam… czy wspierania edukacji to ona to będzie robić nadal, tylko że musi zmienić statut, musi coś tam jeszcze, powypełniać dokumenty, później… no co jest jeszcze najciekawsze, musi płacić, że tak brzydko powiem, państwu haracz za to, że dostała ten tytuł. 
M: A jeżeli chodzi o późniejszą sprawozdawczość? 
R: No to jest właśnie kwestia tego haraczu. Dlaczego organizacje, które starają się pomagać innym, wyręczają państwo z ich własnych… z jego własnego obowiązku muszą jeszcze płacić za publikację działań. O ile na przykład dwieście pięćdziesiąt złotych dla ogólnopolskich… działającego na terenie całej Polski organizacji to jest powiedzmy, splunięcie i to jeszcze takie delikatniutkie, to dla organizacji lokalnej to może być poważny wydatek, którego nie można na przykład pokryć z dotacji, nie można pokryć z nawiązek… Muszą na to wyżebrać. I też nie jest to mile widziane, bo on… organizacja skupia się, załóżmy tak jak my, na to żeby mieć pieniądze na realizację działań z dziećmi, a tu jeszcze musimy wykombinować dwieście pięćdziesiąt złotych rocznie, które… dla sądu, bo sąd tak sobie widzi… bo sąd nie widzi powodu żeby na przykład nie pobierać, bo swoją drogą, ma podstawę prawną do tego, że ma taki obowiązek, pobierać takie opłaty. 
M: A proszę mi powiedzieć, co w takim razie zadecydowało o tym, że organizacja ubiegała się o ten status? 
R: Jeden procent. 
M: Jeden procent, a coś jeszcze? 
R: Do niczego innego nam to nie jest potrzebne. Ponieważ na ten moment wszyscy grantodawcy nie biorą już, tak jak na początku było, że istnienie organizacji posiadającej status pożytku publicznego jest dodatkowo punktowane… jakoś tam powiedzmy nawet nie… nieoficjalnie jako dodatkowy punkt do tego, żeby przyznać organizacji dotację i teraz… co jest mądrym posunięciem moim zdaniem, po prostu nie zwraca się na to uwagi. Z tym że o jeden procent mogą ubiegać się tylko właśnie te organizacje. Początkowo rzeczywiście, kiedy zaczęto brać mocno pod uwagę to czy jest to organizacja pożytku publicznego czy nie to dodatkowo było nam potrzebne do zdobywania tych dotacji, natomiast na ten moment obeszlibyśmy się bez tego. Z tym, że tak jak mówię, jeden procent mimo wszystko jest potężnym wsparciem. 
M: Dobrze rozumiem – oprócz tego, że jest jeden procent nic się nie zmieniło? To się nie przełożyło na zmianę… 
R: Nie, bo robiliśmy to, co robimy, tylko że mamy więcej administracji. 
M: Rozumiem. 
R: Bo musimy się dodatkowo rozliczać, no i dodatkowo nas to kosztuje te dwieście pięćdziesiąt rocznie za… jak to jest… „Monitor Sądowy”. 
M: Proszę mi powiedzieć – czy organizacja jest członkiem koalicji lub federacji organizacji pozarządowych? 
R: Kilku. 
M: Kilku, a może pan powiedzieć coś… 
R: KraFOS, Klon/Jawor, obecnie jesteśmy w Małopolskiej Federacji Świetlic, współpracowaliśmy w ramach sieci „Dzieci Ulicy” tylko że ta siec na ten moment już nie funkcjonuje tak jak funkcjonowała kiedyś, w związku z tym nasza działalność tam też się ograniczyła… tak, że w zależności… acha, no i teraz jest jeszcze Stowarzyszenie… no  Liderów Lokalnych Grup Obywatelskich, do tego teraz tworzymy razem z Dziełem Kolpinga sieć wspierania bezrobotnych i odnajdywania się ich na rynku pracy, więc… w zależności od tego co jest nam potrzebne, tam się dołączamy. 
M: Proszę powiedzieć - od kiedy działają państwo w ramach tych organizacji? 
R: KraFOS, Klon/Jawor – nie mam pojęcia, ponieważ to było jak ja już przyszedłem… Małopolska Federacja Świetlic – od kiedy ją stworzyliśmy, czyli od czerwca zeszłego roku… SLLGO od dwóch, trzech lat, też mniej więcej wtedy kiedy to stowarzyszenie powstało. Co nam jeszcze zostało? Acha no i teraz Kolping. Kolping jest w trakcie powstawania, więc tutaj jesteśmy współtwórcami. 
M: Czy państwo realizują jakieś konkretne projekty, konkretne działania w ramach tych koalicji i federacji? 
R: Wszelkie działania strażnicze podejmowane są właśnie z SLLGO, działania na polu pomocy społecznej były podejmowane w ramach programu „Dzieci ulicy”, teraz działania z Kolpingiem będą się…wracamy do działań na rynku pracy, a jeśli chodzi o Małopolską Federację Świetlic – na razie federacja jest na etapie rozwoju, więc zobaczymy ja będzie… 
M: A KraFOS? 
R: Wie pani co, ja niewiele wiem na temat działań naszych z KraFOSem, ponieważ… wiem, że należymy. 
M: To samo z Klonem/Jaworem? 
R: Tak. Natomiast jakieś tam… bliższej współpracy… ponieważ to są… że tak brzydko powiem mega jakieś koalicje, to tam powiedzmy, niewiele mamy do powiedzenia i jesteśmy takim szarym członkiem w tle. 
M: Rozumiem, a teraz chciałabym zapytać o liczbę członków państwa organizacji… 
R: Trzydzieści sześć. 
M: A jak było na początku? 
R: Wahało się gdzieś w okolicy dwudziestu osób. 
M: A jeżeli chodzi o pracowników? 
R: To znaczy? 
M: Chodzi mi o etatowych. Czy są etatowi pracownicy? 
R: Tak. 
M: Ilu ich jest? 
R: Dwa…cztery… pięć… sześć… siedem. 
M: A takich osób, które pracują na umowę o dzieło, umowę zlecenie? 
R: W chwili obecnej nie mamy, ale może wkrótce będziemy mieć. 
M: A czy państwo przewidują jeszcze zwiększanie kadry? 
R: Jeśli będą pieniądze to tak. 
M: Czyli potrzeba by była tylko nie ma z czego finansować tak? 
R: Potrzeba jak najbardziej jest, nie że potrzeba by była, potrzeba jest, tylko pieniędzy nie ma. 
M: Rozumiem. Teraz chciałam zapytać o wolontariuszy. Czy są u państwa wolontariusze? 
R: Wolontariat u nas dzieli się na kilka rodzajów. Jest wolontariat jednorazowy – w głównej mierze obejmuje wolontariat młodzieżowy, są to na przykład wychowankowie naszych świetlic, którzy pomagają w trakcie różnych akcji, są to rodzice podopiecznych, są to osoby luźno związane ze stowarzyszeniem, które po prostu mają ochotę nam pomóc, są to na przykład członkowie innych stowarzyszeń, którzy przychodzą nam pomóc… to jest jedna rzecz i druga rzecz – wolontariat powiedzmy taki dłuższy, to są najczęściej absolwenci szkół wyższych albo studenci szkół wyższych z kierunków pedagogiki, psychologii, którzy tutaj po prostu wspierają personel w prowadzeniu działań na… zajęć w świetlicy. 
M: To się odbywa w ramach wolontariatu czy na przykład w ramach jakiś staży, praktyk? 
R: Proszę nie mieszać. Wolontariat jest działaniem, pracą nieodpłatną, natomiast staż, który jest realizowany w świetlicy jest w ramach… jest to działanie w ramach projektu realizowanego przez Powiatowy Urząd Pracy, więc to działa… jest to praca płatna.  
M: A jeżeli chodzi o praktyki studenckie? 
R: Praktyki studenckie… osoby na praktyki są przyjmowane jeśli są chętne. 
M: Czyli rozumiem, że te osoby, które tutaj przychodzą, na przykład studenci – powiedzmy psychologii oni przychodzą tutaj żeby coś sobie załatwić tylko z własnej inicjatywy tak? 
R: Są tacy i tacy. 
M: Acha. Chodzi mi o ustalenie motywacji. 
R: Są ludzie, którzy przychodzą bo chcą, są ludzie, którzy przychodzą bo muszą. Mieliśmy na przykład swego czasu… współpracowaliśmy z taką panią nauczycielką, która przychodziła tutaj, pomagała ludziom w zadaniach, ponieważ było jej to konieczne do rozwoju zawodowego. Mieliśmy tutaj studentów, którzy przychodzili bo chcieli, ale mieliśmy też studentów, którzy przychodzili tylko na okres praktyk, kiedy praktyki zakończyli, kończyli z nami współpracę. 
M: A takich wolontariuszy, którzy są na stałe – dużo jest takich osób? 
R: Pięć. 
M: Od kiedy te osoby są? 
R: Jedna jest rok, jedna jest pół roku, jedna… dwie osoby są dwa lata, a ta jedna to tak z przerwami. 
M: Może pan jeszcze powiedzieć czym ci wolontariusze się zajmują?  
R: Zajmują się tylko tym na co nam pozwala prawo, więc... Wolontariusz nie może być wychowawcą, ponieważ jeśli nie ma do tego… inaczej – zgodnie z Ustawą o Pożytku Publicznym i Wolontariacie osoba pełniąca funkcję wolontariusza może wykonywać te prace, do których ma uprawnienia. Jeżeli jest to student, który dopiero studiuje, w związku z tym nie może być wychowawcą, ponieważ zgodnie z Ustawą o Pomocy Społecznej i Rozporządzeniu o Placówkach Opiekuńczo - Wychowawczych nie może być wychowawcą bo nie spełnia wymogów, w związku z czym, taka osoba może być na przykład pomocą nauczyciela, pomocą wychowawcy, może być pomocnikiem w sprawach administracyjnych i tego typu rzeczy realizujemy. Osoby, które na przykład… w trakcie zbiórki żywności przychodzą tylko jednorazowo nam pomóc, są koordynatorami sklepów, bo do tego nie trzeba mieć wykształcenia, prawda, to samo z osobami, które stoją i rozdają ulotki, są osobami, które no nie wiem, pomagają przy transporcie – no różne są zadania, w których można zrealizować.  
M: A czy państwo formalizują jakoś ten wolontariat? 
R: Zgodnie z przepisami. Dokładnie, jeśli współpraca trwa dłużej niż miesiąc, umowa jest spisywana, jeśli jest to tylko jednorazowe no to nie ma sensu. Wtedy byśmy po prostu utonęli w papierach. 
M: Może pan teraz powiedzieć coś o organach organizacji? 
R: Organizacja… wszystko jest w statucie no... 
M: No ja się domyślam… 
R: Istnieje zarząd, który sobie siedzi i rządzi, pracą zarządu kieruje prezes, pracą stowarzyszenia kieruje prezes - według wytycznych zarządu, zarząd funkcjonuje według postanowień przyjętych na walnym zebraniu na… kontroluje zarząd komisja rewizyjna, komisja rewizyjna spowiada się walnemu zebraniu, w zasadzie to jest główne działanie. 
M: Może pan powiedzieć, jak to funkcjonuje? Jak często są organizowane zebrania? 
R: Zarząd zbiera się okresowo nie rzadziej niż raz na kwartał… w zeszłym roku na przykład zbierał się… siedem razy… bo było siedem protokołów… w tym roku zbierał się dwa razy a planujemy w najbliższym czasie kolejne… 
M: A walne? 
R: Walne zebranie zazwyczaj jest jeden raz do roku, jest to sprawozdawcze lub sprawozdawczo – wyborcze, chyba, że tak jak było kiedy staraliśmy się o status pożytku publicznego, w tedy były dwa albo trzy w roku ponieważ musieliśmy dokonywać zmiany w statucie według wytycznych sądu, więc wtedy musieliśmy po prostu zwoływać specjalne walne zebranie żeby móc uchwalić zmiany statutu. 
M: Może pan coś powiedzieć o procesie podejmowania decyzji? 
R: To znaczy? 
M: Czy na przykład ten proces jest sformalizowany, jak podejmowane są decyzje… 
R: Pytanie jest bardzo niespójne. Dobra, może powiem tak: W zależności od tego jakiego rodzaju miałaby być podjęta decyzja, są do tego odpowiednie osoby. Zgodnie ze statutem odpowiedzialność materialną w stowarzyszeniu ponosi zarząd, bo to jednostka kierująca. Członkowie zarządu podejmują decyzje, mając na względzie dobro stowarzyszenia. Zarząd zbierając się co jakiś czas, podejmuje powiedzmy decyzje, które działania w jakim czasie wykonać, ewentualnie jak wygląda realizacja już rozpoczętych działań. Na co dzień zarząd – nie zbiera się przecież codziennie, tak jak mówię – na co dzień decyzjami kieruje prezes i wiceprezes. Są to osoby, które są w stowarzyszeniu najlepiej zorientowane co do działań, one na bieżąco podejmują decyzje w sprawach drobnych, że tak powiem – jeśli na przykład jest ogłoszony konkurs grantowy, no to za to akurat prezes i wiceprezes są kierownikami świetlicy, więc jeśli jest ogłoszony konkurs grantowy no to wtedy zastanawiamy się czy jesteśmy w stanie napisać projekt, który byśmy mogli realizować żeby urozmaicić działalność świetlicy. Jeśli tak, każdy z nas pisze swój własny projekt, po czym jest on po prostu wysyłany. Pod projektem muszą podpisać się dwie osoby z zarządu, więc wtedy się spotykamy po prostu, podpisujemy i już. Jeśli chodzi na przykład o jakieś zbiórki żywności czy coś, wtedy jest wyznaczona osoba, która jest odpowiedzialna za realizację takiego zadania i te osoby to zadanie realizują. Podejmuje wszystkie decyzje w ramach tego – oczywiście są… jest to osoba z zarządu. Nie wiem, jak inaczej miałbym pani odpowiedzieć. A, no i jeszcze jedna rzecz – wszystkie te działania zarówno zarządu, jak i każdej osoby, która jest wyznaczana do realizacji konkretnego zadania. Te działania muszą podporządkowane, zgodnie z ustawą… rocznemu planowi działań, który jest uchwalany przez najwyższą władzę w stowarzyszeniu czyli przez walne zebranie. Jeśli mielibyśmy podjąć działanie… przeciwne temu programowi, wtedy ma prawo interweniować komisja rewizyjna, która może podważyć działanie zarządu i zwołać walne zebranie, w trakcie którego zarząd może zostać przegłosowany. 
M: A czy decyzje na przykład o podejmowanych działaniach są konsultowane z różnymi osobami, które są zainteresowane a na przykład nie są członkami organizacji? Współpracują na luźnych zasadach, czy są to wolontariusze… 
R: Nie bardzo wiem… 
M: Czy grupa osób… 
R: Wie pani co… 
M: … która ma ideę i powiedzmy podejmuje taką decyzję. Czy pojawia się jakieś hasło, wszyscy mają dostęp do jakiejś idei i mają wpływ na to… mogą wyjść z jakimś dodatkowym pomysłem, mogą mieć wpływ… 
R: Jest tak, że każda osoba może do nas przyjść, przedstawić swój pomysł, zarząd się nad tym zastanowi, jeśli jest w stanie zrealizować go w ramach swoich działań to się często podejmuje. Na ten moment na przykład była taka sytuacja, że zwrócono się do nas z pomocą o udostępnienie numeru konta na zbiórkę pieniędzy. Osoby z zewnątrz, które z tej racji, że nie mają osobowości prawnej jako organizacja nie mogły takiej zbiórki przeprowadzić, przeprowadzały ją pod naszym patronatem, pod naszym nadzorem, pod naszym… pod naszą nazwą – nie było problemu. Na ten moment na przykład zgłosiły się też do nas osoby, które chciały wesprzeć formację taneczną. I nie ma problemu. Zostało wydzielone subkonto, teraz te osoby zbierają pieniądze na nasze konto i wiedzą, że jeśli chcą mieć dostęp do tych pieniędzy, muszą pokazać konkretne rachunki, które wcześniej muszą ustalić - że będą wydatki takie -  z zarządem. Wystarczy, że poinformują mnie, albo panią prezes – my się ze sobą kontaktujemy, czy to wchodzi w możliwość realizacji tych celów, które były zawarte, czy nie. Jeśli wydatek będzie uzasadniony to go pokrywamy, jeśli… bo na przykład nie możemy wziąć i stwierdzić, że „wypłacimy wam teraz trzysta złotych bo na przykład chcecie kupić sobie lody dla dzieci po występie”. Jeśli na przykład było powiedziane, że pieniądze te mają być przeznaczone na przejazdy, na stroje, no to nie damy wam na lody. 
M: Teraz chciałam przejść do pytań dotyczących współpracy, kontaktów z innymi organizacjami. Rozumiem, że państwo kontaktują się z innymi organizacjami - tak? 
R: No… bez współpracy raczej się ginie, choć nie wszyscy jeszcze to rozumieją. 
M: Zaraz o tym będziemy rozmawiać. Czy może pan podać jakiś przykład sytuacji, kiedy państwa organizacja udzieliła pomocy innej organizacji? 
R: Dzięki naszej pomocy powstały do tej pory dwa stowarzyszenia, o których wiem, miało powstać jeszcze jedno ale chyba ostatecznie ludzie tam zrezygnowali, bo się nie mogli między sobą dogadać… nie wiem co tam jeszcze… jak tam szło… 
M: Ale w ogóle… państwa organizacja pomaga jakiejś innej organizacji… 
R:… 
M: Na przykład państwa wolontariusze coś robią czy państwa pracownicy, czy państwo coś udostępniają… 
R:… Powiem tak… wielu naszych wychowanków, czyli de facto – efekt naszej pracy, dzisiaj działa na terenie miasta w różnych innych instytucjach, w dwóch organizacjach… Instytucje, które do nas przychodzą z konkretnym problemem – jeśli tylko jesteśmy w stanie – pomagamy ten problem rozwiązać.  
M: A czy przypomina pan sobie taką sytuację konkretną? 
R: Dwie organizacje szukały u nas pomocy jak zdobyć właśnie status pożytku publicznego i pamiętam, że wtedy pomagaliśmy właśnie przebrnąć przez tą procedurę. Tak jak mówiłem, no pomagaliśmy powstać w ogóle organizacjom, jedną z inicjatyw naszego stowarzyszenia było powstanie Centrum Organizacji Pozarządowych, które de facto jest obecnie prowadzone przez Miasto, ponieważ, no… tutaj to jest właśnie kłopot ze współpracą z innymi organizacjami ale powiedzmy, że byliśmy jednymi z pomysłodawców.   
M: Centrum Organizacji Pozarządowych, ja tam gdzieś byłam w okolicy… 
R: Na Partyzantów. 
M: To z państwa inicjatywy powstało? 
R: Byliśmy jedną z dwóch czy trzech organizacji, które chciały to utworzyć. 
M: Wracając do pomocy innym organizacjom – ma pan tutaj coś jeszcze do dodania? 
R:… Wie pani co, no ciężko tak na ten moment coś wymyślić, no…o 
M: To proszę nie wymyślać. 
R:… bo współpraca… może inaczej: nie zajmujemy się prowadzeniem za rękę, bo to nie o to chodzi, każda organizacja powinna działać samodzielnie, każda organizacja powinna sama sobie w jakiś sposób radzić. Jeśli na przykład ktoś ma jakieś kłopoty przejściowe, no jesteśmy w stanie w jakiś sposób wesprzeć, natomiast no… nie będziemy przecież nikogo prowadzić, bo w tym momencie to tak jakbyśmy sobie tworzyli własną – nie wiem – filię. Jakbyśmy chcieli założyć filię to byśmy to sami zrobili. 
M: A czy może pan powiedzieć coś o sytuacji kiedy państwo pomoc otrzymali? Pojawił się taki motyw, że przedstawiciele innego stowarzyszenia działali jako wolontariusze u państwa… akcyjnie. 
R: Dokładnie. 
M: Czy coś jeszcze innego ? 
R: Zasadniczo my nie stawiamy na to, że my kogoś prowadzimy albo nas ktoś prowadzi. Dla nas najważniejszą rzeczą jest współpraca – dzielenie się doświadczeniami, kontaktami, informacjami, nie – powiedzmy – zastępowanie jednych innymi. 
M: Czy to dzielenie się informacjami i doświadczeniami to jest ta współpraca? 
R: Tak. 
M: A może pan coś więcej na ten temat powiedzieć? Na temat tego czym ta współpraca jest? 
R:… 
M: Jak pan rozumie współpracę pomiędzy organizacjami pozarządowymi? 
R: Bardzo szeroko. To można rozumieć bardzo, bardzo szeroko. Zacznijmy może tak: Stowarzyszenie Inicjatyw Społecznych w Osieku współpracuje na przykład z nami przy organizacji zbiórek żywności. Oni pomagają nam prowadzić tą… te zbiórki żywności na terenie całego Oświęcimia, natomiast głównym organizatorem jesteśmy my. Oni nam przysyłają swoich ludzi, potem oczywiście otrzymują część z tej zebranej… tych zebranych darów, które rozprowadzają między swoimi podopiecznymi, my między swoimi, to jest jedna rzecz, ale na przykład tej zbiórki nie organizowalibyśmy z kolei gdyby nie to, że nasze stowarzyszenie współpracuje z Bankiem Żywności w Krakowie, który jest głównym organizatorem w Małopolsce, który jest częścią Federacji Banków Żywności w Polsce. 
M: A gdyby miał pan zdefiniować tą współpracę… 
R: Więc tak jak mówię, to jest dzielenie się głównie informacjami, danymi, no bo tak… tak to rozumiem, że to jest współpraca, natomiast nie jest to powiedzmy wyręczanie czy zastępowanie kogoś innego. 
M: A jak jest ogólnie tutaj w Oświęcimiu? Gdyby mógł pan opowiedzieć o tym, jak ta współpraca się tutaj kształtuje między organizacjami… 
R:… 
M:… w tym wymiarze lokalnym, bo rozumiem, że pan obserwuje sytuację i ma pan wiedzę na ten temat. 
R: Moje spostrzeżenia i moja wiedza to jest… to są moje spostrzeżenia i moja wiedza. Ktoś może patrzeć na to z innej strony i rozumieć to nieco inaczej niż ja. 
M: Ale to jest pytanie o to jak pan to widzi. 
R: Jak widzę to ja czy jak widzi to stowarzyszenie. Ponieważ moje prywatne odczucia nie zawsze muszą być zgodne z polityką stowarzyszenia. 
M: Rozumiem, ale gdyby pan powiedział o takim swoim prywatnym stanowisku. 
R: To co jest moim prywatnym i… zarówno też stowarzyszeniowym to to, że współpraca między stowarzyszeniami na terenie na przykład Oświęcimia jest słaba. 
M: Słaba? 
R: Słaba, żeby nie powiedzieć bardzo słaba. 
M: Na czym ta „słabość” polega? 
R: Jednym z przykrych… doświadczeń, jakich mieliśmy w stowarzyszeniu było właśnie tworzenie Centrum Organizacji Pozarządowych… Kiedy chcieliśmy aby to powstało, wszyscy byli jak najbardziej „za”. W tym momencie przedstawiciel Urzędu Miasta zapytał, kto prowadził by to Centrum. Doszło do porządnej - no powiem wprost – kłótni, ponieważ najpierw nie chciał nikt się podjąć prowadzenia, po czym kiedy zaproponowaliśmy my, że możemy poprowadzić, momentalnie pojawiła się – powiem wprost – najwyraźniej zazdrość, że „Szansa” miałaby znowu coś więcej robić, coś więcej mieć, miałaby dodatkowe pieniądze, ile by na tym zarobiła, niestety nieufność… niszczy jakiekolwiek podstawy współpracy. I tak jest lepiej niż było, ponieważ właśnie powstawanie tych federacji, powstawanie partnerstw, które są często wymogami przy projektach na przykład unijnych, zmusiło brutalnie organizacje do tego, że musiały zacząć ze sobą rozmawiać i współpracować… ale na przykład dzieje się to na płaszczyźnie różnych sektorów. Przyznam szczerze, nie wiem, czy istnieje w Oświęcimiu albo w okolicy jakakolwiek koalicja załóżmy organizacji zajmujących się pomocą społeczną albo organizacji zajmujących się samą edukacją. Przykro to widzieć ale takie organizacje postrzegają się wzajemnie jako konkurencję… do po pierwsze: i tak niewielkich pieniędzy, ponieważ Miasto złotem nie sypie na prawo i lewo, więc tutaj jest już postrzegane jako konkurencja, po drugie: no bądźmy szczerzy - na terenie Oświęcimia działa kilka organizacji… i każdy stara się mieć własnych podopiecznych, własnych klientów i postrzega po prostu inną organizację jako tych, których… którzy chcą im zabrać. 
M: Zaraz do tego przejdziemy. Proszę mi powiedzieć - to Centrum Organizacji Pozarządowych funkcjonuje cały czas? 
R: Tak. Jest prowadzone przez Urząd Miasta, co jest dla mnie wielkim absurdem, że musiało... musi to prowadzić samorząd, ponieważ organizacje, dla działania których miało to być powołane, nie potrafiły się ze sobą dogadać, jak należałoby to robić. To jest niestety bardzo smutny przykład braku umiejętności współpracy między organizacjami na terenie miasta. 
M: Myślałam, że to z inicjatywy Urzędu Miasta powstało. 
R: Urząd Miasta był gorącym orędownikiem i wspierającym tą ideę ale nie byli pierwszymi, którzy o tym myśleli. 
M: Ale to powstało przy wsparciu, pod patronatem Urzędu Miasta? Można tak powiedzieć? 
R: Pierwsze spotkanie organizacyjne odbywało się między kilkoma organizacjami i przedstawicielem Urzędu Miasta, później kiedy zaczęło to już nabierać, powiedzmy bardziej charakteru formalnego, kiedy były… była możliwość otrzymania pieniędzy – jeśli dobrze pamiętam z Urzędu Marszałkowskiego, doszło właśnie do tego spięcia między organizacjami i po prostu poprowadziło to Miasto. Poprowadziło to Miasto ponieważ nie miało wyjścia, bo powstanie Centrum Organizacji Pozarządowych znalazło się, jeśli dobrze pamiętam, w Planie Współpracy z Organizacjami, więc żeby Miasto mogło zrealizować wymogi własnych... własnego planu i wymogi własnego działania i tego, co na niego narzucono jako obowiązek, musiało to Centrum powstać. 
M: Rozumiem. A proszę powiedzieć – jak powinna wyglądać współpraca? 
R: Nie żądam cudów… bo ja rozumiem, że jest ciężko i tak dalej, że każdy ma mniej pieniędzy niż by chciał… ale, my na przykład organizowaliśmy szkolenie dla wolontariuszy… do pracy z dziećmi. Zdarzały się organizacje, które nie przysłały swoich wolontariuszy w obawie, żeby po prostu potem nie zostali u nas. A szkolenie było bezpłatne, było dwutygodniowe… Taka nieufność, zawiść, która no troszeczkę, powiedzmy osłabła, bo mimo wszystko ludzie się zaczęli poznawać… no niestety nadal blokuje wiele działań. Gdyby ludzie zrozumieli, że czasami porozmawianie ze sobą więcej da niż ukrywanie wszystkiego, byłoby o wiele lepiej.  
M: Co byłoby kluczem do dobrej współpracy? 
R: Tak jak mówię - zaufanie. 
M: A teraz chciałam zapytać o te organizacje, z którymi państwo współpracują. Mam na razie Bank Żywności w Krakowie… 
R: Stowarzyszenie Inicjatyw Społecznych w Osieku. 
M: Tutaj bardziej lokalnie państwo z kimś współpracują – w mieście? 
R:… Może to zabrzmieć śmiesznie ale mamy więcej znajomych poza Oświęcimiem niż w samym Oświęcimiu… Przynajmniej ja. Bo tak na przykład współpraca z Radami Osiedli jest, ale to nie jest organizacja pozarządowa, z innymi organizacjami, które na przykład na polu pomocy społecznej – no jest to sporadyczne, są to kontakty, to nie jest jakaś taka stała współpraca. Stała współpraca to jest właśnie głównie te dwa… do tego jest Towarzystwo Psychoprofilaktyczne w Bielsku – Białej ale to już jest województwo śląskie. Z nimi też współpracujemy mocno. Z racji tej, że należymy do Małopolskiej Federacji Świetlic to tak samo jest… S.O.S. Pijarów z Krakowa, jest… z Siemachą to powiedzmy tak względnie się znamy z tej racji, że… że członkowie Siemachy należą do PSF - u (Polskie Stowarzyszenie Fundraisingu) tak jak ja albo, że po prostu no Siemacha się liczy w Krakowie i na przykład też brali udział w projekcie „Dzieci ulicy” – stamtąd się znamy. Natomiast takiej głębszej współpracy tam nie ma… na ten moment. 
M: Ale rozumiem, że ten Bank Żywności z Krakowa i Stowarzyszenie Inicjatyw Społecznych z Osieka – tutaj utrzymują państwo stałą współpracę i gdyby mógł pan powiedzieć, która jest… 
R: Bielsko. 
M: A z tych dwóch – bardziej na pierwszym a bardziej na drugim, to które to będzie? 
R: Żadne, ponieważ każde z nich… współpracujemy na różnych płaszczyznach. Bank Żywności wspiera nas głównie w działaniach rozwiązywania… dożywiania. Tutaj organizujemy zbiórki żywności typu właśnie – „Podziel się posiłkiem”, „Świąteczna Zbiórka Żywności”, „Spraw aby inni mieli święta”, a Stowarzyszenie Inicjatyw Społecznych to są właśnie działania wspierające nas czyli – oni nam dają wolontariuszy na te zbiórki żywności i wspierają swoich podopiecznych ale też na przykład z nimi współpracujemy w ramach sieci Kolpinga. Współpracujemy z nimi w ramach wymiany informacji o pewnych podopiecznych jeśli jest taka konieczność. Teraz na przykład oni rozpoczęli projekt z wolontariatem, pomocą w odrabianiu na przykład zadań. Tutaj oni mieli nas wesprzeć a myśmy mieli dać miejsce dla wolontariuszy, więc no w zależności od tego jak różne projekty są realizowane. 
M: Mam takie kategorie, które muszę uwzględnić. Uzgadnianie wzajemnych przedsięwzięć – czy mogę to do każdego przyporządkować? Czy to przesada? 
R: Tak. 
M: Prowadzenie wspólnych inicjatyw? 
R: Tak. 
M: W obydwu przypadkach. Wymiana informacji też tak? 
R: Znaczy zasadniczo no… Bank Żywności daje nam informacje o tym kiedy organizują zbiórki a my dajemy potem już swój personel, my organizujemy zbiórkę na terenie miasta. Ponieważ Bank Żywności organizując na przykład „Podziel się posiłkiem”, nawiązuje współpracę z organizacjami z danego terenu i to one są wtedy odpowiedzialne za dane miasto czy tam rejon. 
M: Ale wpiszę tą wymianę informacji i rozumiem – udzielanie pomocy też. Proszę powiedzieć - od kiedy państwo współpracują? 
R: Z kim? 
M: Z tymi dwoma organizacjami - z Bankiem Żywności… 
R:… Cztery lata? 
M: 2005? 
R: Czwarty. 
M: Dobrze… 
R: Bo w 2004 – ym była już zbiórka żywności. 
M: A Osiek? 
R: No jakoś tak rok później. 
M: Czyli 2005. 
R: Jeśli dobrze pamiętam. 
M: Czy panu do głowy przychodzą jeszcze jakieś organizacje z terenu Małopolski? 
R: Bezpośrednio nie, raczej w kontaktach właśnie przez te… formacje wspólnotowe typu właśnie federacje. 
M: A jeżeli chodzi o Siemachę to państwo coś… 
R: Nie, tak jak mówię, znamy się… 
M: To są kontakty luźne tak? 
R: To są luźne kontakty przy… w ramach szkoleń organizowanych przez Urząd Marszałkowski czy w ramach jakiegoś programu tak jak… bo my się poznaliśmy przez program „Dzieci ulicy” organizowany przez Fundację dla Polski. No po prostu wiemy, że istnieją, oni wiedzą, że istniejemy… 
M: A S.O.S. Pijarów? To jest stowarzyszenie? 
R: Wie pani co, ja nie wiem, jaką oni mają formę prawną, S.O.S. Pijarów, to jest… oni prowadzą świetlicę środowiskową dla dzieci... To jest z tego co w takim razie rozumiem organizacja kościelna, czy ma formę stowarzyszenia to nie wiem. 
M: I od kiedy państwo współpracują? 
R: Półtora roku? Od dwóch? Od dwóch lat – 2007. 
M: I to jest stała współpraca? 
R: Tak, ponieważ wspólnie tworzyliśmy federację, a… no i jest jeszcze Instytut Studiów Strategicznych z Krakowa. Mówię, że więcej znajomych mamy poza Oświęcimiem niż w samym Oświęcimiu. 
M: A z tym Instytutem Studiów Strategicznych co państwo mają wspólnego? 
R: Braliśmy udział w ich cyklu szkoleń dotyczących pozyskiwania funduszy w zeszłym okresie programowania, na ten moment troszeczkę przystopowaliśmy z kontaktami ponieważ oni się w tym roku… w tym okresie programowania tym tak bardzo nie zajmują. 
M: Dobrze. Jeszcze sobie sprawdzę ten S.O.S. czy mogę przyjąć, że to jest prowadzenie wspólnych inicjatyw? 
R: Jak najbardziej. 
M: I udzielanie pomocy? 
R: Tutaj nie. 
M: Wymiana informacji? 
R: Jak najbardziej 
M: Uzgadnianie wzajemnych przedsięwzięć? 
R: Tak. Wzajemnym przedsięwzięciem była… było powstanie… 
M: Dobrze, proszę mi powiedzieć – dlaczego akurat z tymi organizacjami państwo współpracują? 
R: A dlaczego nie? 
M: Co o tym decyduje? 
R: To że oni są dla nas użyteczni i my dla nich. Krótko mówiąc, mamy wspólne cele, które chcemy razem realizować, więc ze sobą się dogadujemy, bo gdybyśmy nie mieli wspólnej… wspólnej płaszczyzny działania no to nie byłoby sensu współpracować.  
M: Czyli to że one działają na tym samym polu to jest ważne tak? 
R: Bardzo pomocne. Z tym, że na przykład Bank Żywności zajmuje się tylko i wyłącznie dożywianiem prawda? Natomiast my zajmujemy się szerzej pomocą społeczną, gdzie dożywianie jest częścią naszych działań. 
M: A jeśli chodzi o takie sformalizowane partnerstwa to mieli państwo taką okazję być partnerem albo zaprosić kogoś do partnerstwa? 
R: SLLGO… tam był… w ramach monitoringu… jak to było… „Monitoring finansowania kampanii do wyborów samorządowych”, później było… kilka już tego było… głównie dotyczyło tych działań strażniczych, acha – „Program przeciw korupcji”… teraz jest ta siec Kolpinga – też podpisywaliśmy partnerstwo… 
M: A w tych działaniach strażniczych to państwo składają wniosek, są projektodawcą? 
R: W działaniach strażniczych to głównie siedzi nasza pani prezes nie ja, więc dokładnie wszystkich procedur tam nie znam, wiem że składaliśmy tam wniosek właśnie na pewne działania… teraz była ta inicjatywa „Masz głos, masz wybór”, też braliśmy w tym udział, chociaż na przykład nie dostaliśmy dofinansowania... różnie… 
M: Tą współpracę określiłby pan jako bardziej stałą czy przypadkową? 
R: Znaczy, która współpraca? 
M: Z organizacjami pozarządowymi… z częścią organizacji współpracują państwo na stałe… 
R: Dokładnie. Ogólnie wychodzimy z założenia, że współpraca – tak z organizacjami pozarządowymi, jak i z instytucjami prywatnymi, instytucjami publicznymi jest po prostu konieczna do realizacji naszych zadań, więc… współpraca z instytucjami ma charakter stały – jak z którą instytucją to w zależności od tego jak bardzo nasze cele są zbieżne. 
M: Czy jest jakaś reguła – czy to państwo są inicjatorem czy to do państwa ktoś się zwraca? 
R: To działa w obydwie strony, czasem ktoś do nas, czasem my do kogoś i tak zostaje albo się kończy. 
M: Jeżeli chodzi o stałą współpracę – co to państwu daje? Co o tym decyduje, że pewne działania są podejmowane z jakąś intensywnością, na jakiejś przestrzeni czasu? 
R: Jeśli na przykład ktoś się do nas zgłasza, że chciałby z nami coś robić, my na to przystajemy i realizujemy coś, jeśli to przynosi efekty to głupotą byłoby nie realizować tego dalej, więc jeśli na przykład podjęte raz wspólnie działania zaczęły być efektowne, to staramy się o kontynuację takich działań. Jeśli działania nie są efektowne, to albo podejmujemy inne albo po prostu kończymy współpracę. 
M: Czy są jakieś obiektywne zewnętrzne przeszkody, które współpracę uniemożliwiają? 
R: Wiele. 
M: A może pan powiedzieć coś? 
R: Ustawodawstwo to jest pierwsze co mi przychodzi a drugie to pieniądze. 
M: Może pan coś jeszcze więcej na ten temat powiedzieć? 
R: … Wie pani co… Ustawa o ochronie danych osobowych, Ustawa o tajemnicy służbowej, zawodowej, państwowej, informacje o tajemnicy niejawnej… o danych niejawnych, Ustawa o pożytku publicznym i wolontariacie, Ustawa… Prawo o stowarzyszeniach, Ustawa o pomocy społecznej, Ustawa o samorządzie terytorialnym… 
M: A jak to się przekłada na tą współpracę? 
R: To jest… to są dziesiątki jeśli nie setki ograniczeń, więc jeśli na przykład my chcemy współpracować z organizacją pozarządową to po pierwsze musimy sprawdzić czy taka organizacja ma osobowość prawną, czy jest wypłacalna, czy ma własne środki, którymi na przykład może pokryć swój udział, no jest tego mnóstwo, bo przecież nie weźmiemy, nie podpiszemy na przykład partnerstwa z instytucją, która powiedzmy jest zadłużona na sto tysięcy a my będziemy wchodzić z nimi w partnerstwo i my damy ze swojej strony dwadzieścia tysięcy a oni dadzą osiemdziesiąt… Musimy rozeznać taką instytucję czy po prostu jest ona wiarygodna, no… tak jak ostatnio, zadzwoniła do mnie pani z pewnej instytucji i w trakcie rozmowy telefonicznej wszedłem na ich stronę, sprawdziłem co mogę się dowiedzieć z ich strony o organizacji – ponieważ nie dowiedziałem się zbyt wiele… to nie weszliśmy we współpracę, ponieważ jeśli organizacja ostatnie dane ma z 2003 – go czy tam 5-go roku, to dla mnie to nie jest organizacja wiarygodna. 
M: Jak by pan określił tą współpracę dotychczasową państwa organizacji z innymi organizacjami? Mają państwo doświadczenia bardziej pozytywne czy negatywne? 
R:… Więcej było… bardziej pozytywnych… chociaż, no były i jedne i drugie, no co tu się czarować, ludzie są ludźmi i niektórzy są zawistni, niektórzy są rozczarowani, bo ktoś spodziewał się czegoś innego, no trudno… życie pisze własną historię, nie zawsze się dostaje to co się chce. 
M: A jeśli chodzi o te organizacje, z którymi państwo współpracują stale? 
R:… 
M: Rozumiem, że ta współpraca jest pozytywna. 
R: Tak, jakby była negatywna, to byśmy nie współpracowali, bo po co się ze sobą męczyć… 
M: A czy były takie przypadki, że państwo chcieli z jakąś organizacją współpracować i coś powiedzmy nie zadziałało, nie wyszło?  
R: Znaczy chodzi o… nie wiem jakąś wspólną inicjatywę, wspólny projekt? 
M: Tak, albo to, że państwo do kogoś wyszli z jakąś inicjatywą i… 
R:… zostali odtrąceni? 
M: No coś w tym stylu, albo… 
R: No parę razy. 
M: Tak? 
R: Co najmniej parę razy… 
M: Co najmniej, czyli państwo podejmują takie próby i ktoś… 
R:… nie ma ochoty skorzystać… 
M:… nie chce z państwem współpracować, tak? Mimo państwa prób. 
R: Ale nie jesteśmy nachalni. Nie to nie no… może akurat, może to jest tak, że… może nie tak, że nie chcą, bo może się zdarzyć że w danej organizacji nie być czasu albo nie być zasobów ludzkich, które mogłyby się takiego działania podjąć… no, sytuacje są różne, jeśli ktoś mi mówi „nie” – w porządku, szanuję to. 
M: A może pan opowiedzieć o takiej sytuacji, kiedy państwo nie zostali „przyjęci”? 
R: Mógłbym ale nie chcę. 
M: Proszę mi powiedzieć – czy pan widzi jakieś nowe, potencjalne pola współpracy pomiędzy państwa organizacją i innymi organizacjami tutaj? 
R:… 
M: Jakieś nowe możliwości… Jakieś pola… 
R: Działanie na terenie Oświęcimia to, że tak brzydko powiem, to jest „orka na ugorze”. O wiele łatwiej współpracuje nam się z organizacjami o zasięgu, powiedzmy wojewódzkim. Te organizacje mają świadomość tego, że współpraca jest często konieczna i to są organizacje, które mają też swego rodzaju doświadczenie w tej dziedzinie, natomiast… o ile na przykład Stowarzyszenie Inicjatyw Społecznych jest powiedzmy taką organizacją lokalną, ale na przykład tam są ludzie, którzy nas już od dawna znają. To nie są osoby całkiem nam obce, dlatego też jesteśmy w stanie ze sobą współpracować. Natomiast całkiem obce organizacje, które tak nagle miałyby się pojawić… no jesteśmy traktowani… tutaj na terenie Oświęcimia albo jako stara organizacja, która może chcieć zniszczyć nowo powstających… albo jesteśmy traktowani jako „no ci duzi to pewnie chcą znowu zagarnąć więcej dla siebie”… Łatwo i przyjemnie nie jest. 
M: Ale widzi pan takie pola, na których ta współpraca mogła by się pojawić? 
R: Wie pani co, pole jest duże ale tak jak mówię, to jest jeden wielki ugór. 
M: Rozumiem. Czy może pan powiedzieć, że dzięki współpracy z organizacjami pozarządowymi coś się zmieniło w państwa organizacji? 
R: Dzięki współpracy istniejemy, więc to nie jest kwestia czy coś się zmieniło, bo współpraca z każdą organizacją każdą organizację zmienia. 
M: I to w państwa przypadku chodzi o samą egzystencję? 
R: W pewnym sensie tak, bo dzięki temu jesteśmy jacy jesteśmy. 
M: Państwa współpraca z innymi organizacjami – jaki to jest rodzaj relacji? Czy ta współpraca jest oparta na relacjach osobistych, formalnych, czy nie ma reguły… Jak to wygląda? 
R: Nie ma reguły. To w zależności od tego jak to się zdarzy. Czasami… bo akurat jest tam ktoś znajomy, czasami bo… czasami bo… bo nas ktoś polecił. I na przykład współpracy SLLGO to jest współpraca czysto formalna. W zależności od tego jakie cele wspólnie realizujemy, czy są to projekty czy coś tam… wtedy określana jest na bieżąco formuła takiej współpracy. 
M: A te organizacje, z którymi państwo współpracują stale – jak te relacje wyglądają? 
R: Są nie tylko formalne ale i wręcz osobiste, ponieważ… czy to prezesi czy jakaś tam cześć współpracowników się ze sobą zna. 
M: I to ma wpływ na tą współpracę? 
R: Oczywiście, że ma. Ponieważ no jeśli się kogoś zna czy to osobiście czy po prostu z jakiejś innej okazji, na przykład szkolenia wspólne jeśli się przechodziło, no to zna się tych ludzi z tych szkoleń. To jest zawsze inaczej niż gdybym się miał spotkać na przykład z zupełnie obcą osobą. 
M: Proszę powiedzieć – co stymuluje współpracę między organizacjami? 
R: Skąd mam wiedzieć? Tak jak mówię no, najprawdopodobniej jedynie możliwość albo jakiegoś poszerzania własnych możliwości, albo możliwość jakiegoś własnego zysku, bo inaczej organizacja no raczej by się nie pakowała w działania, które nic by jej nie dały  prawda? Pragmatyczne podejście, dość brutalne ale jednak takie jest. 
M: A gdyby miałby pan wymyślić jakąś formę współpracy, która by się sprawdziła w tym regionie to co by to było? Żeby te organizacje ze sobą faktycznie współpracowały. 
R: Co by to mogło być? Nie mam zielonego pojęcia, nie jestem cudotwórcą. 
M: A to aż cudów wymaga? 
R: Czasami odnoszę takie wrażenie. 
M: Dobrze, teraz jeszcze chciałam porozmawiać o konkurencji, bo pan powiedział… 
R: Znaczy powiem tak: każdy… każda jakaś arena, pole działania ma swoje plusy i minusy. Organizacje działające na danym polu widzą się w jakiś jeden sposób i bardzo ciężko organizacjom tutaj na naszym terenie wyjść poza ten swój własny schemat. Sportowcy widzą się jako właśnie ci, którzy… są że tak brzydko powiem, niedoceniani, bo że sport… to jest zdrowie, to jest jakaś tam przyszłość dla na przykład dzieci i tak dalej. I oni uważają, że sport… że jeśli na przykład mają problemy z czasowym rozliczaniem się, no to że się ich czepiają. Pomoc społeczna – mówię to trochę z przekąsem – no ale tak to jest, że widzi siebie z kolei jako tych, którzy niosą pomoc wszystkim i często są sami niedoceniani. Kultura… kultura uważa, że… z kolei pieniądze na kulturę zawsze są za małe, że pieniądze na kulturę powinny być większe, bo oni ożywiają społeczeństwo. Edukacja… no ciągle są jakieś kłopoty w edukacji i ciągle są reformy, więc ciągle jest, że… jakie są problemy z nauczaniem i tak dalej, więc oni też mają własne problemy. I czasem właśnie życie organizacji w tych schematach strasznie utrudnia współpracę z innymi. 
M: Proszę mi powiedzieć jeszcze o tej konkurencji. Na jakich polach konkurują organizacje? Na czym ta konkurencja się zasadza? 
R: Czy wie pani ile zostało złożonych wniosków do programu operacyjnego Fundusz Inicjatyw Obywatelskich? 
M: No domyślam się, że dużo. 
R: Jest to konkurs ogólnopolski i złożonych zostało, jeśli dobrze pamiętam chyba trzy tysiące wniosków. Wstępnie komisja podsumowała, że gdyby przyznać wszystkim organizacjom tyle ile chciały wyszłoby to ponad pięć milionów złotych. 
M: Czy dobrze rozumiem – te pieniądze to jest taki główny motyw… 
R: A cóżby innego? Tak jak mówię, na ten moment organizacje w Polsce nie są doceniane, więc nie są doceniane również finansowo. Mają znacznie ograniczone budżety, zwłaszcza organizacje lokalne, bo o ile organizacje mające łączność z jakimiś mediami, na przykład „Fundacja Polsat”, „Fundacja TVN”… „Wielka Orkiestra Świątecznej Pomocy”, Fundacja Anny Dymnej – nie pamiętam jak jej jest… „Mimo wszystko” ma dostęp do mediów ogólnopolskich, publicznych… lub publicznych bo Fundacja Polsat nie reklamuje się na „jedynce” – tym organizacjom jest po prostu łatwiej. Mają medialne osoby, które w jakiś tam sposób swoją twarzą reklamują ich organizację. Ludzie na takie organizacje wysyłają darowizny, te organizacje powiedzmy w jakiś sposób sobie radzą, natomiast te mniejsze organizacje, których życie składa się tylko i wyłącznie z tego co użebrają – brzydko rzecz ujmując, plus to, co dostaną w dotacjach – to jest ich całe życie. 
M: Proszę powiedzieć - z którymi organizacjami państwa organizacja konkuruje? 
R: Z każdą, która startuje do tego samego konkursu grantowego co my. 
M: Czyli te konkursy grantowe określają obszary konkurencji tak? 
R: Dokładnie. 
M: To się przekłada na konkurencje… 
R: Dokładnie i w tym momencie, no ja wiem na przykład jak wyglądało ogłoszenie wyników FIO i to wiem z… niedawno byłem na pewnej konferencji i było: „A czy słyszałeś, że ten i ten dostał tyle i tyle a my nie dostaliśmy chociaż chcieliśmy”. 
M: A jeśli chodzi o ten lokalny wymiar? Chodzi mi o taki wymiar lokalny, o te konkursy tutaj… 
R: Ujmę to tak: nasze miasto nas nie rozpieszcza, na realizację zadań z zakresu pomocy społecznej przeznaczane są pieniądze z „alkoholówki” – z tego podatku alkoholowego. I to jest jedyne źródło dofinansowania dla wielu organizacji z terenu Oświęcimia. Jeśli te organizacje dostaną mniej niż chcą, to jak potem mają realizować swoje działania… Ja rozumiem, że budżet miasta nie jest z gumy ale jeśli budżet jest nierealnie określany to potem się to tak kończy, że organizacje między sobą zaczynają walczyć o pieniądze i niestety coś takiego jak najzwyklejsza zazdrość czy chęć zachowania wszystkiego w tajemnicy – „bo nam się udało zdobyć pieniądze a tamtym nie, to nic im nie powiemy, bo w przyszłym roku napiszę lepiej od nas i wtedy nam zabraknie” – to mnie to wcale nie dziwi. A dlaczego mówię, że to jest nierealny budżet. Inflacja wyniosła w Polsce ponad pięć procent, prawda,  za zeszły rok. Nasz budżet został podniesiony o sto pięćdziesiąt złotych na kilka set tysięcy, co stanowi mniej niż jeden procent. Budżet dla organizacji pozarządowych jest mniejszy z roku na rok, nawet nie jest wyrównywany do wskaźnika inflacji. Więc ja się nie dziwię, że organizacje między sobą po prostu zaczynają skakać sobie do gardeł. 
M: Czy ta konkurencja ma jakieś konsekwencje? Jest czymś negatywnym lub pozytywnym? 
R: Ma swoje plusy i minusy. Wiadomo, że w tym momencie… pozytywne jest to, że rzeczywiście na rynku zostają te organizacje, które najlepiej dostosowują się do zmian, które najlepiej są w stanie najlepsze projekty… może nie - właśnie nie. Które są w stanie najładniej napisać projekty, bo niekoniecznie najlepsze. Natomiast złe w tym wszystkim jest to, że po pierwsze, tak jak mówię, nieżyciowy budżet powoduje, że realizacja celów, które de facto i tak są obowiązkowe dla miasta powoduje, że po prostu te cele nie są realizowane przez miasto w takim stopniu w jakim powinny. I druga rzecz, z terenu miasta znikają organizacje, ponieważ niektóre z organizacji nie wytrzymują tej konkurencji, po prostu są likwidowane. Zresztą nasze miasto wychodząc z polityki, że nie będzie wyróżniało żadnej organizacji, co jest powiedzmy z jednej strony dobre, nie wiem, mam czasem wrażenie, że ma też politykę, że będziemy życie organizacjom utrudniać, czego pierwszą sprawą jest ten budżet, a drugą na ten moment coraz mniej organizacji w mieście posiada własny lokal, coraz mniej organizacji w mieście jest w stanie utrzymać się załóżmy tylko z dotacji miejskich. 
M: A negatywne skutki konkurencji? 
R: Tak jak mówię, upadek organizacji, zamykanie ich, likwidacja, do tego dochodzą właśnie później te… ta zawiść i… nieufność wobec innych. 
M: Teraz chciałam przejść do pytań związanych ze współpracą z samorządem. Czy może pan opowiedzieć coś… 
R: Którym? 
M: Z samorządem lokalnym – chodzi mi o miasto, gminę, powiat, województwo. 
R: OK. Jeśli chodzi o województwo: zacznijmy od tej wersji, od tej strony – nie wiem, jak miałaby wyglądać taka współpraca, jak widzi ją województwo, ponieważ Program Współpracy z organizacjami pozarządowymi zasadniczo osadza się w jednej tylko… realiach – dotacji. Plus Rada Pożytku Publicznego, która w tym roku ma być zmieniana i to jest wszystko. I tak wygląda w większości. Nasz powiat, jak to mówią już w całym województwie, posiada bardzo duże poczucie humoru. Ponieważ nie ogłasza konkursu grantowego i uważa, że na przykład w zakresie pomocy społecznej realizuje sam, samodzielnie wszystkie zadania najlepiej jak można. Pewna pani z urzędu wojewódzkiego pogratulowała mi właśnie poczucia humoru naszych urzędników z powiatu, po czym smutno pokiwała głową i stwierdziła, że niestety nam współczuje. Owszem, z kultury i ze sportu powiat organizuje konkursy grantowe, jednak nie są to pieniądze zatrważające. Jeśli chodzi o gminę, gmina wiecznie twierdzi, że jest biedna, przy czym w zeszłym roku miała kłopoty z RIO ponieważ okazało się że mieli jakieś problemy ze zrealizowaniem budżetu, bo nagle została im nadwyżka pieniędzy, co było niedopuszczalne z jakiś tam względów, ale oczywiście pieniędzy na realizację zadań na przykład z pomocy społecznej jest jak zwykle za mało, a sportowcy twierdzą, że gmina i tak źle dotuje. To wiem od sportowców. Jeśli chodzi o miasto, no tu już o dotacjach dość powiedziałem, więc nie będę mówił więcej, tutaj jest o tyle lepiej, że istnieje Centrum Organizacji Pozarządowych, więc te organizacje, które na przykład nie mają swojej siedziby, mają tą możliwość, że w tym COPie tą siedzibę mogą tymczasowo mieć. To jest, że tak powiem, ostatnia deska ratunku, ale mnie się niestety brzydko kojarzy z takim zesłaniem. I to się kojarzy mi osobiście, więc to nie jest oficjalne stanowisko… 
M: A czy może pan powiedzieć coś o wspólnych działaniach, które państwa organizacja podejmowała z samorządem? 
R: Już moment, dojdziemy i do tego. Na szczeblu wojewódzkim poza grantami nie widzę współpracy, na szczeblu powiatowym – w naszej dziedzinie też. Wprawdzie jeden z członków naszego stowarzyszenia jest w radzie jak członek Rady Stowarzyszeń w powiecie i w mieście też, natomiast rady te mają głos jedynie doradczy i tak one są stawiane przed faktami dokonanymi, więc głos organizacji jest i tak nie brany pod uwagę. Założenie było takie, że Rada taka wspierająca ma mieć coś do powiedzenia. Tym czasem z roku na rok starają… stają się coraz ostrzejsze kryteria zarówno do dotacji, jak i ich rozliczania i wszelki… wszelkie komentarze zwrotne jakie otrzymują samorządy są po prostu nie brane pod uwagę. A przynajmniej nie widać żeby były… Interweniowaliśmy już wiele razy, w wielu punktach… pozostawało to zawsze bez odzewu, ponieważ Miasto na przykład wychodzi z założenia, że wie lepiej. Przyznam szczerze, nie wiem czy przy gminie istnieje taka Rada, nie mamy tam członka i nigdy nie byliśmy zapraszani do tego typu współpracy, choć od początku istnienia współpracujemy z Gminą w zakresie pomocy społecznej i nie jesteśmy im obcy i wiedzą o nas, natomiast co więcej – wspólne działanie… Na polu pomocy społecznej, na polu realizacji zadań pomocy społecznej owszem, współpraca istnieje, natomiast na polu właśnie takiego działania międzysektorowego ciężko to nazwać. 
M: A jakie państwo realizują działania? Rozumiem, że finansowanie tej świetlicy jest ze środków samorządu tak? 
R: Też. 
M: A jakieś inne projekty państwo realizują? 
R:… Działania przez… w okresie wakacji, ferii zimowych, festyn jest wspierany finansowo na przykład jeśli jest organizowany, gmina częściowo partycypuje ale nie proporcjonalnie do ilości miejsc, które chcą… w zasadzie to…  
M: A czy są jakieś organizacje, z którymi samorząd współpracuje chętniej? 
R:… 
M: Albo wyjątkowo chętnie? Że ta współpraca się wyjątkowo dobrze układa? 
R:… Wie pani, że to jest pytanie „pułapka”? 
M: Nie wiem, nie wykorzystam tego… 
R: No to już pani wie. Nieoficjalnie tak się mówi, natomiast oficjalnie miasto po pierwsze temu zaprzecza, ponieważ wychodzi z założenia, że prowadzi politykę równego traktowania organizacji… no i jakby na to nie patrzeć, jeśli nawet mógłbym powiedzieć o takim wyjątku to jest na niedużą skalę… 
M: A jeżeli chodzi o te organizacje, o których mówi się, że one są faworyzowane… co to są za organizacje? Nie chodzi o to, żeby pan wymieniał nazwy tylko o to czy zajmują się czymś konkretnym… 
R:… 
M: Gdzie tutaj tkwi, powiedzmy, problem? Z jakiego powodu one miałyby być uprzywilejowane w jakiś sposób? 
R: Statusu społecznego… Krótko rzecz ujmując sposobu pochodzenia – organizacje kościelne. 
M: Acha, o to chodzi. I mówi się, że tutaj one są uprzywilejowane? 
R: Powiem wprost, na terenie województwa nie raz słyszałem, że do najważniejszych organizacji zaliczany jest Caritas i co by nie było, wielokrotnie za przykład podawany jest Caritas i o tym się mówi już czasami nawet wprost, że za przykład musi być podany zawsze Caritas. Nie wiem, czy rzeczywiście Caritas jest tak rewelacyjny ale na szczeblu wojewódzkim mówi się na przykład o Caritasie. Przynajmniej ja mam takie wrażenie. Na szczeblu miejskim mówi się o innej organizacji, na szczeblu powiatowym mówi się… znaczy nie wiem, czy się mówi ale chyba też… 
M: A tutaj w mieście? 
R: Tak. 
M: Też się mówi coś… 
R: Oczywiście ale jakby na to nie patrzeć, Kościół zawsze zajmował pewne miejsce… 
M: Ale w mieście też Caritas? 
R:… Nie. 
M: A w mieście to jaka zależność jakby zachodziła? 
R:… 
M: Rozumiem, że to jest organizacja, która nie jest związana z Kościołem tak? 
R: Jest… Przynajmniej… przynajmniej… znaczy inaczej – bardzo łatwo po tym zdaniu zidentyfikować o kogo mi chodzi, natomiast… wiele razy słyszałem właśnie komentarze osób z różnych organizacji dotyczących tej jednej organizacji, że przez, po pierwsze pochodzenie, właśnie że jest to środowisko kościelne to jest jeden plus a drugi plus – bardzo mocna ingerencja w politykę. To osoby z tej organizacji nieraz jawnie opowiadały się politycznie za obecnie rządzący… rządzącą w mieście ekipą, dlatego też jest po prostu tak kojarzona, że ta organizacja upolityczniła się. My na przykład staramy się ze wszystkich sił być poza podejrzeniami jakiejkolwiek frakcji politycznej, między innymi dlatego organizowaliśmy i działaliśmy na polu tych działań strażniczych, gdzie wymagana od nas była całkowita neutralność polityczna… 
M: Proszę mi powiedzieć – na czym powinna polegać współpraca z samorządem? Już bez względu na ten szczebel. 
R: Po pierwsze żeby mogła zaistnieć jakakolwiek współpraca samorządy musiałyby się dokształcić… ze swoich własnych zadań. Realizowanie pewnych zadań na danym szczeblu, jakie… wymagają z pewnych ustaw na pewno pomogłoby lepiej zrozumieć, co dany samorząd powinien a co musi, a co może. Prosty przykład to nasza świetlica. Wojewoda wyraził zgodę na likwidację pod warunkiem, że Miasto przejmie obowiązek jej prowadzenia. Miasto przyjęło to do wiadomości, wyraziło wstępną zgodę, likwidacja została przeprowadzona. Problem polega na tym, że na dzień dzisiejszy konkurs grantowy, który daje pieniądze na prowadzenie tej świetlicy, to nie jest konkurs na realizację zadania, tylko na wsparcie, podczas gdy zgodnie z Ustawą o pomocy społecznej prowadzenie placówek opiekuńczo – wychowawczych wsparcia dziennego czyli świetlic jest obowiązkiem miasta i miasto powinno zapewnić podstawę do funkcjonowania takiej placówki. W związku z czym wspieranie zadania to jest za mało w stosunku do ustawy i pomimo naszego wielokrotnego apelu zostało to jedynie apelem… 
M: Ale tak ogólnie co by było kluczem do współpracy między organizacjami a samorządem? 
R: Zależy jak kto widzi współpracę. My widzimy to w ten sposób, znaczy ja to widzę, że... my zgłaszamy swoje opinie, Miasto bierze je pod uwagę, urealnia do swoich możliwości, oddają nam jakieś tam… jakiś feedback, jakieś komentarze zwrotne, co mogą i jeśli tak, to dlaczego czegoś nie mogą. Natomiast… jak wyglądała w tym roku na przykład realizacja Karty Współpracy z organizacjami pozarządowymi w mieście – została opublikowana i to jest wszystko. Powinna była być skonsultowana z organizacjami pozarządowymi – teoretycznie konsultacje się odbyły, było jedno spotkanie, w czasie którego powiedziano, że będzie finansowane w grantach to i to, i to, a to i to i to nie będzie finansowane, ponieważ będzie uznawane za koszty niekwalifikowalne. Kiedy organizacje zaczęły zgłaszać swoje sprzeciwy, sprzeciwy zostały odnotowane… Przyjęto w niezmienionej formie. To jest współpraca według Miasta. 
M: Ale to chodzi o Kartę Współpracy czy o Program Współpracy? 
R: Program Współpracy z organizacjami pozarządowymi przewiduje coroczne podpisywanie Karty Współpracy, przy wspólnym wypracowanym stanowisku. Jeśli to jest wspólne wypracowanie stanowiska to w takim razie organizacje pozarządowe i organizacje samorządowe zupełnie inaczej rozumieją pojęcie „współpraca”. Może powinni znacząc od uwspólnienia stanowiska w tej dziedzinie – co rozumieją przez współpracę. 
M: A jeżeli chodzi o Programy Współpracy to jak one działają? 
R: Instytucjonalnie. 
M: To znaczy? 
R: Jeśli była przewidziana instytucja, instytucja sobie jest, jeśli była przewidziana jakaś… jakiś papier do powstania, papier powstanie. I to jest wszystko. 
M: Nie wiem czy dobrze rozumiem – to się potem nie przekłada na jakieś konkretne działania? Nie odpowiada rzeczywistości? 
R: Ujmę to tak – na współpracę z samorządami musimy patrzeć w dwóch płaszczyznach – pierwszy to jest współpraca instytucji z instytucją na polu prawnym czyli właśnie to o czym mówię – konkursy grantowe i tak dalej. A druga współpraca to jest współpraca na polu realizacji zadań, czyli na przykład: my na polu pomocy społecznej, inni na polu edukacji czy sportu, czy kultury. Tam współpraca wygląda już zupełnie inaczej, bo jednostki samorządu terytorialnego do realizowania swoich zadań, są zmuszone do współpracy z organizacjami pozarządowymi w mniejszym lub większym zakresie i ta współpraca na tym poziomie jest o wiele lepsza – tu nie mogę powiedzieć. Bo na przykład nasza współpraca z MOPS – Em, nasza współpraca z policją, nasza współpraca z innymi instytucjami w jakiś tam sposób funkcjonuje. Natomiast jeśli chodzi o właśnie takie patrzenie na organizację pozarządową jako instytucję, to już jest o wiele gorzej.  
M: I jak to się ma do tego Programu Współpracy? 
R: Tak jak mówię, jeśli jest przewidziane, że ma powstać rada, która ma być organem doradczym, rada powstaje ale jej głosu nie bierze się pod uwagę. Jeśli jest powiedziane, że ma powstać Karta Współpracy, to Kartę ktoś tam w Mieście wyskrobie, bo weźmie „kopiuj”, „wklej” z zeszłego roku. I nie ważne czy organizacje pozarządowe mają coś przeciwko czy nie, ich głos jest brany tylko i wyłącznie do akt, że: „zgłoszono – takie, takie, takie”, po czym jest przyjmowana wersja bez zmian. A jeśli nawet są zmiany, to są one tak nikłe, że… 
M: A jeżeli chodzi o konkursy? Co pan sądzi o konkursach? Ale chodzi mi o te tutaj. Powiedział pan, że jest mało środków… 
R: Nie wiem na przykład, kto ustala jakie są podstawowe, priorytetowe zadania do realizacji. Te zadania nigdy nie były konsultowane z organizacjami pozarządowymi, przynajmniej ja sobie nie przypominam. Miasto wyznacza co według niego powinno być zrealizowane i na co pieniądze da. Później jest dopiero ustalane, jak dana organizacja – czyli składająca ofertę widzi realizację pomysłu miasta. Krótko mówiąc, jest na przykład rzucone hasło: „opieka nad bezdomnymi” i potem miasto patrzy, jakie spływają oferty, jakie będą propozycji do współpracy, do rozwiązania problemu bezdomności. Miasto ma jakąś własną wizję… rzuca hasło… Ja na ten moment na przykład widzę, że jest jak najbardziej potrzeba otwierania kolejnych placówek opiekuńczo – wychowawczych na terenie miasta. Nasze stowarzyszenie stara się o to od początku niemalże, natomiast miasto nie widzi takiej potrzeby. Trzy lata trwało zanim udało się nakłonić do budowy świetlicy na innym osiedlu i to jest bardzo duży sukces, proszę mi wierzyć… 
M: Proszę mi powiedzieć, jak by pan określił tą współpracę państwa z samorządem… 
R: Na pewno stałą… 
M: I to zależy od… 
R: Tak jak mówię, po pierwsze jest to kwestia tego finansowania, po drugie jest to kwestia współpracy międzyinstytucjonalnej i po trzecie jest to kwestia realizacji zadań. 
M: Czy to ma wymiar pozytywny czy negatywny – jakby pan to ocenił? 
R: Nie ma, tego nie można dzielić w takich kategoriach… bo jak miałbym zrozumieć współpracę na przykład w kwestii finansowania jako pozytywną czy negatywną… 
M: Ale generalnie jak ta współpraca – pomijając ten poziom finansowania – się państwu układa? 
R: Tak, jak powiedziałem, jeśli chodzi o kwestię współpracy międzyinstytucjonalnej jako „instytucja przychodzi do instytucji” to jest nie najlepiej, natomiast jeśli chodzi o realizowanie zadań, to jest o wiele lepiej. Bo jeśli mamy się traktować jako podmioty, jako osoby prawne, no to tutaj są kłopoty w komunikacji i to bardzo poważne, natomiast jeśli chodzi o… o powiedzmy realizację zadań, to tu już jest lepiej, z tej racji, że jednostki samorządu są lepiej zorientowane w problemach i potrzebach niż urzędnicy ratuszowi… 
M: Uważa pan, że dzięki temu wsparciu, finansowaniu działają państwo bardziej efektywnie? Że ta skuteczność… 
R: Jest to jakaś podstawa dofinansowania… Ja pani na przykład coś powiem, od kiedy powstała ta Rada wnioskujemy do Urzędu Miasta o podpisywanie umów wieloletnich. Najpierw słyszeliśmy bajeczkę pod tytułem: „To jest niemożliwe, niezgodne z prawem”, po czym kiedy wyłożyliśmy im jasno ustawę, w której jest napisane: „Istnieje możliwość podpisywania umów wieloletnich” do trzech lat bodajże, czy do pięciu, nagle się stało niemożliwe, bo nie ma absolutorium budżetowego na tyle lat wprzód. Potem było, że: „Nie można tego zrobić, bo już jest za późno”, „bo już jest budżet przygotowany, nie przewidziano czegoś takiego”, więc po prostu Miasto nie chce pewnych działań z organizacjami podjąć. Miasto ma własną politykę, którą nie do końca organizacje znają i przez to chyba też nie do końca ją rozumieją.  
M: A czy widzi pan jakieś nowe pola współpracy samorządu z organizacjami? 
R: Znaczy tak, jak powiedziałem, cała… całość działań organizacji pozarządowych i samorządów terytorialnych jest określona w prawie i coś, co wykracza poza ramy prawne, dla instytucji publicznych jest zakazane. Wiec gdybyśmy nawet nie wiem jakie cudo wymyślili, jeśli nie będzie uwarunkowań prawnych pozwalających zająć stanowisko jednostkom czy samorządowi, oni się tego nie podejmą, bo nie mają na to uprawnień. 
M: A jeśli chodzi o takie rzeczy, które można by poprawić i ulepszyć to… 
R: Do ulepszania to jest wiele rzeczy. 
M: Proszę powiedzieć - ta współpraca jest oparta na relacjach bardziej formalnych, nieformalnych? Czy maja już państwo bardziej osobiste relacje po tych kilku latach… 
R: Jedno i drugie, jedno i drugie. 
M: Czy te relacje przekładają się na jakość współpracy? Czy to w ogóle ma wpływ? 
R: Oczywiście, że ma. 
M: A może pan coś na ten temat powiedzieć? 
R: Kiedy przyjdzie pani do sklepu i powie: „Dzień dobry, poroszę chleb”, kiedy wejdzie pani do sklepu i powie: „Jeden chleb” czy inaczej będzie pani postrzegana? Tak samo jest z ludźmi. Urzędnik ma pewne rzeczy do wykonania ale nadal jest człowiekiem, więc jeśli jest się z ludźmi na lepszej stopie, to pewne rzeczy można lepiej, inaczej, spokojniej załatwić. Natomiast jeśli jest się… zna się powiedzmy tylko i wyłącznie na zasadzie „dzień dobry – dowidzenia pani”, to… to to też inaczej wygląda wtedy współpraca. 
M: A jak państwa relacje układają się w tej chwili? Oparte są o relacje bardziej osobiste – w sensie nieformalne? 
R: Znamy się z niektórymi urzędnikami od wielu lat, więc no w pewien sposób na pewno lepiej się dogadujemy z tej racji, że po prostu brzydko mówiąc jesteśmy na siebie skazani. 
M: Mówi pan, że są państwo skazani ale to jest tak, że gdyby państwo nie musieli współpracować z samorządem to by państwo tego nie robili? 
R: Zależy co, zależy co się ma na myśli mówiąc „musieć współpracować” no bo… 
M: Chodzi o to, czy państwo tej współpracy potrzebują – pomijam, że jest to finansowanie… 
R:… 
M: Czy oprócz tego państwu ta współpraca coś daje, czy państwo czerpią jakieś korzyści? 
R:… 
M: Czy coś się zmieniło na korzyść… 
R: Raczej ta… bo… no… widzi pani, przecież nie będzie tak, że jeśli ja… jak by to inaczej powiedzieć kiedy ludzie się lepiej ze sobą znają, potrafią się ze sobą dogadać na więcej niż jeden temat. Ja idąc do Wydziału Spraw Obywatelskich mogę porozmawiać tylko i wyłącznie o rozliczeniu dotacji ale mogę powiedzieć też, że na przykład: potrzebuję załatwić to czy tamto, gdzie mógłbym to zrobić. Udzielą mi takiej informacji chociaż nie muszą, więc powiedzmy, że jest to jakaś tam zawsze efektywniejsza działalność no ale wydaje mi się, że akurat współpraca i dobre znajomości między ludźmi to jest podstawa każdego społeczeństwa a nie tylko i wyłącznie sprawa interesu. 
M: Ale jeżeli chodzi o tą współpracę, to, że państwo są w stałej współpracy z samorządem, czy to jakoś zwiększa, nie wiem, państwa potencjał? Jakoś się przekłada na jakość państwa usług… 
R:… 
M: Ja oczywiście trochę tak po omacku… 
R: Nie wiem właśnie, do czego pani zmierza. 
M: Chodzi mi o to czy samorząd jest państwu potrzebny jako organizacji. 
R: No trudno żeby nie. 
M: Ze względu na to źródło finansowania? Czy to jeszcze o coś chodzi… czy jest coś jeszcze… 
R: dziewięćdziesiąt procent budżetu każdej organizacji pozarządowej to są dotacje, granty lub jakieś projekty – dziewięćdziesiąt do stu procent. Więc trudno by powiedzieć, że… jako najważniejszą instytucją grantodawczą, jaką jest samorząd, że można by było żyć bez samorządu. 
M: Ale czy jest coś jeszcze oprócz tych kwestii finansowych? Czy ta współpraca coś jeszcze daje? 
R: Jednostki samorządu terytorialnego realizują zadania podobne do naszych, Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej, Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej obejmuje swoją opieką tak samo naszych klientów, naszych podopiecznych. Rodziny korzystające z pomocy społecznej… są często klientami MOPSu a ich dzieci są na przykład u nas w świetlicy. Więc współpraca między MOPS – em a świetlicą to jest współpraca między jednostkami samorządu i jednostką… stowarzyszeniem. I bez tej współpracy to ja sobie nie wyobrażam realizacji zadań z pomocy społecznej. Współpraca między instytucjami jest po prostu konieczna do osiągnięcia jakiegokolwiek celu. Natomiast współpraca między instytucjami jako osobami prawnymi, no to tutaj niestety samorząd terytorialny ma organizacje pozarządowe na łańcuszku ponieważ jest ich głównym żywicielem. Tak jest i będzie jeszcze przez długi czas dopóki w Polsce nie wzrośnie świadomość tego, że wspieranie organizacji pozarządowych w formie darowizn… prywatnych, przedsiębiorstw może wspomóc potencjał tych organizacji, kiedy… wie pani co, za granicą w niektórych krajach jest tak, że czterdzieści – pięćdziesiąt procent budżetu to są dotacje, reszta pochodzi z darowizn, bo społeczeństwa są na tyle świadome i hojne, że wspierają takie organizacje… u nas niestety takiej świadomości nie ma i jeszcze podejrzewam przez jakiś czas nie będzie. 
M: Dobrze, teraz chciałam pana zapytać o pozycję państwa organizacji tutaj w regionie. 
R: To trzeba pytać innych. 
M: Ale nie, właśnie z pana perspektywy… Jakie według pana jest przygotowanie państwa organizacji pod względem merytorycznym i ze względu na ofertę, którą państwo przygotowują… jakie jest przygotowanie państwa do współpracy z samorządem? 
R: Jesteśmy jedyną organizacją, która posiada personel zdolny pracować… pracować w specjalistycznych placówkach opiekuńczo – wychowawczych. To jest chyba wystarczające. 
M: A jeśli chodzi o inne organizacje – czy pan ma wiedzę na ten temat? Jakby pan ocenił przygotowanie merytoryczne, kadrowe, finansowe, kapitał ludzki w tych organizacjach – ze względu na możliwość współpracy z samorządem. 
R: Każda organizacja w jakiś tam sposób, która jest zmuszona do współpracy z samorządem… musi być w jakiś sposób do tego przygotowana, przystosowana. 
M: Ale jak to wygląda? Jak te organizacje są przygotowane do tego, jak pan to ocenia? 
R: Biorąc pod uwagę, że na ten moment dziewięćdziesiąt dziewięć procent dotacji jest rozliczanych według najdziwniejszych wymogów miasta, znaczy że organizacje się dobrze dostosowały. 
M: Proszę mi powiedzieć, jak pan ocenia pozycję państwa organizacji w regionie? 
R: Nie oceniam, tylko robię swoje. 
M: A gdyby miał pan określić kilkoma zdaniami pozycję organizacji komuś, kto jej nie zna, to co by pan powiedział? 
R: Zależy co by chciał wiedzieć. Czy interesuje po prostu rozmiar organizacji – bo według tego… według portalu NGO jesteśmy organizacją klasy C albo D – nie pamiętam. Oni biorą za główne kryterium ilość… pieniędzy, jakie przez nas przepływają. Według skali, powiedzmy jesteśmy jedną z największych organizacji na terenie miasta, które działają w działaniach na polu pomocy społecznej. Według jakichś innych kryteriów będziemy znowu gdzie indziej, no zależy pod jakim kątem… miałbym oceniać. 
M: A gdyby pan miał pan powiedzieć o swoich pierwszych skojarzeniach na temat tej organizacji? Co by pan powiedział, co by pan uwypuklił? 
R: To, że jesteśmy już dość duzi… dużą organizacją i ciągle się rozwijamy. 
M: A jak by pan ocenił siłę oddziaływania państwa organizacji tutaj w regionie? 
R: Wie pani co, to jest troszeczkę tak, że do tej pory byliśmy bardziej docenieni na przykład w Warszawie niż w Oświęcimiu. 
M: Czyli jak pan ocenia to oddziaływanie? 
R: Oddziaływanie jest, natomiast… tak jak mówię: my robimy swoje. Nie czekamy na to aż będą nam gratulować, dziękować, bić pokłony, bo na to nie ma czasu, jest zbyt wiele do zrobienia… Są organizacje, które gonią za pewnymi zaszczytami. 
M: A co według pana decyduje o pozycji organizacji w regionie? 
R:… 
M: Liczba realizowanych projektów?... Zasięg? 
R: Koneksje polityczne. 
M: Koneksje polityczne tak? 
R: Mielibyśmy o wiele większy zasięg, gdybyśmy się zaangażowali politycznie, mielibyśmy… zupełnie inaczej bylibyśmy postrzegani. Natomiast ponieważ trzymamy się na uboczu i czasami jesteśmy krytykującymi władzę, czasami ją popierającymi, to też jesteśmy patrzeni… na jakieś takie dziwne cudo. 
M: A jeśli chodzi o liczbę realizowanych projektów i skalę tych projektów to mają wpływ na pozycję organizacji według pana? 
R: Jesteśmy jedną z niewielu organizacji z Oświęcimia, które startują w programach ogólnopolskich i które wygrywają pieniądze z ministerstw, więc patrzą się na nas czasami troszeczkę dziwnie. Ma to na pewno wpływ na postrzeganie. 
M: Ale  w ogóle, generalnie – biorąc pod uwagę wszystkie organizacje i mechanizmy, które wpływają na pozycję organizacji, to ta ilość pozyskanych środków, skala realizowanych projektów ma wpływ na tą pozycję? 
R: Ma wpływ na to jak nas postrzegają, natomiast czy to ma wpływ na naszą pozycję, wtedy w pewnym sensie tak. 
M: A jeśli chodzi o autorytet w środowisku organizacji pozarządowych? Czy autorytet w środowisku ma wpływ na pozycję organizacji? 
R: Z pewnością. 
M:  Niekoniecznie państwa organizacji ale w ogóle. 
R: Z pewnością… 
M: A liczba zadań zleconych przez samorząd wpływa na pozycję organizacji? 
R: Nie. Nie w naszym przypadku, nie tutaj na ziemi oświęcimskiej. 
M: A udział w konsultacjach społecznych? 
R: Już pani powiedziałem jak to wygląda, więc... 
M: A tak teoretycznie… 
R: Teoretycznie powinno ale w praktyce nie ma to żadnego znaczenia. 
M: I co jest najważniejsze z tego wszystkiego? Koneksje polityczne? 
R: W pewnym sensie, to powiedziałem tak troszkę z przekąsem ale… w sumie rozmach działań najbardziej się tutaj liczy 
M: A jakość? 
R: Z tą jakością bywa różnie. Można dużo mówić i mało robić, być znanym i lubianym, podziwianym… Można robić dużo, mało o tym trąbić i być niedocenianym. Podejrzewa, że tak najwięcej wpływ na to ma po prostu obecność w mediach. 
M: Czyli medialność? 
R: Im o nas więcej wiedzą, tym o nas więcej mówią, im… więcej mówią, tym więcej nas znają… im więcej nas zna, tym więcej… nie wiem, no tak jak mówię no… odnoszę wrażenie, że im więcej osób słyszało, tym lepsza ponoć… organizacji. Dlatego na przykład Anna Dymna zebrała większość pieniędzy w Małopolsce. 
M: Dobrze, teraz jeszcze chciałam o tym procesie podejmowania decyzji porozmawiać. Już pan trochę o tym mówił ale chciałam do tego wrócić, żeby pan podsumował, jak ten proces podejmowania decyzji tutaj wygląda. Jaki udział mają organizacje pozarządowe w podejmowaniu decyzji? 
R: Podejmowaniu decyzji w związku z… 
M: No w ogóle, czy są jakieś decyzje, które są konsultowane z organizacjami pozarządowymi. 
R: Tak jak powiedziałem różnie rozumiemy koncepcję powiedzmy tej współpracy… my i samorząd. Różnie też pojmowane w takim razie jest podejrzewam konsultowanie się. Cóż z tego, że my zgłosimy, jak na przykład nie bierze się tego pod uwagę albo… bierze się w stopniu bardzo, bardzo małym… 
M: Ale czy jest tak, że samorząd się do państwa zwraca z jakimś zapytaniem albo… 
R: Bywały takie przypadki. 
M: Czy państwo w ogóle są informowani o tym, że będą konsultacje społeczne? Jeżeli chodzi na przykład o Program Współpracy, budżet… 
R: Osobiście nie, osobiście nie. Na przykład… bo… powiem jeszcze tak, konsultacje społeczne kojarzą mi się zazwyczaj z projektami ustaw… resorty, które są odpowiedzialne za dane, nie wiem, działania, reformy ogłaszają swoje konsultacje na swoich BIP – ach i to jest wszystko. Jeśli się znajdzie ktoś na tyle zawzięty żeby tego szukać, no to wtedy będzie brał w tym udział – zawzięty albo mający na tyle czasu. Natomiast tutaj na szczeblu lokalnym konsultacje społeczne, no już powiedziałem, jak wyglądają – według mnie.  
M: Ale odbywają się konsultacje. 
R: Tylko dlatego, że jest zapisane, że muszą się wypowiedzieć. Ponieważ gdyby się nie wypowiedziały, byłoby to na przykład podstawą do unieważnienia konkursu grantowego i w tym momencie Miasto napytałoby sobie niesamowitej biedy, ponieważ bardzo mocno… zagroziłoby to realizacji budżetu. 
M: Mówił pan, że czasem samorząd się zwraca z jakimś zapytaniem… 
R: Bywały takie przypadki… 
M: Generalnie ten impuls wychodzi od samorządu, a nie państwo składają wniosek w jakiejś sprawie… 
R: Powiem tak, jesteśmy nauczeni – my, znając właśnie… mając doświadczenie z działań strażniczych, że jeśli chcemy coś załatwić, to wiemy jakie są procedury. Wiele organizacji takich procedur nie zna albo nie jest ich świadoma. My na przykład chcąc… aby miasto zaczęło budować świetlicę na kolejnym osiedlu, wiedzieliśmy że… co powinniśmy zrobić. Wiedzieliśmy, że musimy rozmawiać z radnymi, że musimy ich przekonywać, że powinniśmy być… powiedzmy aktywni w sposób obywatelski, czyli na przykład brać udział w sesjach, brać udział w pracach komisji, ale niewielu jest takich, którzy są chętni do tego, albo którzy mają na to czas. Ja przez pewien czas chodziłem na te wszystkie… na komisje prawa i porządku, chodziłem na komisję budżetową… słuchałem, czasami się wypowiadałem na tych komisjach, brałem zawsze w obronę organizacje pozarządowe, stanowiska organizacji pozarządowych przedstawiałem, realia, w jakich żyją te organizacje, bo na przykład radni nie… niektórzy nie będąc w organizacjach nie mają tej świadomości. Ale to na przykład jest ciągle mało, no bo cóż z tego, że pojawia się jeden człowiek z organizacji pozarządowych, gdzie w mieście podobno jest około pięćdziesięciu a w powiecie dwieście. Więc jaki… jak to się ma przekładać do słuchania nas z drugiej strony…  
M: A jeśli chodzi o te konsultacje społeczne, czy jest tak, że jakieś organizacje szczególnie są na nie zapraszane? 
R:… 
M: Są jakieś organizacje, które wpływają na decyzje, które są podejmowane? 
R: Ma pani na myśli lobbing? 
M: Nie mam na myśli lobbingu, mam na myśli coś takiego, że pewne organizacje mają dostęp do… 
R: Szerszej informacji niż my? 
M: Mają dostęp do informacji, są traktowane powiedzmy po partnersku… Nie chcę panu za dużo sugerować… 
R: Znaczy na temat faworyzacji pewnych organizacji już żeśmy rozmawiali… 
M: Tak, ale chodzi o to, że te konsultacje mają się odbywać i cześć organizacji nie wie o tym, że takie konsultacje się odbywają a cześć… 
R: Tak jest stale, zawsze do kogoś informacja nie dotrze no nie? Czasami niechcący a czasami chcący… 
M: Ale właśnie te informacje nie docierają „według jakiegoś klucza”? Jak pan to widzi? 
R: Ponieważ organizacje między sobą słabo rozmawiają to tego nie jestem w stanie powiedzieć. Bo… niektóre organizacje nawet nie wiedzą, że coś jest bo na przykład mają nieaktualne dane adresowe, bo na przykład… komuś się nie chciało i nie przyszedł, a czasami po prostu nie docierają, no… 
M: Ale czy jest tak, że niektóre organizacje biorą udział tak bardziej aktywnie w tych konsultacjach i one się tutaj jakoś szczególnie wyróżniają na tle pozostałych organizacji? 
R: Nie wiem, jak wygląda to w innych, powiedzmy płaszczyznach, ale na przykład na polu pomocy społecznej jest kilka aktywnych organizacji, chociaż wiem, że istnieje ich o wiele więcej. Ale zawsze działania podejmują te same organizacje. 
M: To znaczy one są… 
R: One przyjdą - jeśli są zaproszone… i tak jest zawsze. Jedni przychodzą a inni stale olewają. Miasto zaprasza dużo organizacji na przykład ale zazwyczaj odpowiada mniej niż połowa. 
M: Czyli to nie jest tak, że jest jakiś krąg zamknięty, tylko niektóre organizacje mają dostęp do pewnej wiedzy… 
R: Ale niektóre organizacje są postrzegane z tej racji, że one chodzą… 
M: Ale one chodzą bo chcą, tak? 
R: Bo chcą, bo mają świadomość tego, co im to da. A są organizacje, które siedzą i jęczą. 
M: Czyli część z tych organizacji, która nie bierze udziału w tym procesie… 
R: Powiem tak, zgodnie z Kartą Współpracy o wszelkiego typu działaniach dotyczących danej organizacji, organizacja powinna być informowana. Czy tak jest, nie wiem. Prawda jest taka, że parę razy przytrafiła się Miastu wpadka pod tytułem takim, że dotyczące nas informacje albo takie informacje, którymi bylibyśmy zainteresowani, nie były nam przekazane. I zgłaszaliśmy to do Miasta, że pominięto nas i chcielibyśmy wiedzieć, dlaczego, zazwyczaj się odpowiedzi nie doczekiwaliśmy, no ale to już jest… w przypadku Miasta. 
M: A czy takie sytuacje się jeszcze powtarzają w przypadku innych organizacji? 
R: Tego nie wiem, bo wiele organizacji na ten temat nie rozmawia. Podejrzewam, że są też takie przypadki, skoro w naszym przypadku się tak parę razy zdarzyło, to w innych też. 
M: Ale myśli pan, że to jest celowe? 
R: Tego nie wiem. Nie mam dowodów. 
M: To, że nie wszystkie organizacje biorą w tym udział wynika z tego, że nie wszystkie organizacje mają świadomość tak? I dobrą wolę. 
R: Świadomość, dobrą wolę, chęć, personel, który mógłby tam oddelegować… 
M: Jeśli chodzi o to informowanie – pan powiedział, że zdarzały się takie sytuacje, że samorząd zwracał się do państwa z prośbą o coś. Tak? I co to było? 
R: Urząd Gminy zwrócił się do nas z prośbą o podanie kosztów funkcjonowania placówki opiekuńczo – wychowawczej, kiedy był zainteresowany tworzeniem własnej. 
M: Czyli porada tak? 
R: Porada… no to było w formie takiego zapytania. 
M: Ale była taka sytuacja, że planowano zorganizować jakieś przedsięwzięcie… projekt i konsultowano z państwem coś - czy to jest słuszne albo nie… 
R:… 
M:… jakby państwo to widzieli, jakby państwo to rozwiązali, czy mogliby państwo coś zasugerować, podpowiedzieć… 
R: Jedynie co, takie pytania zawsze przypadały w przypadku Karty Współpracy, natomiast nie więcej, przynajmniej ja o niczym takim nie wiem. 
M: Czyli generalnie jeśli chodzi o proces podejmowania decyzji, to jakby pan to podsumował? 
R: Że organizacje pozarządowe wypowiadają się tam, gdzie jest to konieczne z Karty Współpracy, natomiast i tak decyzje jednogłośnie, samodzielnie podejmuje Urząd – Miasta najczęściej. Z resztą w naszym powiecie jest podobnie, bo tak jak powiedziałem, mają dobre poczucie humoru, nie ogłaszając konkursu na przykład na pomoc społeczną. 
M: Dobrze, teraz chciałabym się zapytać o to, czy wydaje się panu, że jest taka potrzeba żeby wyłaniać reprezentanta, rzecznika organizacji pozarządowych, który by działał w interesie organizacji pozarządowych? 
R: Nie ma takiej konieczności. 
M: Nie ma takiej konieczności? A dlaczego? 
R: Znaczy powiem wprost, bałbym się, że by to było wręcz szkodliwe. 
M: A dlaczego? 
R: Pytanie pierwsze: skąd miałby się taki reprezentant wywodzić? 
M: No właśnie. 
R: Gdyby wyszedł z jednej organizacji, momentalnie powstała by zawiść – dlaczego z tej, że znowu ta organizacja jest faworyzowana, że będzie załatwiał sprawy tylko dla swojej organizacji – typowa ludzka zawiść. 
M: Ale w ogóle nie widzi pan takiej sytuacji, że mógłby być w demokratyczny sposób wybrany reprezentant, który reprezentowałby kilka organizacji? 
R: W demokratyczny sposób są wybierane osoby do tej Rady doradczej. I ta Rada teoretycznie powinna spełniać funkcję takiego rzecznika. 
M: A jak wygląda ta Rada? Ona spełnia funkcję rzecznika? 
R: Nie. Ponieważ Miasto sobie tego nie życzy. 
M: A może pan jeszcze coś o tej Radzie powiedzieć? 
R: Rada składa się z przedstawicieli kilku organizacji, najczęściej z różnych pól, stref działań, są tam przedstawiciele edukacji, sportu, kultury, pomocy społecznej, czyli mniej więcej z tego, co Miasto ogłasza konkursy. 
M: Funkcjonowanie tej Rady reguluje Karta Współpracy? 
R: Tak. 
M: Czyli to jest takie ciało, które… jest taki wymóg formalny, żeby ono funkcjonowało? 
R: Dokładnie. 
M: I jak to wygląda w praktyce? 
R: W praktyce wszelkie zapytania i sprawy, które wymagają konsultacji z organizacjami pozarządowymi powinny być przedstawiane tej Radzie. Jeśli dobrze pamiętam, poza Kartą Współpracy był chyba tylko jakiś jeden dokument i teraz nawet nie wiem, o co poszło, który był w ten sposób konsultowany. Poza tym Rada jest zwoływana tylko przez Miasto i tylko na wniosek Miasta i tylko wtedy, kiedy jest to miastu potrzebne. Być może gdyby rzeczywiście organizacje współpracowały między sobą nieco ciaśniej, pozarządowe i ta Rada zwoływałaby się sama czasem po to, żeby na przykład coś wnieść do Miasta, to może by coś z tego więcej było, ale dopóki Miasto uzależnia tą Radę od siebie w ten sposób, że tylko ono ją zwołuje, dopóki nie ma inicjatywy od strony organizacji, to nic się z tym nie zmieni. I de facto taki rzecznik, zapytam inaczej: przez kogo miałby być opłacany? Przez Miasto? 
M: Nie wiem. 
R: Bo chyba nie można by sobie wyobrazić, że to byłaby kolejna osoba z dowolnej organizacji, która robiłaby to za darmo. No bo bądźmy szczerzy, nawet znaleźć osobę, która robiłaby to za darmo… to nie jestem pewny, czy byłaby w stanie wtedy wykonywać swoje zadania. 
M: Zakładając, że te relacje powiedzmy dalekie są od doskonałości – czy widzi pan takie rozwiązanie, żeby powołać właśnie organ, reprezentanta… co mogłoby tą współpracę ulepszać? 
R:… 
M: Czy w ogóle wyłanianie reprezentanta miałoby wpływ na taką współpracę? 
R: Obecne rozwiązanie jest dobre do… do momentu tego, że zostało to powołane. A już metoda funkcjonowania tego nie jest najlepsza. Taka rada powinna moim zdaniem sama z siebie się zwoływać również… i tutaj niestety leży po stronie organizacji problem, ponieważ nie są tak aktywne jak być powinny moim zdaniem – to jest raz, a dwa: taka Rada powinna mieć nieco więcej praw zapewnionych, co dałoby im jednak jakiś wpływ na to, cokolwiek jest konsultowane. Na ten moment samo stwierdzenie, że jest to organizacja… że to jest twór, który ma być tylko i wyłącznie ciałem doradczym, nic nie daje. Rzecznik Praw Obywatelskich ma pewne prawa i narzędzia do pracy, Rzecznik Praw Konsumenta ma pewne materiały, pewne narzędzia do pracy, Rada taka nie ma żadnych narzędzi. Ona może jedynie wystawiać opinie, a opinia w świetle prawa nie ma żadnej… wiążących możliwości. 
M: Czyli generalnie działanie takiej Rady jest zasadne i jest potrzebne tylko nie ma odpowiednich rozwiązań prawnych, które mogłyby to działanie… 
R: Urzeczywistniać. 
M: Żeby to działanie było skuteczne? 
R:… 
M: Ale jak najbardziej działanie tego mechanizmu jest… 
R: Znaczy… żyjemy w kraju, który mieni się być krajem demokratycznym, więc wystawianie jednej osoby i jednego rzecznika organizacji pozarządowych byłoby tu rzeczywiście bezsensem, poza tym, tak jak mówię, mogłoby powodować niepotrzebne konflikty. Istnienie takiej Rady, czyli reprezentantów z kilku organizacji, którzy musieliby się między sobą dogadać i którzy jak na nasze możliwości nawet nieźle się dogadują, jest dobrym rozwiązaniem – pod warunkiem, że działania tej Rady  mają jakąkolwiek moc wiążącą dla rządzących. Bo dopóki nie ma tego przymusu ze strony organizacji – czyli tego rzecznika tych organizacji – bo w tym momencie ta Rada jest tym rzecznikiem… Dopóki ten rzecznik nie może nic wymusić, to funkcjonowanie takiej Rady nie ma… zasadnego… żadnego… żadnej zasady istnienia, ponieważ to nie jest ważne czy nie, czy ktoś się wypowie w tym momencie, bo to i tak pozostanie bez znaczenia. Bo jeśli ktoś się uprze to powie: „no dobra, no to powiedzieliście se swoje, idźcie do domu, ja i tak wiem lepiej”. Jeśli tylko i wyłącznie na tym ma się to opierać, to rzeczywiście nie ma sensu. 
M: A w tej chwili tak to wygląda tutaj? 
R: No niestety. Przynajmniej ja odnoszę takie wrażenie. 
M: Dobrze, czy chciałby pan coś jeszcze dodać? 
R: Trochę mało organizacji żeśmy tam wymienili. 
M: A chce pan jeszcze coś dodać? 
R: No mógłbym jeszcze parę wymienić, tylko pytanie, czy da to coś pani czy nie. 
M: Ja je mogę wpisać, nie stanowi to dla mnie najmniejszego problemu… 
R: Bo tak jak właśnie teraz wspomniałem, istnieje Dzieło Kolpinga w Chełmku, z którym realizujemy sieć. 
M: I jakie to są obszary współpracy? 
R: Wymiana informacji, wspólne inicjatywy… nie pamiętam co tam było… 
M: Uzgadnianie wzajemnych przedsięwzięć? 
R: Też. 
M: Czyli wszystkie, udzielanie pomocy też? 
R: Jeszcze nie ale też. 
M: A od kiedy? 
R: Od tego roku… 
M: Od 2009 – go roku i to jest współpraca… 
R: To jest partnerstwo. 
M: To jest partnerstwo na okoliczność konkretnego projektu? 
R: Znaczy zaczęło się od projektu ale mamy nadzieję, że rozwinie się w coś więcej. 
M: Rozumiem, że to jest stała współpraca – regularna współpraca? 
R: Na razie… 
M: Początki regularnej współpracy. 
R: Na razie tak to się zakrawa. 
M: I na którym miejscu by to było? Na pierwszym miejscu mam Bank Żywności i Stowarzyszenie Inicjatyw Społecznych, potem jest ten S.O.S. Pijarów… 
R: No i to by było teraz na trzecim. 
M: I jeszcze pan coś ma? 
R: No myślę, żeby kogoś nie skrzywdzić z drugiej strony, no SLLGO – Stowarzyszenie Lokalnych Liderów Grup Obywatelskich… 
M: I to jest skąd? 
R: Oni są z… a, nie, to jest Warszawa, przepraszam… No nie no z Małopolski to więcej tu nie widzę. Nie kojarzę na ten moment. 
M: Czyli to jest wszystko? 
R: No chyba… 
M: Dobrze, to w takim razie bardzo dziękuję.