Imię i nazwisko osoby sporządzającej transkrypcję: Agnieszka Feliks 
Wywiad: A_OSW070_13062.5_M10 
Czas nagrania: 2 godz. 56 min. 08 s. 
Ankieter: Urszula Stasiak 

M: Zacznijmy może od początku. Na sam początek chciałabym żeby pan powiedział wszystko na temat tej organizacji. To znaczy od samego początku, jak ona powstała, kto ją założył.  
R: Organizację założyli rodzice niepełnosprawnych dzieci. Powstała w 2003 roku na walnym zebraniu. Po walnym zebraniu ja, jako wtedy jeszcze społecznie kierownik zarejestrowałem to w KRSie. I wystąpiliśmy z wnioskami o najem tego lokalu tutaj, tego ośrodka, dotacje do urzędu miasta, gminy, starostwa. I coś tam już w pierwszym roku dostaliśmy, jakieś pieniążki już dostaliśmy.  
M: A ilu było tych rodziców?  
R: Rodziców na początku było około 50.  
M: Jak w ogóle doszło do tego spotkania, że oni się spotkali i postanowili założyć?  
R: Wcześniej istniała tutaj inna struktura, która w wyniku pewnych błędów poprzedniego kierownictwa doprowadziła do 100 tysięcy deficytu. Więc byli jakby przejęci. Stara struktura została zlikwidowana.  
M: Ale to też było jakieś stowarzyszenie?  
R: To też było stowarzyszenie, które potrafiło w ciągu 3 lat zrobić 100 tysięcy złotych długu. Poprzez niegospodarność, zawyżone płace, zatrudnianie tam wszystkich krewnych. Więcej pieniędzy miał nawet niż było potrzeba. Ale jak się nie płaci ZUSu nawet w jednym miesiącu, to może zabraknąć, a jak się nie płaci latami, to po pierwsze wiadomo, że to jest karalne, a po drugie jest na szkodę pracowników, ponieważ będą mieli mniejsze emerytury. No jak tak można? Starczyło na płace netto a już nie na ZUS, no podatki płacili. A pierwszym wymogiem z każdej struktury dotującej jest zaświadczenie o niezaleganiu. To znaczy organizacja musi być czysta przed państwem. Także stało się tak, że stara struktura była niewydolna, ja byłem ostatnim kierownikiem, który zgasił światło na starej organizacji. A równocześnie widząc, że są dzieci, są rodzice, jest budynek, byłem członkiem założycielem nowej organizacji wraz z rodzicami. Na początku nie za bardzo chciano na to pozwolić, bo uważano, że przecież te długi były niespłacone. A niby przez kogo? Przez dzieci? Przez rodziców? Skoro to nie oni zawinili? Poza tym to nie była kwota tysiąca czy tam dwóch, co można byłoby jakoś zebrać w formie składek. Sto tysięcy złotych to był praktycznie pierwszy budżet tego nowego stowarzyszenia. Czyli przez rok bylibyśmy w ogóle bez pieniędzy. I tu by się kolejne robiły te zadłużenia. Więc ucięliśmy to. Okazało się to rozwiązaniem bardzo dobrym. W tym roku ZUS umorzył te 100 tysięcy, tutaj były jeszcze odsetki.  
M: Znaczy to, że założyliście nowe stowarzyszenie?  
R: Nie, to, że po prostu zlikwidowaliśmy stare. Rozumie pani, przez kilka tygodni je likwidowaliśmy, zlikwidowaliśmy i przyszło umorzenie. Czyli praktycznie bez rozlewu krwi.  
M: A cokolwiek musieliście spłacić z tego czy nic?  
R: Nowe stowarzyszenie nie jest kontynuacją tamtego starego, więc to w ogóle było bez dyskusji, co do tego, czy coś miało spłacać. Niemniej niektórzy rodzice, którzy byli w starym stowarzyszeniu, w zarządzie, mogliby polec po prostu, bo odpowiadaliby swoim majątkiem za te 100 tysięcy złotych, co mogłoby spowodować wystraszenie kolejnych rodziców, gdyby na przykład nastąpiła egzekucja z mieszkania, to kto wejdzie do zarządu społecznie, kiedy można za to odpowiedzieć utratą nie 100 złotych, tylko dorobku życiowego. Dlatego też obserwujemy dużą wstrzemięźliwość wchodzenia rodziców, po tych doświadczeniach zwłaszcza, do jakichkolwiek organów zarządzających czy komisji rewizyjnej. W zasadzie można ich zrozumieć. Skoro można korzystać z wszystkiego będąc tylko członkiem. A w zasadzie my jako organizacja pożytku publicznego jeżeli chodzi o dzieci, jak zabieramy na wycieczki takie dzieci, co rodzice nie są członkami, czy też nie płacą składek, bo dlaczego dzieci mają płacić, powiedzmy, konsekwencje, że ktoś tam zapomniał przez rok płacić składek, ale dziecko sobie jedzie. Tylko że rodzic w formie opiekuna nie pojedzie, bo nie będziemy go dotować, a dziecko sobie pojedzie. No i tak powstała w 2003 roku ta nowa organizacja. I 1 stycznia 2004 przejęła ten budynek, podpisała umowę najmu, dostała pierwszą małą dotację. Przycięliśmy wtedy zatrudnienie, po prostu zatrudniliśmy tylko część pracowników ze starej organizacji, żeby dostosować koszty do wpływów. I pierwszy rok zamknął się praktycznie na zero. Oczywiście odbyło się to niestety kosztem niskich płac. Ja wtedy zarabiałem tutaj jako kierownik 800 złotych brutto. No ale było więcej pracy, były perspektywy, więc cóż, trzeba się było poświęcić. A z każdym rokiem było już lepiej, bo organizacja rosła a w tym ilość wykonywanych zabiegów, wycieczek, ale także jakieś tam płace były podwyższane.  
M: Czy jeszcze wracając rodzice byli ci sami, co w tamtym stowarzyszeniu?  
R: Rodzice byli ci sami, ale nie weszli z tamtego stowarzyszeni ci rodzice, którzy zarządzali starym stowarzyszeniem. To znaczy wchodzili jak tutaj nie popełnili winy. Nie była to jedna osoba. Były tutaj wyprowadzone duże kwoty. Wtedy jeszcze były takie możliwe dotacje z banku, z różnych przedsiębiorstw, bo nie było 1%, które nie przechodziły przez kasę tylko były w jakiś dziwny sposób rozdysponowywane. W większości tonęło to według mojej wiedzy u poprzedniej kierowniczki, ale to już są podejrzenia, że członkowie zarządu mieli jakieś obrywy, bo cóż by tam jej podpisywali, wszystkie te czeki. A ta pani jak widziała, że już się wszystko wali, to wyprowadziła z kasy 32 tysiące złotych i tu ją było widać. Ja byłem potem na jej procesie, oczywiście wyrok w zawiasach i oczywiście po 5 latach już uległo to zatarciu. A z ukradzionej sumy zwróciła może 5 tysięcy złotych. Mimo że przyznała się, że ukradła 40 a warunkiem było żeby zwróciła wszystko. Ale wiadomo jak jest z prawem w Polsce, także nie będziemy już się do niej zwracać o jakieś pieniądze, bo wiadomo że nie ma możliwości żeby coś wydobyć. Teraz się już wstecz nie oglądamy. Niemniej to, że było to stare stowarzyszenie, jest pewnym plusem. To znaczy już władze samorządowe były od co najmniej 1994 roku przyzwyczajone, że istnieje taka struktura, czyli że jest zorganizowana grupa rodziców, są niepełnosprawne dzieci, są wykonywane jakieś zabiegi, procedury, są wyjazdy edukacyjne, jest w ogóle tego typu placówka. Także w 2004 roku nastąpiła zmiana po prostu formy organizacyjnej. Skoro stara się okazała akurat w swoje 10-lecie niewydolna, to cóż, żeby nie pogrzebać idei, w zasadzie by to trzeba było zamknąć, gdyby nowe nie powstało. Ale jak powstało nowe właśnie od tego roku teraz działamy.  
M: A kto był takim głównym inicjatorem? Czy ci wszyscy rodzice razem? Czy pan jako lider?  
R: Myślę, że głównym inicjatorem byłem ja.  
M: Takim liderem.  
R: Znaczy na początku większość ludzi mówiła, że trzeba kontynuować działania starej, nie rozumiejąc, że wiąże się to z koniecznością spłacenia zobowiązań, których nikt nie umorzy. Na przykład ta wykładzina, na której tutaj siedzimy do dzisiaj nie jest zapłacona, bo przeszła ze starego na nowe. Ale jak gdzieś w hurtowni jestem to ten właściciel pyta się mnie kiedy on zobaczy pieniądze. Niestety go informuję, że stara organizacja padła, a oni nam drugiej faktury nie wystawili i dlaczego ja mam płacić za coś, co ktoś tam wstawił 8 lat temu. Także tak to było zrobione. Znaczy to, że ja byłem inicjatorem, to powiedzmy tam jest 5%, bez rodziców, którzy weszli w ten zarząd, zaczęli pomagać, bo sam bym nic nie zrobił. Ja byłem powiedzmy mózgiem, ale sam mózg nic nie zrobi, muszę mieć ręce, nogi, całe ciało. I dzięki wąskiej grupie rodziców, bo nigdy to nie było więcej takich aktywnych ludzi niż w porywach 6-7 osób. To wymaga po prostu poświęcenia pewnego czasu, czasami prywatnej benzyny, bo nie ma tutaj pieniędzy żeby komuś coś dotować. A wdzięczności... pretensje są zawsze. Bo każdy by chciał jak najwięcej dostać, wyciągnąć. Żeby samemu załatwić jakieś środki czy darowizny, to na ten pomysł mało kto wpada. Ale postawa roszczeniowa niestety jest znaczna. Ale powiedzmy można przywyknąć. To nawet rehabilitanci mówią czy specjaliści, że pracują z tymi dziećmi, z ich rodzicami 15 lat i nie usłyszeli od takiej matki ani razu takiego prostego słowa "dziękuję". Czyli ludzie przychodzą tutaj na zasadzie "należy się", nie rozumiejąc, że u nas ci pracownicy pracują poniżej stawek, które są na rynku. W starym stowarzyszeniu nie mieli wypłacone w końcówce wynagrodzenia, bo już nie było pieniędzy, bo ta pani wzięła wypłaty i po prostu poszła, a zabiegi były wykonywane. Pani powiedziała, że ceni sobie miejsce pracy, także dba o te dzieci, bo przerwa 3-miesięczna w rehabilitacji powoduje, że zasadniczo mogłyby tę rehabilitację rozpoczynać od zera. Także wszystko to się skończyło pomyślnie. Budżet w pierwszym roku zamknął się kwotą 120 tysięcy, a za ubiegły rok mieliśmy już 260. Z czego wydaliśmy 250, a 10 tysięcy zatrzymaliśmy na ciężki styczeń 2009, kiedy to jak co roku z styczniu nikt nic nie wie, nikt nic nie daje. A placówka musi płacić rachunki za prąd, za płace, funkcjonuje jak normalne przedsiębiorstwo. Nikt nam z elektrowni nie da za darmo, tylko po prostu mamy stawki rynkowe i płacimy.  
M: A jakie były cele podczas zakładania tej organizacji?  
R: Była to organizacja tej rehabilitacji. To znaczy rodzica nie stać, w większości, 90% nie stać na sfinansowanie wysokospecjalistycznych zabiegów niezbędnych dla prawidłowego rozwoju dziecka. Jeżeli powiem, że tu średnio godzina lekcji 45-minutowa kosztuje 20-21 złotych, czy to psychologa, czy logopedy, czy rehabilitanta, a takich zabiegów dziecko średnio licząc wszystkich specjalistów może mieć i 20 w miesiącu, co i tak jest czasami niewystarczające, bo to parę godzin logopeda, parę godzin psycholog, parę godzin rehabilitacja, to sam koszt w tej chwili zabiegów jest 400 złotych. To jest to, co jest wypłacane do ręki. A przecież gdyby to była firma opierająca się na rachunku ekonomicznym, prowadząca działalność gospodarczą – my nie prowadzimy – to trzeba by jeszcze doliczyć koszty stałe w postaci budynku. Są wychowawczynie, to też są etaty. Dzieci po tych zajęciach specjalistycznych mają możliwość wzięcia udziału w zajęciach teatralnych, muzycznych. Także wszystko dzisiaj kosztuje.  
M: A czy te cele były takie same jak tej wcześniejszej organizacji?  
R: Tak, cele były takie same, tutaj trudno coś nowego wymyśleć. My teraz mamy w skrócie rehabilitacja społeczna i zdrowotna, czyli tak jakby połączenie. Nie jesteśmy więc taką typową placówką, która może występować do NFZtu jako przychodnia, gdzie wykonywane są ściśle te zabiegi. My ponad połowę środków przeznaczamy na terapie społeczne. To na przykład my do tego zaliczamy wszystkiego rodzaju organizowane przez nas imprezy dla dzieci i rodziców, jak i otoczenia społecznego. Czyli to Dzień Matki będzie pewnie za chwilę, to tu na ogrodzie pośród drzew będziemy konsumowali jakieś słodycze, które się zakupi jak pójdę do sklepu, a dzieci będą występować, bo są już od ponad miesiąca przygotowywane, żeby pokazać mamom, że też coś potrafią pomimo, że są niepełnosprawne. Są to na przykład wyjazdy integracyjne, takich wyjazdów organizujemy ponad 10 w roku, więc są głęboko dotowane. Na przykład 3-dniowy wyjazd do Żabnicy kosztował 30 złotych, w tym było wyżywienie, noclegi, wyjazd, sam bilet na Skrzyczne kosztował 22 złote. Chcielibyśmy zwiększyć tę odpłatność, niestety zasobność tych rodziców jest taka, że przy odpłatności na przykład 100 złotych od osoby praktycznie trzy czwarte osób zrezygnowało. Bo nie mają możliwości, wybierają czy ma zapłacić za czynsz czy wycieczka, to wiadomo, że zapłaci za czynsz i to są te sprawy. No ale to 30 złotych udaje się zbierać zawsze, to znaczy mama płaci 30 zł czy tata i to dziecko.  
M: Czyli wyjazdy są z rodzicami.  
R: Tak, tu jest właśnie tego typu specyfika, że zawsze jedzie dziecko z rodzicem. Są to takie dzieci, że czasami po prostu do jednego dziecka trzeba by wysyłać jednego pracownika, co by jeszcze drożej wyszło, bo są to dzieci autystyczne, z różnymi ADHD. Więc pani na wycieczce mogłaby się zająć góra dwójką, trójką. Przy 30 dzieciach to my też nie mamy tylu pracowników. Do tego najlepszym opiekunem wiadomo że jest mama. I dziecko się dobrze czuje. I dają tam pokoje kto chce 2-osobowe, kto chce mieć rodziny łączone 4-osobowe jak chcą, jak dzieci są zaprzyjaźnione i chcą razem mieszkać to proszę bardzo. I te matki wtedy też się integrują, bo mogą sobie porozmawiać o wspólnych problemach. Na przykład dwaj chłopcy z zespołem Downa chcą do jednego pokoju, bo się lubią i wiadomo, one się wymieniają doświadczeniami, jak załatwiać pewne sprawy z urzędami czy w ogóle jak sobie radzić z tego typu chorymi dziećmi. Byliśmy w Zakopanem w październiku w zeszłym roku 4 dni, 50zł, w tym bilet sam na Kasprowy 45zł, a atrakcji było. Wszystko to finansujemy przy pomocy właśnie dotacji. Są takie fundusze, wpłaty od Centrum Pomocy Rodzinie na te wycieczki, w każdym budżecie urzędu miasta, czy urzędu gminy też mamy tam jakąś kwotę zaplanowaną. I tak wspólnym wysiłkiem w sumie tanim kosztem się udaje to realizować. Chcielibyśmy żeby było więcej tych wyjazdów. Ale tu jest takie ograniczenie, że...  
M: A dużo w ogóle dzieci jeździ na takie wyjazdy?  
R: Wszyscy co chcą. To znaczy jest lista zapisów wieszana zwykle miesiąc przed wyjazdem, a decyduje kolejność wpłat tych, wycieczka 2-dniowa to jest 5 złotych, na Dzień Dziecka gratis, no bo będą płacić 10 w gminie. A sam bilet do Dinozaurlandu za tydzień 15zł, więc nawet tego rodzica też tą piątką musimy, nie licząc transportu, dotować, a potem tam będzie jeszcze w Caritasie krótka modlitwa z księdzem, bo mamy akurat od niego zaproszenie, hipoterapia, bo ksiądz ma konie w tym Caritasie i jeszcze jakieś kiełbaski się tam świeże upiecze. Te wycieczki są popularne po prostu. Gdyby nie było chętnych, to by ich nie było 10 w roku tylko byłaby 1-2. Bo jest to konkretny koszt, wydajemy na takie wycieczki w formie dotacji około 25-30 tysięcy złotych rocznie, co dla naszej organizacji to jest 10% budżetu. Są to głównie środki pochodzące z 1%, mamy status organizacji pożytku publicznego. A tam właściwie nie ma takiego zapisu, że trzeba czy to na płace czy na czynsze, tylko na bezpośrednie potrzeby podopiecznych, czyli tych dzieci. To wycieczka niewątpliwie jest taką potrzebą. Poza tym nie trzeba planować rok wcześniej gdzie pojedziemy, tylko jak są z 1% pieniądze, możemy miesiąc przed wycieczką postanowić, że jedziemy tu i tu, w zależności od pogody.  
M: A jeszcze bym chciała wrócić, bo pan powiedział, że tu jest ta społeczna rehabilitacja. A zdrowotna?  
R: Zdrowotna jest prowadzona przez specjalistów. Są to trzej magistrowie rehabilitacji, którzy na podstawie skierowań lekarskich, bo my tu lekarza nie mamy, ale podstawą jest to skierowaniu lekarskie, żeby lekarz stwierdził jakiej i w ogóle czy ta rehabilitacja jest potrzebna i też jaki rodzaj rehabilitacji musi napisać na skierowaniu, bo nie wszystkie dzieci potrzebują. A rodzic na zasadzie "jak za darmo, to niech sobie dziecko tam pomasują, bo nie zaszkodzi", a czasem to nie jest tak, bo czasami może to zaszkodzić. A jak mamy decyzję lekarza to... Poza tym musi być co pół roku jakaś kontrola, czy są postępy. Na dole mamy takie sale, jak będziemy wychodzić to pani pokażę gdzie. Jest pięciu rehabilitantów, z tym, że jeden do najcięższych przypadków chodzi po domach. Są to dzieci leżące, z porażeniami mózgowymi, gdzie brak jest transportu czy rodzice nie mają możliwości dotrzeć. Raz w tygodniu wysyłamy rehabilitanta, który już na miejscu te zabiegi stosuje, żeby nie było odleżyn. To jest ta kategoria rehabilitacji ruchowej, tam jest wodna, mamy jakieś urządzenia do masażu wodnego, to sobie obejrzymy, do naświetleń. Są to osoby często z 30-letnim stażem pracy w państwowej służbie zdrowia, więc my im ufamy, że one wiedzą co robią. Jeszcze żadnemu dziecku nie zaszkodziły. Później jest terapia logopedyczna. Zatrudniamy dwóch logopedów, wynika to z ilości tych dzieci, i dwóch psychologów. Psycholodzy z kolei mają za zadanie podwyższać samoocenę tych dzieci. Często te dzieci poprzez te choroby mają stany depresyjne, "nikt mnie nie lubi, bo taki jestem schorowany czy tam uszkodzony", a jak psycholog potrafi podnieść na duchu czy wytłumaczyć, że "dzięki stałym, systematycznym zabiegom możesz robić postępy", co obserwujemy przez lata, że dzieci z leżących stają się dziećmi chodzącymi. Może nie biegają prosto, ale są przypadki, które się w ogóle nie ruszały. Jest osoba, która dzięki tej pracy rehabilitacyjnej przy pomocy jakichś dorosłych potrafi się w życiu znaleźć. Także taki jest sens tej rehabilitacji.  
M: To w jakim zakresie, w jakim stopniu udało się według pana zrealizować te zakładane cele?  
R: Na pewno nie ustaliliśmy 100% podopiecznych. Wynika to z faktu, że dzieci są w różnym stopniu upośledzone. Niestety w kwietniu tego roku najbardziej taki ciężki przypadek zmarł, chłopczyk 20-letni, leżący, z porażeniem. Mimo stosowanej rehabilitacji, ale też przecież kontroli lekarza, z podstawowej służby zdrowia. Wiedzieliśmy że sytuacja była już... Więcej już nie mógł żyć, śmierć była spowodowana jego chorobą. A przez 20 lat ta matka praktycznie była przykuta do łóżka. Tutaj trzeba cenić też wysiłek tych rodziców, którzy nie porzucają tych dzieci. Bo w zasadzie mogłaby ta matka oddać takie dziecko do państwowej jakiejś placówki, ale prawdopodobnie to dziecko by nie przeżyło 20 lat, bo matka się najlepiej jednak opiekuje. Oceniamy, że gdzieś w 60% przypadków następuje poprawa, znacząca poprawa stanu zdrowia, poprzez nawiązywanie tych kontaktów społecznych, ale też usprawnienie ruchowe, podwyższenie oceny przez psychologów, ulepszanie funkcji mowy przez logopedów. W 30% przypadków obserwujemy stagnację. Są to te cięższe przypadki, gdzie sam fakt, że się stan zdrowia nie pogarsza już jest sukcesem. Są to głównie dzieci z porażeniami mózgowymi, leżące, gdzie te porażenia są tak ciężkie, że nie ma możliwości spionizowania i tego żeby one kiedyś chodziły. Także praktycznie te zabiegi polegają na tym, żeby nie było odleżyn, jakoś ten komfort życia był lekko podniesiony. Jakiejś większej nadziei, żeby dziecko zaczęło mówić, są tak po prostu ciężkie te stany, że nie ma i rodzicom też trzeba o tym powiedzieć. I niestety u około 10% następuje pogorszenie. Mimo stosowanych zabiegów po prostu wraz z wiekiem stan zdrowia dziecka się pogarsza. Generalnie te dzieci długo nie żyją, bo to są osłabione naczynia krwionośne, serce jest słabe, to głównie dzieci z zespołem Downa. Często dzieci, które mówiły z wiekiem tracą tę funkcję, mimo starań logopedy. To są już pewne procesy biologiczne, które my możemy jakoś tam starać się ratować, spowalniać, ulepszać, ale są takie przypadki, że na tym poziomie medycyny co mamy obecnie... To może kiedyś w przyszłości te dzieci z porażeniem mózgowym.... My się interesujemy coś tam w temacie, te komórki macierzyste, które są wstrzykiwane do kręgosłupa będą odnawiały te połączenia, żeby mogły być te kończyny sprawne. Ale "ale", zawsze jest to "ale". Bo takie zabiegi w Chinach, gdzie jest mniejsza kontrola jakichś tam ministerstw, w części przypadków te komórki macierzyste powodują raka. Bo one są aktywne, mogą się zamieniać nie tylko w te włókna, ale też w guzy. Także w medycynie takiej, jaka jest w Europie, jest to nie do przyjęcia, bo medycyna ma pomagać a nie szkodzić. A jak tam jest tak, że jednemu pomoże a drugiego dobije, no to... Chociaż jeżdżą ludzie z Europy z porażeniami różnego typu, nawet starsi – dostali takiego porażenia na przykład skacząc do wody czy w wypadku – na własne ryzyko. I najczęściej wracają zadowoleni, bo 10-letnia taka tradycyjna kuracja europejska dała niewiele, a wstrzyknięcie w Hong Kongu czy gdzieś w Chinach u części osób się sprawdza. Ale to jest taka sprawa, też popatrzeć trzeba, czy za 2-3 lata nie nastąpi ten proces zrakowacenia całego człowieka. My tutaj nie stosujemy żadnych dziwnych, ryzykownych metod, my nie podajemy lekarstw, my nie mamy po prostu do tego uprawnień. Jeżeli lekarz przepisuje lekarstwo dziecku, to podaje go matka w domu. Tutaj dziecko przychodzi z kanapką na świetlicę i ma zorganizowaną ciekawą zabawę.  
M: A czy były jakieś bariery podczas realizowania tych celów?  
R: Są bariery. Podstawową barierą jest bariera finansowa. Powiedziałbym nie tyle co do ilości tych środków, bo jestem specjalistą od spraw finansowych i udało mi się dwukrotnie zwiększyć ilość środków zebranych z zewnątrz, z PFRONu czy z jakichś tam urzędów, to jednak brak tej dostępności. To znaczy wszystkie te środki są zdobywane w konkursach i my praktycznie na dzień 1 stycznia musimy wyzerować to konto, czyli to, co nie zużytkujemy musimy zwrócić. Nie da się tego zapłacić w czasie pracy, kiedy my nie mamy na te płace w grudniu. Musieliśmy na przykład w zeszłym roku zwrócić 10 tysięcy ze 100, bo po prostu płace są sztywne. I według powiedzmy zeszłego roku wynika, że zostaje, a w styczniu już za bardzo nie mieliśmy z czego zapłacić. Mieliśmy zachomikowane te 10 tysięcy z 1%, który może przechodzić i z tego wynagrodzenie pracownicy dostali. A potem jak już pokończyły się te procedury finansowe, weszliśmy w 2009 rok, to nadal jest taka inżynieria finansami tutaj. I te pieniądze jakby wróciły do nas, które były z 1% i za ten 1% pojechaliśmy na wycieczkę do Żabnicy. To jest wszystko zgodnie z prawem. W momencie jak już to finansowanie ruszyło w marcu, a dotyczyło stycznia, jakoś się to z reguły udaje. Ale to jest tak niepewne, że nie można nic na dłużej zaplanować, na przykład inwestycji. Tutaj konieczne byłby zrobienie podjazdu, jak pani wchodziła to pani widzi, że jest taki stromy. Powinien być taki podjazd jak do sąsiadów, to znaczy dłuższy, mniej stromy. Powinna być winda, która pozwoliłaby dzieciom z porażeniem mózgowym docierać na świetlicę. Obecnie duża część dzieci ogranicza się jedynie do tych masaży. Bo stan zdrowia części pozwalałby na kilkugodzinne przebywanie tutaj na wózku, u góry, ale jest pytanie kto ten wózek ma codziennie wynosić. Ja też mam inne obowiązki na głowie, wychowawczynie to są panie. A zbudowanie takiej windy, były tam plany jeszcze na starej organizacji, to wszystko się rozbijało o brak środków. My jako stowarzyszenie to nie jest nasza własność, ten budynek. Tutaj operujemy bardzo małymi środkami. Składki członkowskie rodziców to jest 10 tysięcy w skali roku i z tego my musimy sfinansować takie rzeczy jak sprzątaczka, bo urząd mówią, że sprzątaczka to "be" – a wiem, że to jest placówka, gdzie jedną podstawową sprawą jest żeby nie zaszkodzić dziecku, tak to byśmy w błocie tutaj żyli – środki czystości, telefon, internet, takie biurowe sprawy, papier. Opłaca się kolejny etat, bo księgowa też jest "be", to są takie najczęstsze. Tymczasem jest to taka typowa placówka, gdzie musi być kierownik, musi być księgowa, niech oni zarabiają mało, ale coś muszą zarabiać. Bo możemy zrobić eksperyment jak to będzie bez księgowej, bez kierownika, ale to właśnie tak było na starej organizacji. Gdzie po prostu nikt nie pilnował tych ZUSów, tych podatków i to się po prostu rozleciało i kosztowało budżet państwa więcej, bo te 100 tysięcy ZUSu niezapłaconego już nigdy nie będzie zwrócone. Także barierą jest ta odnośnie finansowania, niechęć do zawierania wieloletnich umów. To znaczy jest prawna możliwość żeby tutaj umowa o dotacjach była na 3 lata, to byłaby już pewna stabilizacja. Ale jest to uzależnione od okresu, na który my mamy umowę najmu. Tymczasem sąsiadka, która nam wynajmuje jest zarządcą ze strony miasta mówi, że taka jest decyzja miasta, żeby nam wynajmować co roku na rok. Co powoduje, że my co roku na rok wszędzie te umowy musimy odnawiać i co roku mamy niepewność. Dlatego stan zatrudnienia pełny osiągamy mniej więcej w czerwcu, jak już wszystkie dotacje spłyną, a w styczniu zostaje kierownik, wychowawczyni, okrojony skład, bo te koszty są 20 tysięcy miesięcznie. A jak my jesteśmy w stanie zaoszczędzić 10, to połowa pracowników ma umowy na czas określony. Zawieramy je na okres taki, jak są dotacje. Czyli jak są pieniądze to mają zatrudnienie. No i tu powstał problem, bo mieliśmy kiedyś panie, które nie miały innej pracy, i teraz która ma zostać, bo wszystkich się nie da, wiadomo, bo nie ma tych pieniędzy. Wybrnęliśmy w ten sposób, że część pań ma umowę na okres nieokreślony a na czas określony przyjmujemy nauczycielki ze szkoły specjalnej, które to traktują bardziej jako hobby, to znaczy płace tam są pięć razy wyższe niż u nas, ale tu biorą pół etatu, te 500 złotych tak na oko, poniżej tych stawek jakie mają w szkole specjalnej. One mają doświadczenie w pracy z tymi dziećmi, to jest czasami 20-30 lat w zawodzie. Świetlica hula jak one przychodzą. A przychodzą na te pół etatu wtedy, kiedy są dzieci. Jak byśmy teraz poszli zobaczyć to jest jedno, góra dwójka dzieci, bo dzieci się uczą, są w szkole. Bo obiedzie, najszybciej 14-15 przychodzą, i wtedy też są potrzebni specjaliści. Także teraz mamy na pokładzie tylko jedną panią dyżurną z urzędu pracy, która jest jakby na stażu jako pomoc kuchenna, też jest potrzebna, ktoś musi porządku w kuchni pilnować, a skoro nas to nic nie kosztuje to niech się przyucza. W domu nie wysiedzi nawet tych 500 złotych co jej urząd płaci, a dzieciom umie pomóc, bardzo fajna sprawa. Urząd pracy jej przynajmniej ten bilet refinansuje, bo jakby ona miała sobie kupować codziennie bilet na dojazd, to by miała połowę, połowę tej swojej wypłaty by wydała na dojazdy. Więc tak, ja mam od 12 właśnie jest ta część administracyjna, do drugiej mogę spokojnie podpisywać sobie projekty, nikt mi nie przeszkadza. A od drugiej to już bardziej trzeba się interesować co się dzieje. Każdy proces rehabilitacji, każdy w ogóle proces wymaga etapu kontroli. To znaczy pracownik dobrze pracuje jak wie, że go ktoś kontroluje. Ja tam nie siedzę cały czas, ale ja mogę w każdej chwili wejść. Więc pracownik wiedząc o tym też się trochę bardziej stara. A osoby, które się nie starają mimo wielokrotnych powiedzmy motywacji, przestają pracować. Jest tutaj umowa na czas określony, więc jak ktoś się stara nawet bez jakichś tam specjalnych namów robić, to też może wynika ze stażu pracy i takiego ogólnego doświadczenia, to szybciej dostanie pracę, nawet jak drożej kosztuje, niż osoba, która dopiero się przyucza. Przy tych dzieciach trzeba dużo serca po prostu. To nie jest tak, że ja stanę z takim batem "baw się z dzieckiem", to musi osoba mieć taką wiedzę, potrzebę, żeby się tym dzieckiem zainteresować. Także teraz mamy tych wychowawczyń w sumie cztery, z tym, że dwie są na całych etatach, dwie na połowach.  
M: To jeszcze do tego dojdziemy. A co uznałby pan za największe osiągnięcie stowarzyszenia?  
R: To, że udało się tę placówkę ocalić. Bo tak jak mówię, w momencie jak ja to widywałem, to wszystko zbliżało ku temu, że to będzie zamknięte. Z braku środków, z tych długów. I gdybyśmy nie otwarli tego nowego stowarzyszenia, które przynajmniej wyszło z zerową pozycją, byśmy musieli wszystko od starego wykupić. Nie było przekazania nam, no bo jak się przekazuje aktywa, to się bierze też pasywa, czyli to zadłużenie, nie było sensu. Aktywów było tak na 5 tysięcy. Kupiliśmy więc takie biurko za 200zł, żeby się nikt nie czepiał, bo ono kosztuje też tyle, ale liczy się fakt, że jest postawione. Także ten mebelek jest ze starego. Ale już na przykład takie biurko pod telewizor czy pod monitor, monitor nowoczesny, to już kupiliśmy sobie ze składek członkowskich czy tam dodatkowych składek członkowskich. Czy tam kserokopiarkę. Czyli taki podstawowy szkielet się, co się nie opłacało wymieniać, bo było jeszcze sprawne, to sobie zostawiliśmy ze starego, a to co nowoczesne, to pani pokażę co tam mamy, ostatnio nawet co roku staram się z tego 1% kupować. Normalne wideo kupiliśmy w zeszłym roku, to jest pomoc w procesach, bo jak dzieci występują, to potem oglądają i widzą, i mogą coś poprawić, bo widzą gdzie popełniają błędy. Czy z wycieczki w lecie fajnie się w zimie ogląda, jak się tam gdzieś wyjechało na jakiś kulig. Osiągnięciem jest to, że udaje się ten proces kontynuować, że podopiecznych przybywa. To znaczy my stosujemy zasadę, że żadne dziecko nie jest przez nas odtrącane. Oczywiście musi być orzeczenie o niepełnosprawności, to jest podstawa, my całego świata nie uszczęśliwimy. Jak dziecko jest po prostu tylko chore a nie przewlekle, to od tego jest państwowa służba zdrowia, a nie żeby nam tutaj wciskać, bo po prostu za mało potrzebuje mieć tą rehabilitację. To jest zarezerwowane dla dzieci z tymi orzeczeniami. I tych przypadków przybywa. Rodzą się po prostu nowe pokolenia i w każdym pokoleniu jakiś procent to są dzieci autystyczne czy z zespołem Downa, to wynika już ze statystyki. A stare dzieci nie odchodzą, bo po prostu dobrze im tu jest i czasami te dzieci mają 30 lat i dalej tu przychodzą. A my nie mamy serca i też powodu jak jest miejsce komuś powiedzieć "ty już tam idź gdzie indziej". Są warsztaty terapii zajęciowej na przykład, to jest tak jakby kolejna struktura, która specjalizuje się wyłącznie w starszych osobach niepełnosprawnych, czyli chyba po 18 roku życia.  
M: A to też należy do waszego stowarzyszenia?  
R: Nie, nie należy. Osobno, ale prezes zakładał taką filię i tam część osób odeszła, tam poszła od nas. To jest jakby powiedzmy u nich jest lepiej, tam są wyższe stawki, jest tam dotacja, jest inna metodyka pracy, jest po prostu więcej pracowników na jednego podopiecznego. Ale wróciła do nas. Okazało się, że specyfika działania tych warsztatów nie każdemu rodzicowi czy dziecku odpowiada. Otóż u nas działamy na zasadzie ośrodka, takiej świetlicy. Czyli ktoś ma ochotę to przyjdzie, ma niedaleko i on jest codziennie na przykład, nie każdy musi przyjść codziennie. To znaczy, że jednak chcą dzieci chodzić, a jak nie, to my nie zabraniamy. Są osoby, które tu właśnie blisko mieszkają, to praktycznie codziennie widzimy. A jak osoba jest spoza Oświęcimia to czasami bywa tak, że przyjeżdża tylko raz w tygodniu na zabieg i nikt nie będzie nam raczej, bo on jest z Andrychowa, na świetlicę dziecka woził. Także my te zabiegi świadczymy. Takich dzieci tu jest 80, więc gdyby wszystkie naraz przyszły, zarówno ze względów bezpieczeństwa, jak i ilości pracowników moich, pojemności, to nigdy takiej sytuacji nie możemy mieć wszystkich na raz. To się przewijają. Są takie jednostki też, są beneficjenci tych programów, że korzystają wyłącznie z wycieczek i z paczki na Dzień Dziecka i tyle. Ale liczy się, że po prostu coś korzysta, a że nie chce na przykład siedzieć na świetlicy, bo ma na przykład 25 lat dziewczyna i niekoniecznie się dogaduje z chłopczykiem pięcioletnim, bo raczej wspólnego tematu nie mają, to my nie będziemy zmuszali. Ale też są dzieci dwudziestoparoletnie, których stan intelektualny pozostał na wieku 6 lat na przykład i takie dziecko się doskonale z takim pięciolatkiem dogaduje, bo mimo różnych rozmiarów intelektualnie są bardzo podobni. Także sukces to jest niewątpliwie to, że ta placówka istnieje. Takich placówek powinno być więcej. Jak na Oświęcim ta jedna wystarczy, zwłaszcza, że u nas jest ten warsztat terapii zajęciowej, gdzie ci starsi mogą po prostu, jeżeli nasze formy tutaj – bo to jest tak jakby dla tych ludzi przedszkole – ich nie dotyczą, to mogą przejść. Ale tak jak mówię, ci co przeszli pierwsi, pierwsi wrócili. Także widzimy, że to jest takie po prostu przechowanie, ale przyjmujemy, nie jesteśmy tacy. "Poszliście, wróciliście i już wiecie gdzie lepiej". Także ci co najbardziej krzyczeli żeby te warsztaty otworzyć koło Oświęcimia, to się jednak okazało, że to nie jest to, o co im chodziło. Ale tu widocznie jest lepiej skoro przychodzą. Także to jest ten sukces. Bo o porażkach, o jakiejś takiej generalnej porażce to nie można mówić, zawsze można powiedzieć, że coś można byłoby zrobić lepiej. Dlatego główną porażką jest brak możliwości przekonania pewnej części rodziców do większej aktywności. My rozumiemy, że to jest dla ludzi obciążenie problemami związanymi z dziećmi, ale niemniej nawet ta organizacja trochę te matki... no ktoś musi to stowarzyszenie stanowić. No i trzeba dzwonić do paru członków zarządu, ciągle tych samych. A tym samym są osoby zdrowe, które mogłyby przyjść, wiadomo że to też jest jakaś pomoc chociażby placek pokroić, jak już stołków nie chce nosić. Żeby to było takie bardziej nie na zasadzie "przychodzę i konsumuję", bo tu o frekwencję się nie obawiamy, tylko żeby wcześniej po prostu pomyśleć, że to jest organizacja społeczna, czyli "też coś zrobię i lżej będzie innym".  
M: A wychodziliście z taką prośbą do tych mam, pań?  
R: Do rodziny, ale to wie pani, kiedyś było tak, że nawet udało się zapędzić część rodziców do sprzątania, takiego wielkiego, bo sprzątaczka jest, ale takie generalne porządki raz w dobrą pogodę robiliśmy w wakacje. Ale to z roku na rok przychodziło coraz mniej osób i w końcu nawet te, co przychodziły, to stwierdziły tak "a co my? dla kogo chodzimy?", skoro 90% nie chodzi. Także obecnie nawet te 10% co chodziło też przestało chodzić, bo jak inni nie chodzą... Też po części mają rację, bo jak inni też mają te wszystkie uprawnienia a nie muszą sprzątać. A jedna pani sprzątaczka płacona bardzo marnie nie jest w stanie, to jest jak przedszkole, na bieżąco tak, jest w stanie. Ale jak przyjdzie naraz wszystkie okna pomyć, czy wszystko odkurzyć i wykładziny wymyć środkami chemicznymi, to przydałaby się jakaś pomoc. Wyszliśmy tak z założenia, że zamykamy placówkę na tydzień, są pracownicy i któremu brakło albo nie chce tracić urlopu, to zaiwania z tą sprzątaczką. Generalnie trzeba powiedzieć o życiu społecznym, że tych społeczników jest mało o raczej liczba się nie zwiększa. Także tą porażką bym po prostu określił to, że za mało udaje się aktywizować tych rodziców.  
M: A tymi społecznikami, którzy w ogóle są, są osoby...  
R: No to na przykład są to osoby w zarządzie. I ten prezes biedny to już musi wszystko zrobić, bo i spłuczkę naprawić, jak szczur wyszedł z rury w toalecie, to też trzeba było jakieś coś tam kupić, jakąś rurę. I tu nie ma pieniędzy żeby sobie wezwać specjalistę, który zaśpiewa stówkę albo i dwie, bo tyle kosztuje, tylko staramy się oszczędzać te pieniądze i to co można, to robię. Na tym to polega. Jest też taki drugi pan w zarządzie, co się na prądzie zna, to jak wysiądzie coś, gniazdko, to też to zrobi. Ale to są stale te same osoby. Gdyby to się rozkładało na większą ilość osób, to oni byliby mniej obciążeni, i też może byłaby większa integracja. A tutaj do rządzenia jest bardzo dużo osób, ale w sensie rządzenia a nie pracowania. Tutaj za bardzo nie ma czym rządzić, tylko trzeba wykonywać pewne prace dla tych swoich dzieci i dla siebie też, na przykład jak robimy imprezę to właśnie zorganizować tą salę. Na przykład jest koncert dla nas charytatywny w kościele organizowany przez zaprzyjaźnioną szkołę, to pójść na ten koncert. Ja już nie mówię, że może tam coś pomóc, ale swoją obecnością pokazać, że jest nas 80 a nie tam 20. Myśmy kiedyś też takiego typu sami organizowali koncerty charytatywne, ale z każdym koncertem przychodziło coraz mniej osób. Ale to nie tylko od nas, ale też z miasta. Więc stwierdziliśmy, że formuła się przeżyła, że ktoś tam był raz, dwa, trzy, obejrzał te dzieci, co roku mniej więcej te same dzieci, a do puszki trzeba wrzucić. Także pierwszych koncertach zbieraliśmy ponad 1200 zł, potem 700, potem 500, a potem żeśmy zrozumieli, że koszty nasze dekoracji, przygotowań przekraczają te wpływy. To jak nie ma zapotrzebowania, no to połączyliśmy koncert charytatywny z Dniem Matki, także to były dwie imprezy w jednym, na mniejszej sali gdzie te 100 osób które przyszło to już się wydawało tłumem. Generalnie większość ludzi nastawiona jest, że się im coś należy, że konsumpcja, osoby są zwykle w wieku poprodukcyjnym, czyli 50 lat. No to w tym wieku zmienić charakter jak ktoś jest już tak nauczony? Ale to też państwo tego uczy, bo tak, "macie tu zasiłek, bo się wam należy", żyć się z tego nie da, ale umrzeć nie pozwolą, na matkę z synem często jest to 1000 złotych. A są to takie przypadki, że ta matka nigdy nie pracowała, czy bardzo krótko pracowała, więc dostaje rentę na poziomie minimum. To są normalni ludzie, muszą płacić czynsze, mieszkania i często są już tak przybici tą swoją sytuacją ekonomiczną, że trudno im jeszcze gdzieś swoją aktywność pokazywać, bo walczą o to przeżycie. A gdzie im tam w głowie jakieś koncerty, teraz będzie przedstawienie teatralne. To będzie bardzo dobry przykład, bo ogłoszenia wiszą od miesiąca, że jest przedstawienie teatralne robione z tą zaprzyjaźnioną szkołą, z którego dochód idzie na dzieci. Planujemy właśnie sfinansować część wydatków, żeby ich zabrać do tego Dinozaurlandu, co teraz otwarli nowego. Plus chcemy, bo zawsze są miejsca wolne w autokarze, zabrać kilkunastu wolontariuszy, którzy będą występować i zbierać do tych puszek gratis, w ramach tej kwoty co zbiorą, żeby się razem z tymi dziećmi zabawili. Ale teraz będę ciekawy ile osób pójdzie na to przedstawienie. Zmusić? Akurat organizacja społeczna nie ma przemawiać do rozsądku. Jak człowiek 6 lat apeluje na różnego rodzaju zebraniach, żeby coś się działo i efektów większych nie ma, to też ręce opadają. Także my teraz się bardziej ograniczamy do powieszenia informacji. Każdy jest dorosły – jak chce, to pójdzie, a jak nie, to trudno.  
M: Dobra. Czyli taką barierą, taką trudnością jest właśnie ta aktywność.  
R: Mała aktywność społeczna, której za bardzo nie widzimy w organizacji.  
M: A teraz chciałabym porozmawiać o strukturze organizacji. Jest to stowarzyszenie i od początku było stowarzyszeniem, tak?  
R: Tak.  
M: A jaka była przyczyna przyjęcia osobowości prawnej? Była jakaś przyczyna?  
R: Wszystkie nieformalne grupy mogą istnieć, ale one nie mają możliwości mieć konta w banku, pozyskiwać dotacji, prowadzić właśnie tego typu działalności. To znaczy ci sami rodzice gdyby nie utworzyli stowarzyszenia, bo na początku jeszcze się zastanawialiśmy nad fundacją, ale wytłumaczono nam, że stowarzyszenie będzie najbardziej takim racjonalnym rozwiązaniem, to to nie mogłoby istnieć, bo kto zatrudni? Nieformalna grupa rodziców nie jest w stanie zatrudnić do pracy wychowawczyni. Czyli osobowość prawna tego ośrodka jest niezbędna, bo wszystkie dotacje muszą spływać na jakieś konto, ktoś musi ponosić odpowiedzialność, ktoś musi mieć ten podpis bankowy, który pozwala nam robić te wypłaty.  
M: Czyli same dobre strony.  
R: Forma stowarzyszenia jest dobra. Była też rozpatrywana formuła, żeby tego typu ośrodek prowadził Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej. Jak się to stare waliło, bo już się władze przeraziły, że to stowarzyszenie przekręciło pieniądze i co? Co sami rodzice, w cudzysłowie ci sami, bo ci co najbardziej pobrali to wyszli, ale ci korzystający zostali już, to są te dzieci. Więc trudno było kogoś karać, który nie był we władzach, w ogóle się nie orientował, że są jakieś władze, tylko sobie chodził na zabiegi. W starym stowarzyszeniu przez 6 lat nie było walnych zebrań. Bo po co ktoś ma obserwować co sie dzieje. My w moim stowarzyszeniu robimy co roku. Ale niestety frekwencja jest taka, że z 80 osób jak przyjdzie 30, to dobrze. Mamy w statucie zapis, że teoretycznie te 30 już może podejmować wiążące decyzje. 
M: To jeszcze też o tym będziemy rozmawiać. A jeszcze o tej osobowości prawnej. Wymienił pan tutaj dobre strony. A czy widzi pan jakieś złe strony?  
R: Z osobowością prawną wiąże się odpowiedzialność. To znaczy to przeżywają ci, co podpisują, część osób ma obawy co będzie, jak ja nie załatwię pieniędzy. Wtedy grozi im wypłata na przykład trzeba dać 3 miesięczne wypowiedzenia, ale te 3 miesiące trzeba zapłacić. Czyli z prowadzeniem przez społeczne organizacje tego typu placówki wiąże się też pewne ryzyko dla osób zarządzających, którzy ponoszą pewne ryzyko finansowe. Bo jak przychodzi co do czego, to się likwiduje tą osobowość prawną i oni odpowiadają na drodze cywilno-prawnej tak jakby byli właścicielami. Nie wszyscy rodzice, nie członkowie stowarzyszenia, tylko członkowie zarządu. I to solidarnie. Czyli jakby ktoś narobił długów, jakby ktoś źle zarządzał albo był jakiś defraudant na moim miejscu, to na końcowym etapie te 100 tysięcy rozdzieliliby pomiędzy członków zarządu. I nie ważne czy ktoś był prezesem, wiceprezesem czy zwykłym członkiem zarządu, ponosi pełną odpowiedzialność. I to też powoduje, że chętnych do zarządu za bardzo nie ma. Bo trzeba więcej pracować ponad standard, choćby tą górę naprawić, dla zasiadających w zarządzie nie ma żadnych apanaży, bo ustawa zabrania i do tego dochodzi ryzyko. Także znalezienie takich pięciu jeźdźców apokalipsy jak tutaj mam, to też ciężko. Bo oni też by chcieli, żeby po paru latach ktoś na ich miejsce wszedł, po kolei, jakaś rotacja, niech się inni poświęcą. A tu się okazuje, że nie można im odpuścić, bo nie ma innych chętnych. Ale na tych warunkach to też się trudno dziwić, że kolejka do tego typu funkcji, zaszczytnych, ale jednak ryzykownych, nie stoi.   
M: A powiedział pan też, że organizacja jest też organizacją pożytku publicznego.  
R: Tutaj są same plusy, bo dostajemy pieniądze, które możemy wydawać na potrzeby dzieci.  
M: A od jak dawna?  
R: Jako pierwsi w Oświęcimiu. Jak tylko powstała ta ustawa, jak była możliwość, harcerze dostali, to tam wtedy Warszawa załatwiła pewnie centralnie, a my jako pierwsi tu w Oświęcimiu dostaliśmy ten status. Dlaczego? Bo za się zainteresowałem i to zarejestrowałem. I to było w następnym roku jak inne stowarzyszenia na przykład Bratnie Serca obok usłyszały, ile żeśmy pieniędzy dostali takich, które można wydać na wycieczki, na zakup sprzętu, na cokolwiek co jest związane z pracą z dziećmi. To zaczęli się rejestrować. Także myśmy pierwszego roku mieli 13.200 złotych. Drugiego roku spadło, bo już było więcej do podziału, było 9.000 zł. A teraz zaś rośnie, ostatnio było 35.000zł. Bo rozwijamy promocję, a więc jesteśmy znani, dajemy artykuły do prasy, już się nawet telemarketingiem zajmujemy. Nie taką dużą, bo to też właśnie wynika z tego 1%, więc nie możemy przekroczyć 3 czy 4% wpływów żeby ktoś nie powiedział, że wydajemy wszystko na reklamy. Ale też by się marzyła jakaś reklama w telewizji regionalnej w Krakowie, żeby całe województwo płaciło, a nie tylko powiat. Bo zobaczyliśmy, że mamy głównie wpłaty w 90% z powiatu, no bo to są dzieci z powiatu. I organizacja ma taki charakter powiatowy. Ale to też nie wiadomo czy jak z Krakowa były pojedyncze wpłaty, czy jakaś duża reklama by się zwróciła. Nie chcemy ryzykować.  
M: No tak. A czy to, że jesteście organizacją pożytku publicznego zmieniło coś w sposobie działalności organizacji?  
R: Jest więcej fajnych pieniędzy, z nich jest więcej wycieczek, kupiliśmy sprzęt, kamerę wideo na przykład z tego 1%. Ktoś tam nawet załatwił tą wpłatę od sponsora, ale sponsor powiedział, żeby to była konkretna rzecz, akurat nie chciał, żeby wycieczka. No i proszę bardzo, kupiliśmy kamerę, bo kamera taka trwała jest. I wiemy kto to wpłacił ten 1%, ktoś kto prowadzi działalność gospodarczą jednorazowo wpłacił ponad 1000zł, że na tą kamerę starczyło. Także 1% ma same plusy. Może trochę jest ze sprawozdawczością trochę kłopotów. Bo wymaga to po pierwsze wysłania sprawozdania do ministerstwa, które ktoś musi napisać. Zwołania walnego zebrania i przyjęcia wszystkich uchwał o zatwierdzeniu bilansu, czyli spędzenie rodziców, co jest... [śmiech] W tym roku chyba będziemy robili to w czerwcu, bo jest pół roku czas do tego zatwierdzenia. Jak się już to zatwierdzi, to przesłanie materiałów do KRSu. W KRSie jakieś opłaty za publikacje, jak im coś oddajemy. Jest szereg takich obowiązków sprawozdawczych. Gdyby to było tak jak w niektórych organizacjach jest 1-2 tysiące, to nie jest skórka warta wyprawki, bo koszty też są 1-2 tysiące. Jak policzyć reklamę, koszty rejestracyjne i sprawozdawczość, to nie. Ale tak jak my dostajemy 35 tysięcy, to 2 tysiące pójdzie na te różnego typu reklamy, koszty, itd., ale już 33 tysiące zostaje. To już nie można się zastanawiać, trzeba to robić. Zwłaszcza, że te pieniądze mogą przechodzić z roku na rok. Decyzją zarządu, walnego zebrania są te środki oszczędne jako taki twardy pień i jak wchodzi nowy rok, to już te 10 tysięcy przynajmniej mamy, żeby te pierwsze rachunki opłacić, a potem już w lutym ktoś tam coś rzuci, w marcu da. Tak jak teraz w maju to już mamy konkretne budżety i wszystkie nam się układają.  
M: Czyli jedynym takim minusem to właśnie są te obowiązki sprawozdawcze, to jest jedyna taka zła strona?  
R: Jedyna zła strona. Żeby to było po prostu bardziej ułatwione. Bo nas traktują jak firmę w KRSie, tak jakbyśmy prowadzili jakąś wielką działalność gospodarczą, jakbyśmy mieli tutaj jakiś sztab administracji. A tu jest tylko jeden od wszystkiego, od grantów, odnośnie tych KRSów, od pisania protokołów z zebrań zarządu, uchwały walnego, to wszystko musi mieć podstawę prawną, żeby ktoś tam tego nie odrzucił. Także złożenie tego typu obowiązku jaki ustawa o pożytku publicznym nakłada jednakowego na wszystkiego typu organizacje, zarówno te, które osiągają wpływy wielomilionowe, taka jedna organizacja rekordzistka to 100 milionów dostała, gdzie rzeczywiście trzeba się chyba trochę inaczej tłumaczyć, jak i na organizacje które dostają, wiadomo, to są zawsze pieniądze, ale 2-3 tysiące, to jakoś trochę złagodzić. Że ci, co do 50 tysięcy, to jakoś uprościć formalnie, ci co powyżej, to wtedy rzeczywiście trzeba już publikacja w tym momencie, że były, trzeba to gdzieś wysyłać. A kto to czyta? Nawet nie wiem, w którym to Monitorze jest i nikt tego nie kupuje. Ale tam ustawodawca siedzi sobie jakiś w sejmie i jak firmy publikują, jakiś koncern paliwowy, w Monitorze B, to Stowarzyszenie Ziem Oświęcimskich też sobie opublikuje. A to kosztuje, bo Monitor B prowadzi działalność społeczną i chce sobie zarobić na tej publikacji. A to ma pani udostępniać, żeby ludzie mogli się zapoznać, ale jaki tam rodzic kupi ten Monitor B, jak ja nie kupię, bo mnie to nie interesuje. To czyż nie prościej jest wywiesić po zatwierdzeniu przez walne zebranie na ścianie w ośrodku i kto chce to sobie zobaczy, czy w internecie ci bardziej dociekliwi mogą też, mamy stronę internetową, mogą sobie tam poczytać co się działo. Teraz ta ustawa jest w ogóle nowelizowana. Niestety nie miałem czasu się zapoznać w którym to kierunku idzie. Są takie rady, krajowa, wojewódzka, nawet tu była taka sugestia żeby ktoś się tam z nas wybrał, ale po co? Po co nam ta rada, wojewódzka struktura, która nie daj Boże jeszcze wymyśli jakieś obostrzenia, jak my te pieniądze dostajemy tutaj od mieszkańców. A co nam do województwa, jak województwo nie daje. Jak w ciągu 6 lat 5 tysięcy dało to było wszystko. To był odrębny wniosek, trzeba było drobne sprawozdanie i stwierdziliśmy, że lepiej z PFRONu wziąć 100 tysięcy złotych niż tłumaczyć się przed województwem, bo oni mają tam inne działki. Nie żeby byli źli, ale nie mają na tego typu placówki środków.  
M: To jeszcze o samorządach będziemy rozmawiać. A do tej struktury. Czy wasze stowarzyszenie jest członkiem jakiejś koalicji, federacji organizacji pozarządowych?  
R: Nie.  
M: Nie. Dobrze. A jaka jest obecnie liczba członków organizacji? W ogóle kto jest członkiem, dzieci czy rodzice?  
R: Członkami organizacji są rodzice. I koordynator jako członek założyciel. Ja płacę składki normalnie, bo ja chcę mieć prawo głosu na tym walnym zebraniu. Oczywiście mam jeden głos, ale traktuje to jako swoje takie dziecko. Dlatego że byłem pomysłodawcą, że ktoś mnie kiedyś tam prosił. Na początku nie wiedziałem, że aż 6 lat mi to zajmie, wydawało się, że być może się to po pół roku skończy, trzeba będzie zgasić światło. Ale przy pomocy prezydenta miasta, od którego mimo tego otrzymałem tą dotację 100 tysięcy złotych, która była taką podstawą, że ośrodek wystartuje, a potem jak się jeszcze gdzieś dodatkowe środki zdobędzie, to już można działać.  
M: Czyli członków jest...?  
R: Osiemdziesiąt.  
M: Osiemdziesiąt jest członków. A jak to było wcześniej, jeszcze w tamtej organizacji?  
R: W tamtej organizacji to byli spryciarze. Tam to zrobili sobie minimum 15, bo po co ma być za dużo ludzi przy władzy i dopiero jak się waliło, paliło i tak to trwało przez wiele, wiele lat, nie były zwoływane walne zebrania, tamta organizacja była przez dużą część swojego okresu działania fikcją. Ale potem zobaczyli, że narobili tych długów, to żeby to rozdrobnić, to nagle zaczęli zapisywać, tak żeby było ich więcej. No i tam chyba dobili nawet do siedemdziesięciu. Nawet wybrali nowy zarząd, taki bardziej złożony z innych rodziców, ale to chodziło o to, żeby te długi przekazać kolejnej strukturze, a ci się zaczęli pomału starzy wycofywać. Ale prezesa zostawili swojego z podpisem bankowym, który podpisywał tej pani, co tu siedziała na moim miejscu, czeki żeby te pieniądze z banku mogła sobie wyprowadzić. Więc niby był nowy zarząd złożony z rodziców, ale władzę faktycznie finansową zatrzymali ci starzy, ale w razie jakby się walnęło, to odpada zarząd, to już nie wiadomo który, już by się to rozmyło.   
M: A od początku waszej organizacji było te 80 osób? Czy to jednak osoby...  
R: Nie, na początku było 50, bo nie wszyscy ze starego wstąpili. Niektórzy wątpili że pomysł się powiedzie. Część była sfrustrowana z powodu tego złodziejstwa, które tam było, więc w ogóle byli zniechęceni do takich nowych stowarzyszeń. A z roku na rok przybywało, bo jak ludzie zobaczyli, że za 10zł miesięcznie, taka tu jest składka członkowska, którą płaci powiedzmy dwie trzecie, a pozostała część nieregularnie bądź wcale, z różnych powodów, często ekonomicznych, że nie mają. No i co? I z tego powodu dziecka nie będziemy wykluczać z wycieczki czy z zabawy. Jedyne co możemy zrobić, to zrobić pełną odpłatność dla rodzica, który nie płaci składek. Wtedy zobaczyli ile kosztuje wycieczka i że się jednak opłaca. I tak ostatnio zrobiłem i nagle osoby, które szły w zaparte zapłaciły w jakiejś tam kwocie, bo było to dwa razy mniej niż pełna odpłatność za wycieczkę. Także te składki są ważne. Po pierwsze jak człowiek coś płaci to czuje się jakby współwłaścicielem, współgospodarzem, no "ja daję". Niech to będzie 10zł, nie robimy 20zł, bo wtedy by jeszcze mniej płaciło, bo skala biedy jest taka, że ci co z trudem wyciągają 10zł, a widzę, że jest taka część rodziców, to 20zł już by nie wyjęło, bo nie ma. Więc my tych składek nie zmieniamy od 10 lat, jeszcze z tego starego było 10zł, nowe nie podniosło i my teraz nie podnosimy.  Apelujemy, mamy walne zebranie i mamy podział składek, miesięczna jest 10zł, apelujemy do rodziców i część płaci po 20, nawet po 30zł, ale są to jednostki. Bo przecież wiadomo, jedna godzina tutaj jakby ktoś chciał sobie prywatnie zrobić, to jest 30zł. A tu tych godzin ma bądź ile i cały rok. Także składki to jest mniej więcej 10 tysięcy złotych rocznie, plus te opłaty na wycieczkach, związane z wycieczkami, plus ten 1%. Także takich środków poza dotacjami z samorządów to byśmy mieli ponad 45 tysięcy. To są środki właśnie już takie nie że dotacje, tylko [własne], jakieś z koncertu charytatywnego. To są olbrzymie pieniądze dla tego typu organizacji. A te pieniądze są bardzo dobre, bo je można właśnie przeznaczyć na wiele rzeczy, których się nie da zaplanować. Jak ja w urzędzie miasta słyszę, że ja chcę kupić z ich pieniędzy wyroby plastyczne, do pracowni plastycznej, to nie jest, że ja sobie napiszę 100zł średnio miesięcznie na papier, ołówki, farbki itd. Tylko musi być napisane jakie farbki i po ile, jakie ołówki i po ile. To jakby to kosztorys wyglądał i potem jeszcze trzeba go dotrzymać, nie powinny być ani droższe, ani tańsze. A skąd ja mam wiedzieć jak się rok wcześniej projektuje jakie będą ceny, jak ceny w różnych sklepach są różne. No ale oni mają też takie swoje przepisy, ja to rozumiem. Więc my do urzędów dajemy płace, czynsze, takie twarde wydatki, bo wiadomo z góry mniej więcej jaka będzie faktura. A te drobiazgi takie już finansujemy ze składek członkowskich, z 1%.  
M: A jeszcze tutaj bym wróciła do pracowników. Ilu etatowych pracowników zatrudnia stowarzyszenie?  
R: Niedawno do GUSu robiłem takie przeliczenie, że przeliczając na całe etaty, to jest 5 i pół etatu. Tyle tych ludzi będzie na etatach. Ale oprócz tego są umowy zlecenia. To głównie rehabilitanci, psycholodzy, logopeda.  
M: A na etatach?  
R: Mówię 5 i pół etatu.  
M: Ale co to są za stanowiska?  
R: Etaty to są przede wszystkim wychowawczynie, terapeutki zajęciowe, jedna z nich jest jako muzykoterapeutka pół etatu, ale to jest dalej terapeutka zajęciowa pracująca z dziećmi, księgowa, koordynator. To jest tak jakby trzon.  
M: I od jak dawna są ci pracownicy? To w sumie ilu jest pracowników? 5 i pół etatu wychodzi, ale ile jest...  
R: 5 i pół wychodzi, a w sumie wychodzi z umowa-zlecenie, bo to też są pracownicy, wychodzi 17 osób.  
M: I od jak dawna są oni zatrudniani? Czy to jest stała liczba od dawna, czy nie?  
R: Nie, przybywa, bo kiedyś był jeden psycholog, teraz jest dwóch, kiedyś był jeden logopeda, teraz jest dwóch, kiedyś nie było muzykoterapeutki, teraz jest. Więc generalnie ludzi, specjalistów przybywa. Nie są w 100% wszyscy ci sami. jest tak zwana selekcja naturalna. To znaczy osoby, które są dobre zostają, no i godzą się na te niskie płace w porównaniu ze szkołami specjalnymi, nawet z takimi warsztatami terapii zajęciowej, to tutaj jest wszystko dzielone przez dwa. No ale taka już jest specyfika stowarzyszeń, że musimy to robić trochę taniej, będzie bardziej efektywnie. No ale jak ktoś jest dobry, zgadza się na te stawki, to zostaje. Jak komuś jest mało, a do tego jest słaby, to po prostu odchodzi. Stowarzyszenia w ogóle ciężko zawierają umowy na czas nieokreślony, bo skoro środki są na czas określony, to dlaczego ten zarząd ma ryzykować. My na początku roku wchodzimy w stanie okrojonym, a potem w ramach zawierania jakichkolwiek umów zapraszamy do współpracy najlepszych z poprzedniego roku. A najsłabsi niestety już mają tę wiedzę, że raczej nie będą brani pod uwagę. Nie chcemy robić przechowalni dla osób, które zauważą, że przy tych dzieciach można coś robić, ale można nic nie robić. Efekt nie jest natychmiastowy, bo tutaj nie ma egzaminów tak jak w szkołach, gdzie widać czy nauczyciel pracuje czy nie pracuje. Ale jest obserwacja, obserwuję, a przede wszystkim obserwują rodzice. Rodzice, którzy tu po prostu przebywają godzinę, półtorej i widzą czy ktoś siedział z tymi dziećmi, czy sobie gdzieś siedzi i się nie zajmuje. Także presja też jest do tego. Niech mi pani pokaże przedszkole gdzie rodzic siedzi przez cały czas. Ale tak tu się już przyjęło, zwłaszcza dla tych małych dzieci, matka ma prawo być przy tym dziecku, bo ono też lepiej reaguje, zwłaszcza jak nie ma nic do roboty w domu, to niech będzie.  
M: A jak często korzystacie z pomocy wolontariuszy w swojej pracy? Czy w ogóle potrzebujecie?  
R: Wolontariusze przychodzą w piątki, dzisiaj powinni przyjść, to jest taki dzień wolontariatu. Przychodzi koło pięciu osób różnych i z tymi dziećmi pracują, bawią się. Piątki jest jakby taki dzień sztywny.  
M: Czyli tylko w piątki przychodzą?  
R: No jest to dzień sztywny. Oprócz tego mogą przychodzić w uzgodnieniu w inne dni, na przykład byli wolontariusze w zeszłym roku z Domu Kultury tutaj z kamerą, z taką profesjonalną i z dziećmi jako wolontariat pokręcili sobie filmy, w uzgodnieniu ze mną. To już nie był piątek, jakiś tam środkowy dzień tygodnia, ale dwa razy przyszli, nakręcili, pokazali dzieciom jak się prezentują przed tą kamerą, jak poprawić im mowę czy tam zachowanie. Czyli tego typu akcje sporadyczne. Kiedyś wolontariusze przyszli, bo mieli jakąś tam praktykę zaliczyć i mówią "kiełbaski upieczemy" i jeszcze znaleźli środki, sponsora na te kiełbaski. Ja mówię "no super". Czyli to jest taki wolontariat, to się zdarza średnio raz w miesiącu, niespodziewany. Oprócz tych takich stałych, co tam mamy grupę kilkunastu osób. Nie wszyscy naraz przychodzą, bo się mijają.  
M: Czyli tych wolontariuszy takich stałych jest kilkanaście.  
R: Kilkanaście osób, którzy średnio dwa razy w miesiącu przychodzą.  
M: I co to są za osoby?  
R: To są uczniowie szkół, gimnazjum z terenu Oświęcimia.   
[rozmowę przerywa jeden z podopiecznych, respondent chwilę o nim opowiada]  
M: Jeszcze do tych wolontariuszy.  
R: Wolontariat tak, tutaj same dobre strony. Nic nie kosztują, my mamy ten wolontariat w sposób niesformalizowany, nie zawieramy tych umów. Jeśli mam prowadzić jakieś kartoteki i coś odprowadzać za nich, to bym tego nie chciał. Ale idziemy tak, że chcą to przychodzą, za moją wiedzą i zgodą, i zajmują się dziećmi. Mogą pojechać na wycieczki, tak jak teraz brakuje do obsługi tych dzieci, mogą zbierać na koncertach pieniążki, mogą ci wolontariusze zrobić to przedstawienie teatralne, czyli poniosą koszty, napracują się, a my zbierzemy pieniądze, a nie zostawimy ich, tylko jadą z nami na wycieczkę. Tak myślę żeby wystarczyło, bo to może być tak, że zbierzemy mniej niż koszty autokaru i biletów wstępu, no ale tu mamy jeszcze zaskórniaki z zeszłego roku 1%, więc dołożymy. A niech się cieszą, że też coś zapracowali.  
M: A od jak dawna przychodzą tutaj wolontariusze?  
R: Wolontariusze praktycznie byli od samego początku. Ale na początku było mało, później to ze szkoły, nauczyciele też kierują, są jakieś programy właśnie w szkołach, z roku na rok jest więcej. W końcu się taka stała grupa wyklarowała pod kierunkiem nauczycieli, to jest 15 osób, które na zmianę przychodzą.  
M: I co one tutaj robią jak przychodzą?  
R: Przede wszystkim rozmowa z dziećmi, zabawa z dziećmi. Bo wiadomo że nie prowadzą tej rehabilitacji.   
M: A uczestniczą w trakcie? Pomagają czy nie?  
R: Nie, nie ma takiej potrzeby. Jedynie świetlica tu na górze, po prostu kontakt z dzieckiem. Przychodzą na 2-3 godziny. To są dziewczynki, które dorastają. Jak przyjdzie jakiś chłopak kilkunastoletni, to już po prostu przyjaźnie się zawiązują, i ta dziewczynka się pyta kiedy ten kolega przyjdzie, a czy przyjdzie, a dlaczego tak rzadko. [śmiech] Jednak kontakt z drugim rówieśnikiem jest bardzo cenny, bo te dzieci mają problemy. Czy to dziecko autystyczne, czy z lekkim upośledzeniem umysłowym, trudno mu takich kolegów znaleźć, często w środowisku są wyśmiewane, często traktowane jako osoba wykluczona. A tutaj wszyscy są na równych prawach, żaden dziecku drugiemu nie powie "ty taki czy owaki", bo każdy ma swoją wadę i domyśla się, że to jest chłopiec z zespołem Downa, to nic nie mówi na tę chorobę. Także oni najlepiej się bawią między sobą. No ale to też się nudzi. I właśnie ci wolontariusze, którzy zmieniają się cyklicznie urozmaicają im te zabawy. Nawet pograć w piłkarzyki, porzucać piłeczką do celu, zorganizować prostą zabawę, tak to ma wyglądać po prostu.  
M: A jak wygląda struktura organizacji jeżeli chodzi o organy. Powiedział pan, że jest zarząd.  
R: No jest zarząd 5-osobowy w tej chwili, który zbiera się raz na dwa miesiące. Pomiędzy zarządami placówką kieruje koordynator, pod czujnym okiem prezesa, który odpowiada finansowo za cały ten interes. Także ja też jestem lokajem władzy, nie mogę sam zatrudniać, bo zatrudnia zarząd, ale ja wnioskuję kogo zatrudnić i ile ma zarabiać. Jak zdobędę pieniądze. Jest komisja rewizyjna, która przed walnym zebraniem musi sprawdzić papiery, czy są opłacone ZUSy, czy są zapłacone podatki. To głównie o to chodzi, żeby nie było tych zaległości.  
M: Czyli komisja zbiera się tak przed...  
R: Raz do roku. Praktycznie przed walnym zebraniem.  
M: I jeszcze jakieś organy?  
R: Głównym organem jest walne zebranie, które może wszystko, na przykład zmienić zarząd, i wtedy gdyby się inni rodzice zdecydowali to prowadzić to proszę bardzo.  
M: No właśnie chciałam się zapytać na temat podejmowania decyzji tutaj.  
R: Proces podejmowania decyzji jest taki, że strategiczne decyzje podejmuje zarząd. Ale decyzje te opracowuje koordynator, to znaczy gdzie, jakie wnioski złożyć, napisać te wnioski, to muszę zrobić ja. Natomiast zarząd musi ten budżet odnowić, ile tam etatów będzie, kogo zatrudnimy, jakie są limity godzin, bo wiadomo, że w służbie zdrowia to można każdą ilość pieniędzy przerobić, czy dać więcej na rehabilitację czy na logopedę, czy na psychologa i komu ile, co znajduje odzwierciedlenie w budżetach. To ja proponuję, ale zarząd to zatwierdza i ostateczne zdanie ma. Aczkolwiek z reguły zgadzają się z tym, co proponuję. Bo potem i tak w ciągu roku życie pokazuje, że są możliwe jakieś drobne przesunięcia. Zarząd przede wszystkim zatrudnia koordynatora. Czyli jak ja się będę żarł z prawidłową organizacją pieniędzy czy tam nie daj Boże coś okropnego, to lecę. Także ja tu mam taki bat, że bardziej komisją rewizyjną dla mnie jest zarząd niż ta komisja rewizyjna, która się zbiera raz do roku. Więc też trudno żeby ta komisja rewizyjna, która niekoniecznie musi się znać na księgowości siedziała w papierach, jak mogą z tego niewiele zrozumieć. Oni bardziej się koncentrują czy są zapłacone te daniny państwowe, mogą skontrolować zarząd. Zarząd według statutu ma się zbierać raz na trzy miesiące, zbiera się raz na dwa. Jak jest potrzeba to się zbiera co miesiąc. Ale jak nie ma potrzeby, to zwoływać społecznie rodziców też jest ciężko, zwłaszcza że taki prezes czy wiceprezes, którzy w sprawach są na bieżąco, to się bardziej angażują, są praktycznie codziennie.  
M: No a czy decyzje podejmowane są razem z członkami stowarzyszenia?  
R: Pewne decyzje, na przykład gdzie jedziemy na wycieczki, podejmujemy wspólnie. To znaczy na ile dni, do jakiej miejscowości, to ja wysłuchuję propozycji rodziców i to co jest możliwe rezerwuję ośrodek. Te decyzje są robione na polach bardziej społecznych spraw. Natomiast kto pracuje konkretnie, jaka wychowawczyni, jaki specjalista, to już decyduje zarząd po prostu. Wychodząc z założenia, że oni ponoszą odpowiedzialność i w dużym stopniu też ja. Jak ja mam kierować, jak ja nie będę decydował kto tu pracuje? To znaczy moje zdanie nie jest ostateczne, ale ja mam – w statucie jest to zapisane – prawo zgłaszać ludzi do pracy, prawo zgłaszać wysokość wynagrodzenia tego pracownika. Ja tutaj tylko mówię, że ja nie jestem serterem, nie chodzę tam po salach co pięć minut, ale mam prawo przejść się raz na godzinę i zobaczyć co się dzieje. No i albo ktoś pracuje, bo to się po prostu widzi, albo ktoś nie pracuje. Jeżeli mimo zwracania uwag ktoś dalej nie pracuje, to umowa na czas określony nie jest przedłużana. Nie, że kogoś zwalniamy, tylko my nie mamy obowiązku zatrudniać kogoś na siłę, jak za podobne pieniądze możemy zatrudnić kogoś pięć razy lepszego. I zatrudniamy teraz tych co chcemy, co nam się podobają, i wszystko hula. Ktoś tam jest nieszczęśliwy, bo musiał sobie znaleźć inną pracę, ale to my dobrze robimy tym osobom, ponieważ ktoś jest młody, dopiero zaczyna, a tutaj wie pani jakie zarobki i do emerytury [śmiech], przy założeniu że w styczniu idzie na zieloną trawę, bo nie ma pieniędzy. Także w zasadzie tutaj mogą pracować ludzie, którzy gdzieś już mają stałą pracę. I tu dodatkowo w miarę posiadanych środków my tych specjalistów możemy zatrudniać. Wtedy jak specjalista styczeń czy luty ma wolne, to on nawet jest zadowolony, bo taka nauczycielka sobie odpocznie po prostu, bo ona tu przychodzi po zajęciach w szkole specjalnej, gdzie też raczej nie wypoczywa, a tu dopiero dostanie w tyłek, bo w szkole specjalnej rodzice mają mało do powiedzenia, a tu mają więcej do powiedzenia. W szkole specjalnej rodzice aż tak nie obserwują, a tutaj bardziej obserwują. No i tutaj tych pań mam mieć 4 panie ze szkoły specjalnej, nie mamy żadnej specjalistki, są to osoby z wyższym wykształceniem kierunkowym, bo oni przyjmują po pedagogice, no i przede wszystkim z wieloletnim doświadczeniem pracy z tymi dziećmi. I jeszcze ponad to te dzieci znają z tej szkoły, po prostu mają tam zajęcia, nie wszystkie z każdym, bo tam są bardzo małe te klasy, ale z częścią się znają. Więc same plusy.  
M: Dobrze. To może skończmy już o tej strukturze i przeszłabym teraz do współpracy pomiędzy organizacjami pozarządowymi. Czy macie w ogóle jakiś kontakt?  
R: Mamy kontakt z Bratnimi Sercami, ze Stowarzyszeniem Szansa. Kontakt polega głównie na wymianie informacji kto skąd zdobył jakie pieniądze, jak to załatwić. We wszystkich tych trzech organizacjach, które wymieniłem poziom zdobywania pieniędzy, znaczy kwalifikacji jest mniej więcej taki sam. No ale dlaczego nie zasięgnąć informacji u sąsiadów, może coś lepiej robią.  
M: Czyli kontaktujecie się.  
R: Ale jest to sposób nieformalny, nie jest to jakaś struktura.  
M: To jeszcze też będziemy o tym mówić. Ale kontakty są. A pomoc? Czy otrzymaliście kiedyś pomoc od innej organizacji?  
R: Bratnie Serca nam czasami pożyczą coś. Powiem pani tak, jest Wigilia, kiedyś nie mieliśmy krzeseł wystarczającej ilości, teraz kupiliśmy, ale jak posadzić te 50 osób? To oni na użyczyli. Potem im brakowało krzeseł, nie tylko krzesła, też talerze, sztućce, garnki, bo my gotujemy sobie tam bigos. Kto ma dużą pokrywkę? Sąsiedzi. [śmiech] To znaczy nie jest to pomoc żeby oni przychodzili ze swoimi pracownikami coś tutaj robili, ale taka rzeczowa. Czy też powiedzmy u nich tam wybudowali jakiegoś grilla, to pytamy się czy możemy się tam podpiąć na przykład z okazji Dnia Matki usmażyć kaszankę i kiełbaski. I zwykle jak się grzecznie pytamy to nam grzecznie pozwalają, chyba że mają w tym samym czasie swoją imprezę, bo oni też mają Dzień Matki, to wtedy musimy jakoś w innym terminie, ale to nie ma z tym problemów.  
M: A od jakiejś innej organizacji?  
R: Z Szansą się wymieniamy informacjami właśnie jak te środki zdobywać. Tam jest pani, która gdzieś do Warszawy jeździ na jakieś takie ogólnopolskie szkolenia, ona właśnie w tych strukturach takich bardziej uczestniczy ogólnopolskich i nam przekazuje informacje. Ale my nie uczestniczymy w tego typu strukturach. Powiem szczerze nie widzimy celu, skoro możemy się wszystkiego dowiedzieć i tak, plus internet. Co roku się spotykamy z innymi organizacjami na takich dwóch imprezach. Jedna to jest organizowany przez starostwo i urząd miasta taki piknik organizacji pozarządowych, więc są wszyscy, od strażaków, chórów kościelnych, co tam istnieje a "stowarzyszenie" się nazywa. No i połowę co najmniej znamy. Są stoiska to się zapoznajemy. Czasami w trakcie działalności na przykład taki chór śpiewał na naszej imprezie, to już się rozpoznajemy.  
M: Czyli takie imprezy pomagają?  
R: To znaczy ten piknik jest ważną sprawą, bo mieszkańcy nas oglądają, wszystkich. Przyjdą, coś kupią, zobaczą, ci tacy, ci tacy. Potem jest druga taka szansa spotkania w listopadzie jak się pieniądze dzielą z miasta, to jest spęd taki tych organizacji, gdzie też się mamy możliwość wypowiedzieć. Bo jest projekt, na co środki, a my jako druga strona mamy prawo prowadząc się wypowiedzieć. Wszyscy mówimy, że za mało. [śmiech] Cóż mamy powiedzieć? Wybierana jest taka rada przy panu prezydencie, ja nawet byłem przez jedną kadencję dwuletnią. Teraz rada się zbiera częściej i tam bardziej jest w stanie wpłynąć na kształt podziału tych środków. Wada urzędów jest tylko taka, że oni zbyt formalnie podchodzą do nas, że wymyślają sobie, że księgowa w stowarzyszeniach, które mają jedną imprezę w ciągu roku jest niepotrzebna i to rozciągają też na ośrodek. No i dzięki mojej tam dwuletniej kadencji i poparciu księdza, który też zasiada w jakimś stowarzyszeniu, bo podobno jakieś mamy, a mieliśmy wspólną księgową, udało się załatwić, że 2% dotacji może być na księgową. Mało ale jakiś dobry początek. Nie da się tego wszystkiego zrobić społecznie, jest to odpowiedzialność, jak są pracownicy to są wyliczenia tych ZUSów, podatku dochodowego, to się musi wszystko zgadzać. A jak u nas są dotacje z różnych źródeł, to trzeba dokładnie wyliczyć który pracownik jest z ZUSem z którego źródła płacony, każde inne konto. I tak co miesiąc. I wystarczy że człowiek się raz pomyli i już dotacja może być nierozliczona, bo tam coś poszło nie z tego konta, a jak jest 17 ludzi to wtedy ta księgowa ma opłacone i też ma to właśnie prowadzić.  
M: A chciałam jeszcze zapytać pana jak pan w ogóle rozumie współpracę pomiędzy organizacjami pozarządowymi?  
R: Każda organizacja zajmuje się jakimś tam specyficznym środowiskiem, ma do czynienia, pracuje na rzecz osób niepełnosprawnych, czy tam osób wykluczonych, są to zwykle różne osoby. To jedni działają w jednej dzielnicy miasta, drudzy działają innej dzielnicy miasta. Natomiast możemy się wymieniać doświadczeniami w tej pracy, gdzie i co kto robi, jakie formy są najciekawsze. A przede wszystkim skąd kto zdobywa pieniądze.  
M: Czyli pan rozumie współpracę poprzez wymianę doświadczeń.  
R: Wymianę doświadczeń, tak. Wymianę doświadczeń właśnie z tej działalności.  
M: A jak funkcjonuje taka współpraca obecnie tutaj w gminie?  
R: To właśnie my tą wymianę doświadczeń robimy, spotykamy się, bo parę razy do roku się spotkamy, czy formalnie, to co urząd miasta organizuje, czy nieformalnie, właśnie ta pani z Szansy nam organizuje takie spotkania. I jak mamy zaproszenia to przychodzimy, bo zawsze się czegoś dowiemy. Niemniej nie jest to struktura. Jest takie Centrum Organizacji Pozarządowych prowadzone przez urząd miasta, gdzie założenie było takie, że te organizacje mniejsze żeby scentralizować w sensie administracji, żeby nie każda taka najmniejsza organizacja musiała mieć swój pokój, komputer, a płacić będzie urząd miasta za to, tylko żeby oni tłukli już na tym jednym komputerze, czy nawet na dwóch. Mają taką szafę, podzieloną na przegródki, kluczyk i mogą sobie zamykać dokumenty, żeby to było nie u prezesa w domu, a tam, w biurze. Z tego co wiem nie za bardzo to wypaliło, bo prezesi się boją, że ktoś będzie miał drugi kluczyk. Dotyczy to takich organizacji, gdzie nie ma pracowników, więc administracja może być praktycznie zerowa. Ale gdzieś się trzeba spotkać raz w miesiącu, to oni zawsze mogą się dogadać i coś się tam spotykają. My jako taka duża organizacja, która ma swoją siedzibę byliśmy tam na otwarcie, może tam raz do roku ja zaglądnę, ale jak tu rodzice za bardzo nie chcą się uaktywnić na rzecz własnych dzieci, to wymagać, że oni będą jeszcze gdzieś inspirować coś, jakieś inne organizacje, to nie ma szans. Dlatego mówię, że tam powinien być zatrudniona jakaś osoba doświadczona nawet w jakiejś ćwiartce etatu, czyli te 2 godziny dziennie o 15 przychodziła, bo do 15 ludzie pracują, i radziła tym organizacjom, jak te wnioski pisać, nawet pisała dla tych mniej rozwiniętych. Z tego co wiem to są tam problemy, bo oni tam chyba jadą na ludziach z urzędu pracy. To wie pani, doświadczenie takiej osoby, nie zawsze, bo czasem się może trafić jakiś rodzynek z wyższym wykształceniem, a czasami tam ludzie są tacy, którzy nie mają pojęcia nawet jak komputer obsługiwać. Ale to nawet nie o to chodzi, żeby tak stukać w klawisze, jeszcze trzeba wiedzieć co stukać. To jest taka formalna możliwość działania w Oświęcimiu organizacji pozarządowych to jest to Centrum. Czyli jest siedziba, jest lokal, jest prąd opłacony, już się nie muszą martwić o czynsz, tak jak my tutaj. My mamy swoje lokum, tu zarząd się zbiera, zmieści się. Jak przyjdzie więcej, to mamy kuchnię. Także żebyśmy my tam przesiadywali no to się mija z celem. Żebym ja się tam coś nowego dowiedział, to jak ja tu mam internet i tytuł doktora i siedzę tu 6 godzin dziennie, to nikt mnie nie będzie uczył jak się pieniądze zdobywa. Czasami w województwie się pytałem o jakieś rzeczy, i mnie informowano, nie że złośliwie, ale co roku się zmieniają zasady. W październiku złożyłem pierwszy do PFRONu wniosek, mamy umowę nr 1 z PFRONem zawartą w Warszawie, a tylko dlatego, że to wyczytałem w internecie, bo pani w Krakowie nam mówiła, że to będą starostowie dzielili. A jakbym tak czekał na starostę to bym dostał za rok. Bo starosta ma przycięte w związku z kryzysem środki na te sprawy z zakresu niepełnosprawnych i nie ma w tej puli możliwości finansowania tej placówki.  
M: No dobrze, ale jeszcze tutaj wracając do tej współpracy pomiędzy organizacjami.  
R: Jest. Mogłaby być lepsza, ale to musiałoby wynikać też po prostu z woli rodziców. Kiedyś był taki prezes, poprzednik tego prezesa, który robił grilla nam i tam sąsiadom. Taki bardziej był aktywny, że jego działalność wykraczała poza aktywność naszego stowarzyszenia, że również uaktywniał się w innych organizacjach, formalnych i takich półformalnych, bo tam coś przy strażakach robił. Bo tego grilla zrobił, a mieliśmy przenośnego więc, skończyła mu się kadencja i odszedł wraz z grillem. [śmiech]  
M: A państwa organizacja jeszcze tutaj do charakterystyki współpracy. Ja będę sobie zapisywać po kolei z kim w ogóle współpracujecie.  
R: W sensie organizacji? Z tych nazw co mówię, to jest stowarzyszenie Szansa, organizacja Bratnie Serca. I tylko te dwa. Bo wie pani, jak ktoś robił koncert charytatywny, zaśpiewał nam chór przy Salezjanach, to ja nie mogę tego, to było 5 lat temu, rozumie pani. Więc nazywanie tego jakąś taką większą współpracą, był to fajny dla nas obiekt, widujemy się, ale żeby to była współpraca nie, bo oni od nas nic nie chcą, my tych koncertów nie organizujemy. Więc cóż oni mogą nam zrobić. Jest mogę powiedzieć tak, Ochotnicza Straż Pożarna w Dankowicach, to jest współpraca, bo tam przyjeżdżamy co roku i nam bezpłatnie użyczają pomieszczeń, lokalu. Ale to też jest spowodowane tym że jeden z członków zarządu jest z dzieckiem z tej wsi. No i wyhaczyli się, że tam jest fajny stadion, gdzie można pograć w piłkę za darmo, remiza, gdzie strażacy ubierają te dzieci w te kurtki strażackie i sikawkami leją. A jak się jeszcze przejadą na sygnale tymi wozami to już... W tym roku nam mają zrobić bezpłatnie prażone, co my w wakacje wyegzekwujemy.  
M: Dobrze, to jeszcze do tego stowarzyszenia Szansa, to jest siedziba tutaj w Oświęcimiu, tak?  
R: Siedziba jest w Oświęcimiu, ono prowadzi dwie świetlice, tylko dla dzieci z takich rodzin z problemami, wiadomo, alkoholicy, coś takiego.  
M: I jaki to jest charakter współpracy?  
R: Wymiana informacji po prostu.  
M: Tylko wymiana informacji?  
R: Tylko.  
M: A kto zainicjował tą współpracę?  
R: Bardziej oni, bo ta pani nas po prostu zaprasza na takie [spotkania]. Ona ma wiedzę, z Warszawy przywozi i oświeca nas wszystkich. Tak powiedzmy z dziesięć organizacji, raz do roku robi takie zebranie, coś tam mówi właśnie w kontekście powoływania tych struktur. Ja się kiedyś tym tak trochę interesowałem, bo zaproszenia to my dostajemy, ale ani prezes, ani ja, ani za bardzo nikt z rodziców, jest czas do Krakowa pojechać, spalić prywatną benzynę, bo kto zwróci i z czego, żeby się czegoś tam dowiedzieć, co ja mogę w internecie w dobie informatyzacji szybciej do tego źródła, które tam w Warszawie generuje zdobyć. To tak jak ta rada wojewódzka pożytku publicznego, to o czym ona ma decydować, jak pieniądze dostaje od podatnika. Teraz to chcą zdetronizować, żeby to Warszawa, ministerstwo dzieliło. Bardzo niebezpieczne. Bo już się w ten proces wpierniczą urzędnicy, to po pierwsze. To niewątpliwie przedłuży proces przechodzenia tych pieniędzy, bo nie dość że już jest maj, a ja za zeszły rok jeszcze nie dostałem ani jednego przelewu. Urzędy Skarbowe mają 3 miesiące od kwietnia i przelewają w lipcu. I nie rozumieją, że na przykład jest Dzień Dziecka pierwszego, że już część można by tych podatników, co się rozliczyło [przesłać]. A oni czekają na ostatni moment, bo co będą dawać wcześniej, jak ustawa im mówi, to dają 27-28 lipca. I ja mam te wakacyjne wycieczki planować pod te pieniądze, co ich jeszcze nie mam, rezerwować ośrodki, transport. A przecież to może być 35tysięcy a może być 3,5. Łaska podatnika na pstrym koniu jeździ.  
M: Dobra, ale jeszcze wrócę tutaj do tej organizacji. Czyli państwo współpracujecie z tym stowarzyszeniem Szansa żeby dowiedzieć się...  
R: Bo jest tam osoba, bodajże prezes stowarzyszenia, która jeździ, jest w tych centralnych zespołach właśnie w Warszawie. Coś tam mówi, jakąś wiedzę tą właśnie nam przekazuje, oświeca nas na prowincji.  
M: A od kiedy współpracujecie?  
R: Można powiedzieć od samego początku, od pięciu lat, od 2004 roku. I co roku ona coś takiego organizuje.  
M: Czyli raz w roku.  
R: Raz w roku średnio, bywało dwa, ale lepiej jak jest raz.  
M: To jest raczej stała współpraca z nimi?  
R: Cykliczna bym powiedział, ale raz w roku. Z Bratnimi Sercami w związku z tym, że jesteśmy sąsiadami można powiedzieć, że współpracujemy na bieżąco. Czyli wystawiają nam faktury, trzeba zapłacić. [śmiech]  
M: A z Bratnim Sercem jaki to jest charakter współpracy?  
R: To oni są stowarzyszeniem i my jesteśmy stowarzyszeniem i jak sobie możemy pomóc właśnie rzeczowo, wymiana rzeczy, to znaczy użyczanie sprzętu, czasami sali nam użyczą jak robimy walne zebranie i nie mamy się gdzie zebrać to nam dają swoją stołówkę.  
M: Czyli to tylko takie rzeczowe. Prowadzenie wspólnych inicjatyw nie ma miejsca tutaj?  
R: Inicjatyw wspólnych nie mamy, nie. Zapraszamy się na nasze imprezy, czasami się odwiedzamy. To znaczy jak robią jakiś festyn, to z reguły są zaproszenia, my jak robimy plażową, to też ich zaprosimy, ale jest pewna specyfika widzi pani. Niby tu są osoby niepełnosprawne i tu są osoby niepełnosprawne, ale to nie można tego łączyć, bo to są po prostu dzieci, a tam są dorośli, z padaczką alkoholową, schizofrenicy, to by się mogło skończyć niedobrze. Tam jedna dziewczynka ma tam jakąś chcieli, oni mają płacone od sztuki, bo tam w ramach tej ustawy o stowarzyszeniu to mają oni od sztuki, a oprócz tego korzystają z innej pomocy oczywiście, czyli jest to struktura jakby półpaństwowa, a jeszcze samorządowa, gdzie oni od sztuki mają 600zł na mocy ustawy. Więc próbowali nam jedną dziewczynkę skaperować powiedzmy, która ma lekkie upośledzenie umysłowe. I zaczęła tam chodzić. I cóż się okazało po miesiącu czy dwóch? Że szybko wróciła tutaj, była szybka interwencja bodajże matki, bo tam zaczęli się nią interesować panowie. Bo dziewczyna ma 20 lat i będzie dziecko i kto będzie za to odpowiadał? A to nie, że w placówce, ale tu sobie pogadają, wyjdą razem i wie pani, kto będzie kontrolował co oni robią po wyjściu za ogrodzenie. Także tutaj jeżeli chodzi o wspólnie podopiecznych, to nie za bardzo, z tych właśnie powodów, o których mówię. A tak jak oni robią jakąś imprezę miejską czy powiatową, jak dostanę zaproszenie, to albo ja albo prezes idziemy zobaczyć jak oni to robią, bo czegoś się możemy nauczyć przy okazji, jak tam są jakieś władze to się przywitamy. Także na tyle, na ile możemy to współpracujemy, a ze względu na specyfikę tych podopiecznych nie pojedziemy razem na wycieczkę na przykład.  
M: A kto zainicjował tą współpracę?   
R: Obie strony równocześnie. Jak się jest w jednym budynku, mamy tutaj wspólne przejście, a coś potrzeba, myśmy na przykład na początku ksera nie mieli, a wszystkie urzędy żądają oryginalnych kserokopii i gdzieś tam biegać i płacić. To jak mieliśmy papier to nam pozwalali ze swojego ksera [korzystać]. Teraz oni przychodzą do nas, bo mamy takie ksero duże, że jak trzeba sobie PITa skserować na A3 to oni do nas przychodzą, proszę bardzo, mają papier. Informacjami też się jakimiś tam wymieniamy, bo oni też w tych projektach uczestniczą, no i my chcemy wiedzieć w jakich, czy byśmy też z podobnych źródeł nie mogli korzystać. Ale jak oni uruchomili takie poradnictwo prawne dla rodziców w sensie tej niepełnosprawności, no to już jeden budynek nie wystarczy. Co prawda nie słyszałem, żeby ktoś z naszych rodziców tam porady uzyskiwał, ale wiedza o tym, że takie coś istnieje u nas jest.  
M: A dlaczego współpracujecie z tym stowarzyszeniem?  
R: Ze względu na bliskość geograficzną. To jest to właśnie, że gdybym ja miał jechać po ten stołek, czy skserować tam, gdzie jest ta Szansa, bo też mają [ksero], to mnie się nie opłaca. Oni tu są razem, my jesteśmy razem, żyjemy zgodnie.  
M: I od kiedy tak? Też od samego początku?  
R: Od samego początku.  
M: Można nazwać to regularną współpracą?  
R: Tak, to jest tak bym powiedział cykliczna z tą Szansą, natomiast z Bratnimi Sercami jest to regularna. Widzimy się codziennie. Nawet mamy wspólny parking.  
M: No a ta Ochotnicza Straż Pożarna?  
R: No to też bardziej cyklicznie, bo jest dwa razy do roku tam jeździmy na ten stadion. I też od samego początku.  
M: Czyli tam korzystacie po prostu.  
R: Korzystamy z urządzeń, jest taki klub sportowy, to jest inna organizacja, też można napisać. Bo strażacy to jest jedna, a klub sportowy to jest Ludowy Klub Sportowy Dankowice, nawet w drugiej czy trzeciej lidze występują, no dość mocny ten klub. Na stadionie jesteśmy, ale pokazują nam te swoje puchary, czasami jakiś piłkarzy przyjdzie kopnie piłkę z dziećmi.  
M: A kto w ogóle zainicjował współpracę?  
R: Współpracę można powiedzieć, że myśmy zainicjowali, członek zarządu z tej wsi. No i on chcąc odwdzięczyć się stowarzyszeniu, że jego dziecko rehabilitujemy już od wielu lat, zaprasza nas na tą wieś, bo blisko i tanio. I cóż tam robić? Na początku byliśmy u jego rodziny, no ale ta rodzina nas przyjęła nie tylko żebyśmy im na tym ogrodzie tam siedzieli, więc przyprowadzili konika, dzieci sobie pojeździły, fajnie było. Ale jak byliśmy w tym domu to widzieliśmy przez rzeczkę, że jest piękny stadion. I ja mówię "Tadek słuchaj, może skończymy z tym twoim kuzynem, on tam nie będzie nas...", bo zrobił nam i białego sera i jakaś była zbiórka tam na wsi, że myśmy za nic nie płacili, przywieźliśmy swoją kiełbasę, musieliśmy ją zabrać, bo dali nam swoją. Byliśmy zaskoczeni takim ciepłym przyjęciem. No ale trudno kogoś obciążać, pieniądze ciężko dzisiaj zdobyć i przesiedliśmy się na tych piłkarzy. Z piłkarzy rozwinęło się na tych strażaków.  
M: Czyli najpierw piłkarze byli.  
R: Najpierw byli piłkarze, bo był ten stadion, dlatego że przepiękny stadion, taka wieś a w niejednym powiatowym mieście na przykład w Oświęcimiu są gorsze stadiony, z trybunami, z zapleczem, z kawiarnią, w której bezpłatnie korzystamy – bezpłatnie w sensie siedzenia przy stoliku i jedzenia kiełbasy. Kto chce to sobie tam może kupić piwo za własne środki, ale czajnik tam pani pozwoli włączyć do sieci, więc kawę mamy za darmo. Bo tu każde 5zł jest ważne dla tych rodziców. Możemy sobie ugotować herbatę, a kto chce coś więcej, to mają pieniądze swoje. I wyjeżdżając kiedyś z tego stadionu nagle zobaczyliśmy, że straż pożarna, bo tam gościu robi jakąś taką imprezę dla nowożeńców, w sensie nagle wyciągnęli sikawkę, chyba chcieli ich polać. No taka wiejska zabawa. To myśmy oczywiście zostali i już wiedzieliśmy, że są strażacy. Oczywiście wcześniej już wiedzieliśmy gdzie jest remiza, ale zobaczyliśmy, że oni są. I już na następny rok się umówiliśmy, że typowo do nich przyjedziemy na demonstrację sprzętu. Tak życie jakby narzuca tą współpracę. Także to są takie trzy organizacje, gdzie można powiedzieć...  
M: A od kiedy zaczęło się z tą strażą i z tym klubem sportowym?  
R: Klub sportowy był 2004, a straż od 2006. Czyli jak widzimy jakąś organizację, która coś może naszym podopiecznym pomóc, to my jesteśmy bardzo za.  
M: Czyli jeżeli chodzi o współpracę to tylko te stowarzyszenia.  
R: Mówimy o stowarzyszeniach. Bo współpracujemy też na przykład z kościołem katolickim, trudno go nazwać stowarzyszeniem. Ale mamy zaprzyjaźnionego księdza, który jak ma czas, to pojedzie na wycieczkę, w wigilię to tradycyjnie on tutaj ewangelię sprawuje, ale też potrafi przyjść z dziećmi zaśpiewać wraz z grupą wolontariuszy. To znaczy przychodzi ze swoimi ministrantami i się z dziećmi bawią. Wraz właśnie z tym księdzem dzieci w zeszłym roku przygotowały w kościele przedstawienie paschalne. Ale nie można tego nazwać w kategorii stowarzyszenia.  
M: A jeśli chodzi o takie wspólne inicjatywy, to tylko wolontariusze, kościół, a takich organizacji nie? Nie było nic takiego?  
R: To tak jak mówię, kościół katolicki to jest raz. I to jest taka współpraca od 2005 roku, bo ten ksiądz jest na każde nasze wezwanie, według potrzeby. Nasz administrator to jest w ogóle jego rodzinna wieś, tak myśmy odkryli tą miejscowość, że on mówi "co wy tak daleko jeździcie? Tutaj mamy w Beskidach koło Węgierskiej Górki wspaniałe pensjonaty i ceny takie, jak się powoła na księdza". To też tam pamiętam w podwyżkami pojechaliśmy w cenie 35zł w zeszłym roku, mimo przecież podwyżki cen prądu, wyżywienia. Jesteśmy tu zaprzyjaźnieni z ich księdzem także po kosztach nas tam przyjmuje. Współpracujemy też z pastorem Ewangelistów Dnia Siódmego, który organizuje dla tych dzieci koncerty charytatywne. W tym roku nie będzie, bo za marna jest ta frekwencja. Ale jak on to robił: sprowadzał na swój koszt zespół, na przykład jakiś półprofesjonalny, ale bardzo pięknie śpiewający, grający. Więc on organizował tą część występu. Myśmy mieli puszki i myśmy sobie zbierali, czyli w tym momencie jak myśmy nie ponosili żadnych kosztów, to nawet te 500zł co tam do puszki wpadło było do przyjęcia. Potem na przykład salę nam udostępniał bezpłatnie pan dyrektor tutaj z Młodzieżowego Domu Spotkań. I to też nie jest raczej stowarzyszenie, bo to jest raczej fundacja, ale to bym wpisał przy stowarzyszeniach. On na przykład cyklicznie, jak chcemy to i na Dzień Matki przychodzimy i on karmi te, użycza salę, zapewnia...  
M: Jaka to jest fundacja?  
R: Międzynarodowy Dom Spotkań Młodzieży w Oświęcimiu, pan dyrektor Szuster. To jest dość duża placówka, mająca dość duży teren, duże zabudowania. My sobie tam na piechotę podchodzimy i pan dyrektor jak chcemy na przykład biennale sztuki wystawić, to możemy zrobić wystawę i coś sprzedać. Biennale co 2-3 lata się robi.  
M: Czyli udostępniają pomieszczenia.  
R: Udostępniają pomieszczenia, zajmują się reklamą, mają po prostu swoich stałych gości. I jak my tam robimy imprezę, to oni tym gościom nasze zaproszenia już swoją pocztą wysyłają. Także logistyczna sprawa tam jest bardzo fajna. Bardzo ważna sprawa, bo my nie mamy swojego środka transportu, jak trzeba gdzieś małą grupę dzieci podwieźć, to pan dyrektor nam bezpłatnie użycza mikrobusa czy dwóch mikrobusów, to nie ma problemu. Trzeba tydzień wcześniej po prostu się dogadać żeby te mikrobusy były akurat wolne, bo on jakieś tam grupy młodzieży niemieckiej wozi, ale zawsze my się dostosowujemy. Bo można gdzieś z powiatu brać mikrobus dla osób niepełnosprawnych, ale trzeba połowę płacić za benzynę i jakiś formularz wypełniać straszny. A tutaj mamy za darmo i szybciej. A tu nic nie trzeba właśnie, tylko pan dyrektor nam to udostępnia. Kiedyś na to stare [stowarzyszenie] dawał nawet pieniądze od tych Niemców, ale co się z tymi pieniędzmi stało? Sparzył się po prostu. Więc środków finansowych nie daje, ale tą bazę użycza. Staremu też użyczał i dawał pieniądze, ale przekręcali te środki. Więc mówi "pieniędzy wam nie dam, bo sparzyłem się na tym starym stowarzyszeniu, ale te rzeczowe sprawy to jak najbardziej".  
M: I kto zainicjował tą współpracę?   
R: Ona przeszła jakby z tego starego stowarzyszenia. Czyli ona już była i te kontakty, co były dobre w starym stowarzyszeniu, to my powielamy, tylko że ta krzywa doświadczenia liczy się jakby trochę wcześniej.  
M: I jakie to są kontakty, regularne?  
R: Regularne bym to nazwał. Bo mogę nawet co miesiąc, co dwa prosić o ten busik, jak nie busik, to jakąś imprezę właśnie typu Dzień Matki możemy tam zrobić, czy biennale tych prac dla dzieci.  
M: Ale razem nie organizujecie niczego. Tylko udostępniają.  
R: Udostępniają i przy biennale to będą współorganizatorzy. Bo tam prawdopodobnie będą też prace innych niepełnosprawnych osób, nie tylko nasze, bo my byśmy całej sali nie zajęli. Czyli nawet współorganizujemy pewne imprezy razem.  
M: I co dała w ogóle taka współpraca? Czy ona coś zmieniła na przykład w relacjach pomiędzy państwa stowarzyszeniem a tymi innymi organizacjami?  
R: Jesteśmy zaprzyjaźnieni, to znaczy wiemy zawsze, że możemy liczyć na pomoc. Czasami może być tak, że nie będzie pieniędzy, ale już wiem, że tą salę bezpłatnie na cele statutowe sobie mogę tam wydzwonić, czy transport, to jest ważna sprawa. To wszystko polega na pieniądzach. Jak ja bym chciał tutaj trzymać kierowcę z mikrobusem, a potrzebuję 2 razy w miesiącu średnio, to nie opłaci się.  
M: A jeśli chodzi na przykład o dogadanie się, ta współpraca jest oparta...  
R: Ta współpraca jest oparta na dobrej woli przede wszystkim dyrektora czy kierownika tego Młodzieżowego Domu Spotkań, że on rozumie potrzeby dzieci niepełnosprawnych, bo nie musi nam przecież bezpłatnie nic użyczać, a chce i robi to z dobrego serca. A także ci pracownicy jakoś też tak mile na nas patrzą, nie czujemy się tam jak intruzi, ale jako goście.  
M: Teraz chodzi mi o te wszystkie organizacje, które pan wymienił. Utrzymujecie relacje bardziej formalne czy to są raczej osobiste, że dogadujecie się...  
R: Raczej osobiste właśnie, nieformalne. Nikt nas nie zmusza do współpracy, nie jest to struktura formalna, tylko na zasadzie obopólnych korzyści. "Pożyczcie nam stołki, to my wam też pożyczymy".  
M: A jak pan uważa, czy to, że właśnie są relacje osobiste, to pomaga?  
R: Na pewno. Gdyby były złe relacje osobiste, to żadna struktura formalna społecznej organizacji nie zmusi do współpracy. Bo jakby pan dyrektor źle oceniał naszą działalność, to powie "słuchajcie, ja nie mam sali, mam w tym czasie inną [imprezę]". On nie musi, w jego statutowej działalności nie ma obowiązku nam czegokolwiek dawać. A wszystko to są koszty. Także to jest jego dobra wola, że on się angażuje w tego typu sprawy.  
M: A tak mi się wydaje, że te co pan wymienił, to są raczej stałe współprace, tak?  
R: My jesteśmy otwarci na współpracę również z innymi organizacjami. Kolejną taką sprawą, jest to tak zwana kościelna organizacja pozarządowa, to jest Caritas w Zatorze, to co lubimy tam jeździć. Jest ksiądz, są konie, jest hipoterapia, będzie pieczenie kiełbasy. Można tam wpisać: Caritas w Zatorze. I to jest pierwszy raz takie coś. To znaczy myśmy tam byli rok czy dwa lata temu i po prostu wracając z jakiejś wycieczki stanęliśmy sobie przy Caritasie w Zatorze. I zobaczyliśmy te konie. Ksiądz akurat gdzieś się spieszył, nie miał czasu, ale dogadaliśmy się, że w bardziej dogodnym czasie możemy sobie tu przyjechać i na tych konikach pojeździć, kiełbaski upiec. I właśnie na Dzień Dziecka teraz jest ten dogodny czas, za zgodą księdza przyjedziemy, nakarmimy dzieci i jego podopiecznych, bo tam są jakieś turnusy wypoczynkowe czy rehabilitacyjne, a przy okazji sobie w Zatorze ten Dinozaurland zwiedzimy. Czyli z Caritasem w Zatorze współpracujemy. Współpracujemy też z Fundacją Brata Alberta, która to fundacja z kolei prowadzi te warsztaty terapii zajęciowej.  
M: Ale to w Radwanowicach czy tu?  
R: Mają filie. Do Radwanowic to się wybieramy, może tam kiedyś dotrzemy. Chociaż powiem tak, byliśmy w Radwanowicach, bo jeden z wiceprezesów jest tam bardziej związany i był tam na dwudziesto- czy dziesięcioleciu, nie wiem którym -leciu, bo nie ja tam byłem. I po prostu tego księdza Isakowicza-Zalewskiego coś tam [poznał], bo była impreza dla tych osób, które właśnie tu w oddziałach, bo takich WTZtów na terenie powiatu jest cztery. Ja to nazywam uniwersytety, bo tak jak tu jest przedszkole, to potem dziecko idzie wyżej i tam kończy swoją edukację, bo tam są już ponad 20 lat i wyżej, tam nie ma granicy wieku. Jest najstarszy w Chełmku warsztat terapii zajęciowej. Są to warsztaty w Przeciszowie, są w Dworach, to jest dzielnica Oświęcimia. I z tymi warsztatami terapii zajęciowej mamy najczęstszy kontakt z racji odległości. Czyli jak pan dyrektor Szuster z MDSM podstawi nam mikrobus, a jesteśmy zaproszeni na imprezę, to sobie tam jedziemy. Czy to są wspólne występy teatralne, oni nam przedstawienie pokażą, my im coś zaśpiewamy. Ich współpraca jest jakby naturalna, bo część z tych osób się powiela, raz są z nami rok tu, później tam, rok tu. Tam też wiecznie nie mogą chodzić, wtedy wrócą do nas, u nas mogą wiecznie. Tam powinna być osoba dostosowana do pracy zawodowej, jak z tego nic nie wyjdzie [to wraca do nas]. Czyli WTZ prowadzone przez Fundację im. Brata Alberta w Dworach. Będziemy mieli więcej tych organizacji, bo Fundacja Brata Alberta jest to niewątpliwie organizacja pozarządowa, nie jest to stowarzyszenie. I tak, o ile Caritas jest kościelną organizacją pozarządową, to oni są nie-kościelną. Teraz jak z tymi warsztatami nam idzie współpraca, że na przykład jak ja miałem wolne miejsca...  
M: A jeszcze tu się zapytam, gdzie jest siedziba tej organizacji? To jest w Dworach?  
R: To jest w Radwanowicach, centralnie. Oni prowadzą placówki w różnych miejscach, ale szefostwo [jest w Radwanowicach]. Widzi pani, ksiądz Isakowicz-Zalewski, to jest to. [pokazuje] Z księdzem osobiście się nie widziałem, bo to jednak odległość, ale jakieś tam maile sobie puszczaliśmy. Raz go znalazłem, to był, odbierał je w Armenii. A kiedyś ja byłem dwa tygodnie w Armenii, więc wymieniliśmy się informacjami na temat co warto zwiedzić. Ale żebym ja go fizycznie dotknął to nie, bo był w Armenii. I tam właśnie posłałem mu maila na temat współpracy. I on właśnie skierował żeby skontaktować się z panią dyrektor w Chełmku, która jest kierowniczą na ten powiat. Ta współpraca była dość wcześnie, to nie jest tak, że to od tego naszego kontaktu powstało, była wcześniej. Bo jak te warsztaty powstały tutaj to część naszych podopiecznych przeszło starszych. Przy czym połowa wróciła, tak na zasadzie że nie pasowało im na warsztatach przeważnie. Potem są takie warsztaty w Przeciszowie. Na czym polega współpraca: że nas prezes, bo tych społeczników jest mało, był inicjatorem powstania tych warsztatów. To znaczy fizycznie tam pracował przy wyburzaniu, taka praca, że trzeba było dwa tygodnie poświęcić, bo warsztaty by przyszły, ale jak będzie coś już gotowe. Ktoś to musiał zrobić, a kto? Społecznik, więcej nie ma, z jakimś tam innym zaprzyjaźnionym z tego Przeciszowa budowlańcem. Czyli jeżeli mówimy o tej współpracy to nasz prezes był, jako członek tutaj stowarzyszenia, był współzałożycielem tych warsztatów w Przeciszowie. I teraz na czym te kontakty polegają? Do Przeciszowa daleko, to tam za bardzo nie jeździmy, ale mieliśmy 15 wolnych miejsc na wycieczce, było 50 osób, do Zakopanego, to myśmy ich wzięli. Na tych samych zasadach co naszych członków, czyli musieliśmy grubo do nich dołożyć z naszego 1%. Bo jak byśmy im powiedzieli więcej to by nie pojechali, bo też są to ludzie biedni. W tym Zakopanem, co pani mówiłem, za 50zł, było 15 dzieci z Przeciszowa. No, dzieci, to są już osoby dorosłe niepełnosprawne. Także byliśmy. I to jest wszystko ta współpraca z tym Bratem Albertem, ja bym nawet powiedział, że to już jest taka współpraca bardziej regularna. Zwykle jest tak, że jak jest nasza wizyta, to następuje potem rewizyta, oni też tutaj do nas przychodzą.  
M: I to od samego początku kiedy powstało, tak?  
R: Znaczy warsztaty w Oświęcimiu powstały w 2007, więc trudno było współpracować wcześniej. W Przeciszowie rok wcześniej powstały, w 2006, co prezes zakładał.  
M: Ale zaczęło się tutaj w 2007?  
R: No 2006 z Przeciszowem, jak prezes zakładał, to można powiedzieć że współpracował z nimi. Tak współpracował, że je założył, współzałożył. Był takim jakby, trzeba było gdzieś tam pojechać, wyprosić, bo wie pani jak z tymi władzami jest. Przede wszystkim załatwić u wójta żeby dał przedszkole, bo tam gdzie się da to musi być bezpłatnie, przedszkole, jakiś budynek w ogóle.  
M: A kto zainicjował?  
R: Powstanie warsztatów w Przeciszowie zainicjował prezes, czyli to z naszej strony była inicjatywa. Jak on założył, nie że on założył Fundację Brata Alberta, ale założył placówkę tej fundacji w swojej wiosce, bo był zainteresowany. Bo nie wiadomo czy jego syn tam nie trafi. Do tego syn wójta Przeciszowa też jest z zespołem Downa, więc łatwiej było to pomieszczenie tam załatwić.  
M: A dlaczego współpracujecie z tą organizacją?  
R: Bo mamy podobnego typu, tych samych podopiecznych. Jak pani mówiłem jest ten przepływ. My jesteśmy jakby etapem wstępnym, tam pani nie spotka dzieci tak jak u nas 5-10-letnich, to my się tym zajmujemy. Ale później to dziecko ma inne potrzeby wraz z wiekiem. I tak jak jest przedszkole, potem jest szkoła podstawowa, to podobnie jest z tego typu placówkami. My się koncentrujemy na dzieciach młodszych. A te starsze w części się mieszczą właśnie w tych warsztatach. Ale to też jest jakiś tam mały procent tych osób. Bo w jednych warsztatach jest bodajże 18 podopiecznych, w jednych 15. Tylko tam jest zupełnie inny system, tam musi być dziecko codziennie. Po prostu jest dyscyplina, jak w pracy. Nie ma możliwości żeby sobie tak jak do nas: przyjdzie to dobrze, nie przyjdzie też dobrze. Jest bardziej dla dziecka ta świetlica otwarta. Jak rodzic ma potrzebę zostawić dziecko, to są tacy, co raz w tygodniu chodzą i też dobrze.  
M: A jeśli chodzi jeszcze o współpracę pomiędzy organizacjami. Czy widzi pan jeszcze jakie pole, na którym moglibyście z kimś współpracować?  
R: To znaczy wszystko się rozbija o fundusze. Żeby powstała taka możliwość żeby wspólnie napisać jakiś wniosek do Europy. Wiadomo że jedna organizacja, nawet tak duża jak nasza, nie jest dla Unii Europejskiej partnerem. Gdyby się udało na przykład połączyć wszystkie placówki z powiatu i napisać wspólny wniosek do Europy, to być może szansa uzyskania środków europejskich byłaby większa. Bo na przykład wiemy, że Europa szybciej by dała na dorosłe osoby niepełnosprawne, bo na dzieci nie. Tam jest jakiś taki zapis, że dzieci w ogóle ich nie interesują. Uważają że to fundusze krajowe powinny sfinansować. No i rzeczywiście są takie programy, z których my żyjemy. Dla mnie jest o wiele lepiej się zapisać w Krakowie niż gdzieś tam niekoniecznie wyższe, wyższe standardy, jeszcze wyższe, gdzie jest Unia, żeby te środki gdzieś tam rozliczać europejskie, to administracyjne dadzą nam wymogi takie, że człowiek się nie może zorientować. Czyli po prostu współdziałanie bym widział takie tych organizacji, żeby wszystkie skorzystały, wspólne zdobywanie środków z Unii Europejskiej. To jest raz. Drugie to wspólny nacisk na władze samorządowe, do których pewnie dalej przejdziemy, żeby w swoich budżetach jednak uwzględniały inflację. Dlatego że pewne zadania ten sektor pozarządowy robi taniej, skuteczniej, dociera bezpośrednio do beneficjenta, że się mało wydaje na administrację a więcej na wycieczki, bo to rodzice decydują. Ja tu za dużo nie zarobię, bo oni wiedzą, że jak mi podwyższą za dużo to nie będzie wycieczek, bo pieniądze są jedne. Ale właśnie mówię, żeby był przynajmniej co roku ten budżet na organizację zwiększany o inflację, plus 1%. Tymczasem tendencja jest odwrotna, że jest zmniejszany z roku na rok, bo wie pani, jest kryzys. Z pewnych rzeczy samorządy nie mogą rezygnować, bo są ustawowe zobowiązania, na przykład z finansowania szkół, przedszkoli.  
[dzwoni telefon, krótka rozmowa telefoniczna]  
R: Czyli właśnie żeby te samorządy pewną część zadań, do których ustawa ich obliguje, zlecały, ale też dawały jakieś realne środki.  
M: To jeszcze do samorządów wrócimy. A jeszcze chciałabym skończyć na temat organizacji. Czy występuje tutaj konkurencja między organizacjami?  
R: Raczej nie. Bo na przykład my mamy takie stałe 100 tysięcy w mieście, kiedyś było 120, potem 112, w tym roku jest 104, i w dół, co roku mniej. Ale dlaczego tak jest? Bo widzą, że sobie radzimy i zdobywamy coraz [więcej], a w sprawozdaniach trzeba wykazać wszystkie środki zewnętrzne zaangażowane w realizację zadania, a widzą ze organizacja pieniądze zdobywa, to wiedzą, że ja sobie poradzę. Ale to nie zawsze może tak być. Czasami się może coś tam gdzieś nie udać i wtedy będziemy leżeli i kwiczeli, bo 120 tysięcy to miał też "Zeus", ten stary [stare stowarzyszenie], sprzed 10 lat. To wie pani, w 2001 roku to były zupełnie inne pieniądze i płace były inne i koszty. I tak to jest.  
M: Czyli konkurencji nie ma.  
R: Konkurencji raczej nie ma, bo niby startujemy o te same pieniądze, ale każda organizacja jakby w innym dziale. Czyli nie jest tak, że w jednej [dziedzinie].  
M: Czyli nie ma tutaj takiej podobnej?  
R: Była konkurencja na przykład że jakaś organizacja, bodajże "Ola" występowała o te same środki na rzecz osób niepełnosprawnych. Ponieważ każdy ma prawo. Nie dość, że te pieniądze obcinają, bo to jest ten limit, my staramy się poruszać 100% tych limitów, na te dzieci, to jeszcze każda organizacja, która prowadzi podobnego typu działalność w mieście może też startować. Tylko to polega na tym, że jak startują nauczyciele ze szkoły, jak piszą że zrobią wycieczkę dla dzieci, to na tą wycieczkę dostali tysiąc złotych. Ale jak wpisali jeszcze etaty, czyli obsługę na tej wycieczce. [śmiech] Ta ja mówię, przecież oni dostają pieniądze jako dotację oświatową. Ja rozumiem, że sobie chcą dorobić, ale my dostajemy tylko te pieniądze. "Jak wy nam odejmiecie więcej, to my ograniczymy swoją działalność. Świetlica może być otwarta krócej, możemy robić mniej wycieczek, bo przecież za to wszystko trzeba zapłacić". No to pomyśleli i dali im tysiąc a nam 104, także nie jest źle. [śmiech] Także konkurencja istnieje, ponieważ tak to jest teraz zrobione, że to jest na drodze konkursów. Ale ta konkurencja polega też na tym, że rodzice przychodzą tutaj a nie do stowarzyszenia "Ola", mimo że teoretycznie to jest w szkole, mieliby bliżej. Tu się czują bardziej gospodarzami niż tam. No i oferta tu jest raczej bogatsza niż tam. Jak szkoła robi wycieczkę, to trzeba płacić za dziecko 100zł, a u nas matka z dzieckiem 60zł. I na dłuższą wycieczkę i więcej zwiedzamy. Także ludzie mają informacje. I to jest taka konkurencja, że po prostu kto lepiej za zdobyte pieniądze zaspokoi te potrzeby. I jak się jakaś inna organizacja skarży tych nauczycieli, to ja tych nauczycieli jeszcze zatrudniłem tutaj. [...] Chcielibyście w ramach zajęć pozaszkolnych coś zrobić. A to samo mogliby zrobić w ramach tej subwencji oświatowej, a nie wyciągać wszędzie ręce. Także jeżeli chodzi o konkurencję to tak, w pewnym zakresie ta konkurencja istnieje. Na przykład jeżeli chodzi o PFRON, środki w tym roku były mniejsze, bo kryzys i myśmy się załapali w pierwszym rozdaniu, ale wiele organizacji poległo. Czyli to też jest konkurencja. Bo występują o środki na tą rehabilitację – nie mówię o naszym mieście, ale w skali kraju – i po prostu tam była taka zasada, że jak wyczerpały się środki, myśmy dostali akurat tyle ile chcieliśmy, 106 tysięcy, czyli nawet więcej niż miasto, to dla pozostałych nie zostaje nic.  
M: A czy są odczuwane jakieś konsekwencje tej konkurencji?  
R: W sensie osobistym albo jakimś innym nie, nie odczuwamy. Nawet kibicujemy tym słabszym, bo do nas dzwonili, mamy kontakty z PFRONu z innymi organizacjami w województwie. No to przy obiedzie się spotkaliśmy "jak sobie radzicie", ktoś mnie zapamiętał, ja telefon dałem. I taka organizacja, widzi pani, ja zdobyłem 96,5 punktów i to była ostatnia dolna granica, która się załapała w pierwszym rozdaniu. Potem jeszcze dołożyli środków, jeszcze się innym dostały. Ale jakaś organizacja słabsza napisała, że dostała siedemdziesiąt parę punktów i nawet się w tym drugim rozdaniu nie załapała, a też prowadzi tego typu ośrodek gdzieś tam pod Krakowem. I kontaktowaliśmy się na temat, nie że tam ktoś komuś zazdrości, tylko żeby wspólny protest do PFRONu zrobić, że czemu tak obcinają. W pierwszym wariancie to ponad połowa świetlic w województwie byłaby odstrzelona. Teraz zrobili jakiś dodatkowy konkurs, że praktycznie 90% dostanie, ale fajnie, dopiero dadzą nam w lipcu. Na przykład świetlica prowadzona przez Isakowicza-Zalewskiego w tym zakresie, bo ma jedne pieniądze na tych starszych z ustawy, ale jeszcze ma dodatkowe świetlice właśnie przy tym i to mu chcieli wyciąć. Ale teraz dostanie pieniądze. Ale do lipca [...], przecież to są etaty, coś tam się robi. Czyli jako takiej konkurencji, żebyśmy wyrywali sobie te pieniądze, to nie ma. Na ile możemy to współdziałamy. Ale na przykład w proteście do PFRONu nie wzięliśmy udziału, bo myśmy pieniądze dostali. I ja będę protestował, żeby potem mi jeszcze obcięli? [śmiech]  
M: Dobrze, to już skończmy o tych organizacjach. A jak tu jest z współpracą z samorządami, z władzami lokalnymi?  
R: Z różnymi różnie, jak to w życiu. Na przykład tutaj dzięki prezydentowi i że daje te 100 tysięcy co miesiąc, czasami więcej, czasami mniej, powoduje, że mamy ten jakby fundament, na którym możemy bazować. Od biedy przy dużych ograniczeniach z dobrym 1% nawet by to wystarczyło. Ale to nie chodzi o to. Zawsze staramy się z innych samorządów też środki zdobywać. Czyli współpracę z urzędem miasta Oświęcim oceniam na piątkę, bardzo dobrze. Bo patrzymy na inne miasta, to żeby jedna organizacja stówę dostawała to należy do rzadkości. Ale tu prezydent wie, że to jest kosztowne po prostu, te procedury, ci psycholodzy, ci logopedzi, nikt za darmo nie będzie robił. Sam budynek mamy od miasta, ale trzeba zapłacić rachunki. 26 tysięcy od razu z tej dotacji leci na czynsz i media.  
M: A jakie wspólne działania podejmowaliście z samorządem?  
R: Wspólnie organizujemy piknik organizacji samorządowych. Wspólnie, bo oni go w dużej części organizują, a my przychodzimy, bez nas by tego nie było. Bez nich też by tego nie było, bo ktoś to musi, oni są tym motorem, mózgiem. Czyli w ten sposób współdziałamy. Bierzemy udział w pracach na przykład brałem udział w tych pracach przy panu prezydencie w ramach ciała doradczego do spraw organizacji pozarządowych.  
M: To jeszcze o tym będziemy mówić. A czy samorząd współpracuje z innymi organizacjami?  
R: Tak, tak. Akurat w Oświęcimiu tak. Też od samorządu wymagać żeby działać, jak ktoś nie chce działać, ale o ile się orientuję, że jak są jakieś struktury mocniejsze, jak my, to dają pieniądze.  
M: A z jaką, bądź z jakimi organizacjami najczęściej współpracuje tutaj samorząd?  
R: Z jakimi to by się pani musiała już ich zapytać.  
M: Nie wie pan.  
R: Aż takiej wiedzy nie mam. Sam fakt, że założyli, bo to urząd miasta założył, Centrum Organizacji Pozarządowych, to nie w każdym mieście jest, to jest ich dobra wola. Musieli tam kogoś oddelegować, dać pomieszczenia, użyczyć tych pomieszczeń, płacić za ogrzewanie, czynsz. I jakieś te kilkanaście organizacji, z tego co wiem, nie jest to tyle ile było w planach, ale ktoś tam z tego korzysta. Jak zwykle to wszystko się rozbija o pieniądze, że tam pewnie też taki mózg siedzi jak tutaj jeden, to trudno żeby mógł tym wszystkim pomagać. To się tak nie da. Jak ja siedzę tutaj to nie będę siedział tam, zwłaszcza że godziny są podobne, bo to zwykle działalność w tych organizacjach się odbywa w godzinach popołudniowych. No właśnie dzieci na obiad widzi pani przyszły. A do południa jak tu pani była przed 12.00, to było dwóch pracowników i jedno dziecko. I po co zatrudnię ja tu na całych etatach, jak będą jakieś tłumy, to panie wychowawczynie też będą stopniowo przychodzić, jak te dzieci przychodzą.  
M: A jak pan rozumie w ogóle współpracę pomiędzy samorządami a organizacjami?  
R: Samorządy muszą w swojej działalności planować budżet, że są takie organizacje na terenie ich działania, że realizują one pewne działania od lat już, więc w swoich budżetach muszą na te działania pieniądze zaplanować. Jak samorząd nie zaplanuje to nie da, albo zaplanuje za mało. I ta pomoc finansowa to jest 90%, a 10% to powiedzmy spotykamy się na pikniku, czy pan prezydent przyjdzie tutaj na wigilię, czy mamy w kościele jakiś tam koncert zapewne też będzie. To też taka współpraca przez obecność, wsparcie takie bardziej duchowe. No ale 90% chodzi o pieniądze. Nie będzie pieniędzy – nie będzie ośrodka. I dotyczy to nie tylko naszej organizacji, ale z tego co wiem prezydent wspiera więcej. Może nas w największym stopniu, może jesteśmy takim pupilkiem. Ale to jest specyfika tych dzieci, że prezydent prowadzi tam tą wioskę w Rajsku dla dzieci osieroconych, dla rodzin z tymi dziećmi osieroconymi, a tu ma taką specyfikę dzieci niepełnosprawnych, to tym bardziej trzeba pomóc. To on to rozumie. Bo na przykład inne samorządy to wie pani. Wójt Przeciszowa dopóki nie było tych warsztatów co prezes założył, to dawał kasę, niedużo, 2 tysiące, ale chodzi o sam gest. A jak już warsztaty zaczęły go tam doić w gminie, to już nic nie daje, bo ma na miejscu swoje. Ale pięciu jego podopiecznych z synem naszego prezesa tutaj przychodzi i z rehabilitacji, z wycieczek korzysta. Łącznie z jego synem. Też sobie tak myślimy, że czasami mógłby zapewnić nam jakieś, nie chodzi o jakieś duże środki, ale na przykład transport na wycieczce, jak jedzie z nami. Samorząd powiatowy dał dwa razy w ciągu tych pięciu lat po 5 tysięcy. To nawet już wniosków nie piszemy, ani konkursów nigdzie nie ogłaszają.  
M: Nie ma nic takiego?  
R: Nie ma. Jeżeli chodzi o pomoc osobom niepełnosprawnym nie ma. Bo nie mogą, ale nie muszą. No to jak nie musimy, a nie mamy też za dużo pieniędzy, to nie robimy. I to jest oficjalne stanowisko, które ja z urzędów powiatowych słyszę. To co ja z nimi będę walczył, jak wiem, że po długich walkach, bo nie było to proste, jakiś wicestarosta przyszedł i rzucił 5 tysięcy. A rozliczenie tego, kontrole po tym, to ja nie chcę widzieć tych pieniędzy. Bo im się wydaje, że ktoś od razu te pieniądze do kieszeni weźmie.  
M: A jak jest jeszcze szerzej, w regionie?  
R: Do województwa, tak jak pani mówiłem, raz pisaliśmy, był jakiś tam program taki pod nas, o 5 tysięcy złotych, ale co to jest za skala. Ta placówka nie może się utrzymywać z dotacji po 5 tysięcy. To napisałem dwa wnioski po 100 tysięcy. Jest wójt gminy Oświęcim, to jest taka gmina, która jest poza miasto, możemy sobie podać ręce, daje 10 tysięcy. Nie pokrywa to w pełni kosztów rehabilitacji 15 podopiecznych z tego terenu, ale już prawie w jednej trzeciej. I mamy na wycieczkę, na coś tam. I duży wzrost, bo z 7 tysięcy wzrosło na 10, więc można powiedzieć, że tu się opłaca. Ale jest to też zasługą pani kierownik z Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej, która raczej z rehabilitantami widzi ile się robi, ale jak pani sobie porozmawia z tymi rodzicami 15 tych dzieci czy oni są zadowoleni, ma pani te służby, to widocznie takie te relacje jej dali dobre, że do części ten rehabilitant dojeżdża na wieś, rehabilituje na miejscu jak są takie potrzeby. To przecież to kosztuje. Także z samorządami generalnie współpracę oceniamy dobrze. Ale na przykład ze starostwem byśmy chcieli bardziej współpracować, ale to oni muszą uwzględnić w swoim budżecie, w swoich planach. Co roku dają dotację na kulturę i na sport. No bo wiadomo, zespoły sportowe, to jakaś tam bazę trzeba, bo nie przychodzą kibice, kulturalna, no to każdy folklorystyczny zespół, każdy chce żeby mu pomachały panie nogami na jakiejś tam imprezie. Ale tak samo jak są te dwie kategorie, to jeszcze można i kiedyś dopisali nawet, po interwencjach oczywiście, osoby niepełnosprawne. W jakiejś tam skali dotarło. Wójt to zrozumiał, że jak daje na stadion 50 tysięcy, to może i na dzieci niepełnosprawne dawać, kiedyś dawał 5, teraz daje 10. Ale to też w takiej sytuacji trzeba w andrzejki przyjść, bo wójt jest Andrzej, z jakimś prezentem małym od dzieci wykonanym, nie żeby tam jakieś kwiatki, bo nie wydajemy pieniędzy. Kartkę wysłać jak jesteśmy na imprezie z Żar, że pamiętamy o sponsorze. Bo transport na przykład czy tam jakieś bilety na tej wycieczce były z jego środków. I on taką kartkę ma "acha, pamiętają, no to damy znowu". Także my z tymi samorządami mamy doświadczenie, współpracujemy. Ale jak ktoś idzie w zaparte, jak samorząd powiatowy, no to wie pani.  
M: A jeszcze chciałam porozmawiać o konkursach. Bo powiedział pan, że w powiatowym...  
R: Jak nie są konkursy ogłaszane to my nie możemy występować. My możemy składać ofertę w momencie kiedy jest konkurs ogłoszony. I to jeszcze nie ma gwarancji, że cokolwiek dostaniemy. Możemy złożyć też ofertę bez konkursu, ale wtedy z tego nic nie ma. Bo jak oni nie mają w budżecie środków, to oni nie mają obowiązku cokolwiek na naszą ofertę [dać], mają obowiązek odpowiedzieć, negatywnie.  
M: No tak, ale chciałam się zapytać o konkursy tutaj w gminie. Czy są ogłaszane?  
R: Tak. My z gminy Oświęcim, taka mała gmina, o ileż mniejsza od starostwa, o ile biedniejsza od starostwa, ogłasza w konkursie nazwę na kulturę, sport i dzieci niepełnosprawne. I my się w te dzieci niepełnosprawne [mieścimy] i nikt inny nie występuje, bo nikt inny nie ma takiej bazy, nie świadczy tyle bezpłatnych usług. Bo to nie że my te pieniądze dla siebie bierzemy, tylko za to jest logopeda, psycholog, który te dzieci ze wsi tutaj trafiają. A oni jakby chcieli to robić sami, to by ich to kosztowało dziesięć razy drożej. Życzę powodzenia. To co ja przekonuję właśnie tych wójtów, że niech każdy by rzucił parę tysięcy i efekt skali, że to jest w jednym budynku, chociażby jeden kierownik, już się zajmie i tymi dziećmi i tymi dziećmi, jedna wycieczka to pojadą i te dzieci i te dzieci. Także to też zależy właśnie od danego kierownika danego samorządu, albo ktoś te sprawy czuje, rozumie, albo nie czuje i rozumie. Też zależy od polityki państwa, bo na przykład pani z Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie obcięli dotacje na osoby niepełnosprawne, w ogóle na te rodziny, a równocześnie dali więcej zadań do realizacji, a ona ma mniejsze środki. To ona niestety mi brutalnie powiedziała, że będzie dawała na te rzeczy, co ustawa pisze, że musi. A na przykład na wycieczki, jak w zeszłym roku dostaliśmy na dwie wycieczki, między innymi czego do Zakopanego tak się pięknie udało, bo 50% pieniędzy, ponad 7 tysięcy złotych była z PCPRu. To myśmy sobie mogli nawet wziąć dzieci z Przeciszowa. A teraz pojechaliśmy tylko do Żabnicy, bo już nie było tego dofinansowania, musiała być wycieczka dwa razy tańsza. I też sobie poradziliśmy, za swoje pojechaliśmy, bliżej pojechaliśmy. To też nie jest tak, że my nie widzimy, że te samorządy też nie mają jakichś tam swoich problemów. Pozyskują środki z Unii Europejskiej, ale to jest na drogi i do tego musi być wkład własny. A że był taki projekt, że na przykład na te dzieci nie ma takiej rubryki. Część urzędników też podchodzi do ludzi w powiecie, że jak ustawa ich nie zmusza, aczkolwiek prawnie to powiat powinien się zajmować zdrowiem mieszkańców powiatu, to jest zadanie powiatu, tak jak prowadzą szpitale, to ja przepraszam bardzo, ja ten szpital odciążam. Bo ja kiedyś padnę jak mi przytną środki, to też się może skończyć, to te wszystkie dzieci trafią przez lekarza do przychodni państwowych, czy do psychologa, czy do rehabilitanta i niestety zwiększą się wydatki, za co płaci już samorząd powiatowy.  
M: A jeszcze do tej współpracy. Jak by pan powiedział, czy to jest współpraca stała czy raczej przypadkowa z samorządami?  
R: Z tymi gminami, jak gmina Oświęcim, urząd miasta Oświęcim, jest to współpraca stała. Jesteśmy tam już więcej w kontakcie, ja przecież muszę co pół roku oddawać sprawozdania, oni też w ciągu tego półrocza mogą mieć jakieś pytania jak się ta działalność odbywa, oni tu sobie mogą przyjść na kontrolę w każdej chwili. A ci co nie dają pieniędzy to ta współpraca jest, jak w tym roku na przykład czy od dwóch lat z urzędem powiatowym, zerowa. Ale jak dawali dotacje to przychodzili na kontrole, jak przestali te dotacje, to też nie przychodzą, bo co mają kontrolować? Każdy samorząd kontroluje sobie dotacje w zakresie, w którym udzielił. Jak jest szczęśliwy to nie będzie wójt gminy kontrolował urzędu miasta czy odwrotnie.  
M: A jeśli chodzi o ten samorząd tutaj gminny, czyli ta stała współpraca, czy są jakieś przeszkody?  
R: Nie ma. Wójt gminy Oświęcim został przekonany. Jest problem z takimi gminami jak Osiek, Polanka, która dała kiedyś pieniądze, ale to nie jest że jest niechęć tych ludzi, tylko po prostu jest mało osób, po 3-4 przypadki. I teraz nam też trudno coś wyciągać, bo wiadomo że mała ilość dzieci, to cóż on nam dołoży, tysiąc czy dwa tysiące złotych. A to trzeba pojechać, a musi ogłosić konkurs, bo jest taka sama procedura na tysiąc czy dwa tysiące jak na 100 tysięcy. A potem sprawozdanie też. A jeszcze sobie czasami jak na dwa tysiące, to zrobi sprawozdanie półroczne. To wszystko czas, papier, energia i człowiek się zastanawia po co mi taka sprawa. Niemniej do gmin ta współpraca się rozwija, więc jest coraz więcej dzieci z tych gmin. Bo to głównie jest tak, że z Oświęcimia, z miasta to jest sytuacja stabilna, a przybywa mi z tych wsi, co nic nie dają. Także myślę, że jakby było kiedyś źle, to trzeba będzie pisać wnioski. Na tym "Zeusie" właśnie tam napisali wnioski jeszcze przede mną, ale jak wójt Polanki za pięcioro dzieci zobaczył 20 tysięcy, to nic nie dał. Bo tyle te pięcioro dzieci kosztowało, tylko oni po prostu mogą się najwyżej dołożyć w jednej trzeciej, całości kosztów nie są w stanie udźwignąć.  
M: A jeszcze do tej stałej współpracy tutaj ograniczając się do tego samorządu gminnego. Czy mógłby pan podać jakiś konkretny przykład gdzie współpraca zakończyła się skutecznie, efektywnie?  
R: To coroczne przyznawanie pieniędzy, to jest to. Nie trzeba nic więcej mówić. Jak go zapraszamy na imprezę to przychodzi. Nie na każdą, ale jak ma czas. Prezydent tu był w budynku wielokrotnie. Wójt który daje pieniądze też był. Jak sam nie ma czasu, to ma tego kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej, który się tym zajmuje, to ta pani tu też jest co najmniej 2-3 razy do roku. Także mamy takie kontakty bezpośrednie. Jak są problemy to je na bieżąco rozwiązujemy. Dobrze się ta współpraca układa.  
M: A czy widzi pan jeszcze jakieś potencjalne pola gdzie można współpracować z samorządami?  
R: Samorządy powinny właśnie tutaj w przypadku tej Europy pomóc tym organizacjom, jakoś wydelegować jakiegoś jednego urzędnika, żeby to zorganizował, bo to musi być fachowiec, który do tej Unii by to napisał w imieniu organizacji. Wykorzystując zasoby tych organizacji, czyli że są ludzie, że są dzieci, podopieczni, że jest jakaś baza, bo to też Europa tak nie daje na wszystko. Jest teraz taki program robiony na temat wykluczenia społecznego, niepełnosprawności, biedy chyba, finansowany z Unii Europejskiej, takie badanie, 400 tysięcy złotych. Ale jak ja byłem raz, prezes był raz na jednym spotkaniu, jak mówimy żeby tak konkretnie coś tym dzieciom, jakąś wycieczkę, no to "może tam coś się uda w końcu roku z tego programu wydłubać". Ale najpierw badają, badają, badają. Przynajmniej będziemy mieli mapę powiatu. Może to też jest sens, że najpierw zbadać. Ale żeby za tym badaniem poszły potem jakieś próby rozwiązania tych problemów. Żeby na przykład umieścili naszą placówkę w tej mapie jako zasób. Chcemy, nawet jak pieniędzy nie dadzą, że jak ktoś weźmie taką książeczkę w powiecie, rodzic z niepełnosprawnym dzieckiem, to już wie, jest to forma reklamy, że on tu może bezpłatnie przyjechać i coś uzyskać. Także mieli tu do nas przyjść ci badacze, tak jak pani, ja tu jestem zawsze otwarty, ale jakoś od miesiąca czy dwóch badają co innego. [śmiech] Zobaczymy, może jeszcze dotrą.  
M: Dobrze. A czy są takie pola, na których według pana nie jest możliwa współpraca z samorządem?  
R: Trudno powiedzieć. Na jakich polach? Ani się oni w nasze sprawy kadrowe nie wpieprzają, my się w sprawy kadrowe nie wpieprzamy, to jest pełna niezależność. Merytorycznie też pomóc, nawet to, że organizują ten piknik, taka fajna impreza, a nie muszą. Z tego co wiem nie w każdym mieście takie coś jest. Że jest to Centrum Organizacji Pozarządowych, to też jest duży plus. A że tam jest mała frekwencja to nie jest wina prezydenta, jak się niewiele dzieje na dole, zwłaszcza u tych słabszych organizacji, ale szansę mają. A tak to mogą powiedzieć "nie mamy komputera, nie ma gdzie się spotkać", a teraz jest.  
M: No dobrze. A jeszcze teraz czy coś się zmieniło dzięki tej współpracy z samorządem?  
R: To się zmieniło, że my już istniejemy w gminie 6 lat, od 2003 roku, nabieramy doświadczeń i tak jak ta roślinka, która jest podlewana regularnie, chodzi o te środki finansowe, dotacje, to ona rośnie. I my zwiększamy ilość podopiecznych i zakres swojej działalności. A jak nas przestaną podlewać to my uschniemy. Niestety jesteśmy w takim systemie, że pewne rzecz, powiedziałbym 5-10%, da zrobić społecznie, tak jak wyremontować tu, czy jakąś imprezę, wycieczkę, coś tam zrobić po kosztach, czy czasami transport mamy za darmo, czy ci strażacy upieką nam prażone, nie musicie nic płacić ani przywozić tej kiełbasy. To to się da zrobić. Ale już na przykład środki na opłacenie czynszu takiej placówki, etatowych pracowników, których tam parę sztuk musi być, bo taka nauczycielka jak te 500zł nie dostanie na miesiąc, to ona i tak mówi "panie, ja po takich pieniądzach to w życiu nie pracowałam", bo nauczyciele mają w ogóle dobre zarobki, a nauczyciele w szkołach specjalnych w związku z ciężkim charakterem pracy mają jeszcze 50% dodatek. I ciężko taką osobę z wyższym wykształceniem namówić, żeby za stosunkowo niewielkie pieniądze [pracowała]. Ona też musi jakoś dotrzeć do tych dzieci, dobry stosunek mieć do tych dzieci i przychodzi. Właśnie ta co teraz zaglądnęła to nasza muzykoterapeutka. I jak się rozkręcą to rozbrzmiewa śpiew tych dzieci i gra na pianinie.  
M: Dobrze. A jeszcze do tej współpracy. Mówił pan, że relacje pomiędzy organizacjami pozarządowymi są raczej osobiste. A jakie są tutaj pomiędzy organizacjami a samorządem?  
R: Też raczej osobiste. Jak się już znamy z prezydentem 5 czy 6 lat, to trudno się wypierać, że się nie zna. Czy jak się idzie do wójta na andrzejki, to też się mu życzy, tak osobiście te życzenia składa. I starosta też nas zna osobiście. Gdzieś te znajomości osobiste coś z nich wynika dobrego.  
M: Czyli pomagają.  
R: Pomagają. A czasami nie wynika. Ale nigdy nie szkodzą. Powiat jest tylko tutaj dwie ulice dalej także najbliżej są, ale jakby starają się nas nie zauważać. I my jesteśmy jeszcze o tyle mało poszkodowani, że praktycznie nigdy oni większych pieniędzy nie dali, więc czy dają, czy nie dają te 5 tysięcy, to wie pani. Jak mają być takie kontrole jak były, to wolę nie mieć tych 5 tysięcy. Ale na przykład taka Szansa, o której mówiliśmy, która prowadzi dwie świetlice, to ona miała 200 tysięcy od nich. I tak z kwartału na kwartał, dali czas, informację i wymówili im to. I nie, że ścinamy do 50, tylko do zera. No i trzeba było zwolnić oczywiście pracowników, oni mieli tam ludzi na takich etatach nauczycielskich, fajnych. Jakby miasto nie uratowało, bo to były dwie świetlice o charakterze miejskim, że takie ratunkowe 50 tysięcy im dali, skądś tam jeszcze zdobyli drugie 50, to by runęli. I nie było zmiłuj się, jakiejś tam interwencji, właśnie ta pani co tak ogólnopolsko działa, nikt nic nie pomógł jako instytucja. Bo dla starostwa to był koszt, 200 tysięcy, a to jeszcze jak się zetnie? A oni doszli do wniosku, że tak 90% rzeczywiście dzieci jest z miast, niech to urząd miasta finansuje, to jest świetlica miejska. A urząd miasta nie miał, też nie ma tak. I to że te urzędy tego typu działalność mogą a nie muszą finansować. Bo na przykład te warsztaty terapii zajęciowej w tej części, które dotyczą tych starszych podopiecznych są na mocy ustawy finansowane. Coś tam co roku mają otrzymać, ale tysiąc zawsze będzie na jednego. Ja mam na jednego dwieście, a w tym trzeba jeszcze tych specjalistów, psychologa, logopedę, to są koszty. Potem sąsiedzi, Bratnie Serca, to sobie pracownicy założyli stowarzyszenie, nie rodzice, tam są dorośli. I mają święty spokój. Oni mają święty spokój całkowicie, gdzie mają normalne piękne etaty samorządowe. A kierowniczka to ma trójkę na dzień dobry na rękę, ja mam 1300. A do tego jeszcze mają zyski z prowadzonego właśnie tego stowarzyszenia Bratnich Serc. Dlaczego? Bo oni piszą sobie wniosek "poradnictwo", prowadzenie punktu konsultingowego dla kogoś tam. I teraz czy ktoś tam przyjdzie czy nie przyjdzie godzina leci. Czy jest to godzina dodatkowej pracy czy w ramach tej pracy podstawowej, mają premie, ja to rozumiem. I z Funduszu Inicjatyw Obywatelskich co roku dostają 20tysięcy na to. A jak ja napisałem dla dzieci na logopedę, wycieczki itd. to mnie odmówili w Warszawie, bo dostałem mniej punktów. Może lepiej wniosek napisali, albo jest preferencja na te punkty. W ogóle jest preferencja na takie poradnictwo, na szkolenia, na takie coś, a na konkretne rzeczy raczej mniej płacą. Ja przeszedłem pozytywnie formalnie w zeszłym roku, merytorycznie, ale ponieważ tych punktów było trochę za mało, to już się nie załapałem na dofinansowanie. Poradziliśmy sobie, bo był dobry 1%, 35 tysięcy, więc zrealizowaliśmy wszystko co chcieliśmy, nawet więcej. Ale ja w tym roku już do Warszawy nie napisałem. Ja bym w ogóle napisał to, co w zeszłym roku, bo co ja będę udziwniał, piszę prawdę. No to ja już wiem, że oni na tego typu placówki raczej nie dają. No ale jest PFRON. Także też nie ma co sięgać wszędzie tymi rękami, bo potem ciężko to rozliczyć. Jak się już zdobędzie te środki wystarczające, to trzeba realizować ten budżet, co jest już ustalony.  
M: Dobrze. To teraz może przejdźmy do ostatniego już działo. Chciałabym się pana zapytać jak ocenia pan pozycję państwa stowarzyszenia tutaj w gminie, w powiecie?  
R: Myślę że jesteśmy jednym z mocniejszych stowarzyszeń, zarówno w mieście, jak i powiecie. Chyba jeżeli idzie o ilość zebranych środków z 1%, 35 tysięcy, to jesteśmy na pierwszym miejscu. A to też świadczy o rozpoznawalności w społeczeństwie. Bo większość wpłat to jest rzędu 10-20zł, czyli jakieś tam 5-6 tysięcy ludzi wpłaciło na nas, a nie na przykład na Stowarzyszenie Psy i Koty, które też ma ten status. To też jest potrzebne. Każdy decyduje czy na dzieci, czy na jakichś innych. Bo żeby prowadzić tego typu placówkę... Tamci prowadzą, sąsiedzi, Bratnie Serca, prowadzą, tak, ale oni mogą to stowarzyszenie zlikwidować i to będzie działało, bo to jest jednostka miejska, budżetowa. Czyli etat sprzątaczki, kucharki, dyrektorki jest. Konkursy to oni mają jako masełko czy tam w ogóle szyneczkę na tej kanapce, co już mają twardo na mocy ustawy dane. A tu wystarczy że jeden konkurs przeleżymy, nawet nie z naszej winy, tylko PFRON co roku zmienia zasady, to się ciężko aż nauczyć. Tam ja nie wiem o co chodzi, ale jak nie wiadomo o co chodzi, to na pewno o pieniądze. Kiedyś to było w Krakowie dzielone, a teraz w Warszawie. Myśmy na tym wygrali. Bo wnioski były wypełnione niestarannie, niedokładnie, a ja konkretnie tak już napisałem, bo wiedziałem, że bez tego PFRONu to nie ma sensu, bo mi cała ta rehabilitacja specjalistyczna leci. Bo my nie będziemy w stanie z 1% sobie w tej skali sfinansować. Trzeba tam przeczytać te procedury, dokładnie napisać. Także wychodzi nam to. Zdobywamy z roku na rok, te bilanse które robimy pokazują przyrost 10-15%, było 200 tysięcy, 260, także idzie to w dobrym kierunku. Składek zbieramy coraz więcej, więc widać że ci rodzice też się finansowo przynajmniej w coraz większym stopniu angażują.  
M: A jakimi słowami by pan opisał pozycję?  
R: Dobra. Bardzo dobra nie, bo zawsze mogłoby być lepiej. Chodzi mi głównie o frekwencję rodziców wraz z dziećmi na organizowanych dla nich imprezach nie przez nas, ale przez kościół, przez tą szkołę Mistrzostwa Sportowego. To jest gminna szkoła podstawowa nr 8, gdzie jesteśmy zaproszeni na święto szkoły, na Dzień Dziecka. My tam ich zapraszamy na wycieczkę, tych co w trakcie tego święta szkoły będą sprzedawali nasze prace, wystąpią nasi podopieczni. Ale chciałoby się też żeby więcej tych rodziców przychodziło. Będą robić dla nas przedstawienie teatralne w Oświęcimskim Centrum Kultury. I tak się boję, że na tym przedstawieniu jak będzie 10 dzieci, to jest przedstawienie o 17, więc jak będą dzieci na świetlicy, to się je weźmie. Ale chciałoby się też żeby też rodzice przybyli. Frekwencję robimy tutaj ogólnie też w ten sposób na naszych imprezach, że trzeba coś na stół postawić, jakiś placek. To już tak zauważyłem, że wtedy rodzic szybciej przyjdzie.  
M: A jak by pan ocenił siłę oddziaływania organizacji w gminie, w powiecie?  
R: W powiecie słabo, bo skoro nie potrafimy zdobyć od nich środków? Aczkolwiek uczestniczymy w większości imprez, które oni organizują. Szkolenie mieliśmy tutaj, dostaliśmy dyplom, z pozyskiwania środków europejskich. Czyli my działamy, ale wiemy że na dzieci sami nie wywalczymy. To musiałby być jakiś taki związek tych stowarzyszeń, struktura ponad, najlepiej wojewódzka, coś takiego, to szybciej by się udało zrobić. Ale na pewno jesteśmy rozpoznawani przez starostę jako stowarzyszenie, ta grupa osób nas zna. Może nie oddziaływają na nas, na nasze prośby, ale też sprawę odpuściliśmy. Jak prosiliśmy i zobaczyliśmy ile z tego wynika, to nie będziemy się prosić, jak za mało z tego wynika. U prezydenta miasta prosimy, jesteśmy rozpoznawani i mamy 100 tysięcy, czyli bardzo jesteśmy rozpoznawalni.  
M: A jak pan sądzi co w ogóle decyduje o pozycji organizacji w gminie?  
R: Co w danej organizacji, tak? Na pewno decyduje jej wielkość, czym się zajmuje. Powiedzmy dzieci niepełnosprawne są takim tematem bardziej płynnym, znaczy gdzie szybciej ten urzędnik się pochyla, każdy człowiek normalny, tak jak z tym 1%, szybciej wpłaci na taką organizację niż na psy i koty, które też są potrzebne, ale jak mam wybór tu i tu, to 90% odda na nas. Psy i koty też muszą zjeść, ale niekoniecznie tak dobrze jak dzieci, może trochę gorzej. Także generalnie z tej sytuacji jesteśmy zadowoleni. Rozumiemy że też nie wszystko możemy od tych samorządów wymagać. Oni mają swoje formalne zadania, szpitale, zadłużenia, to my przy tym jesteśmy taki mały pikuś. Ale tam gdzie nas rozumieją, gdzie do tego dochodzą dobre kontakty osobiste, to są efekty. Są efekty że taka świetlica, na przykład jak od wielu, wielu lat działa, to nie ma zmiłuj się, co miesiąc są koszty, co roku są koszty, to musi być dofinansowane. To nie jest impreza jednorazowa, że sobie zrobimy festyn czy grupę wolontariuszy jednorazowo, bo wtedy rzeczywiście można się poświęcić i raz czy dwa razy do roku przyjść i zrobić. Ale jeżeli to jest taka placówka, że ja tu muszę być codziennie, dzień po dniu, żeby nie było tak, że znikam na miesiąc i żeby nie było do czego wracać. Mało jest pieniędzy na te etaty, że pracownik jak jeden ma urlop, to już drugi nie weźmie, bo tak się tutaj musimy jakoś dogadywać, bo to działa na okrągło. W szkole się zamyka na dwa miesiące. A tu całe wakacje hulamy, bo my dopiero w wakacje mamy frekwencję, bo dzieci nie chodzą do szkoły, to przychodzą do nas. I tych wycieczek więcej, bo wiadomo że klimat bardziej sprzyja do wyjazdów, w sensie temperatury. Więc naszą tutaj działalność oceniam dobrze. Brakuje tej inicjatywy, aktywności rodziców, ale to już z różnych powodów.  
M: No ale pozycja też jest dobra.  
R: Pozycja jest mocna. Powiedziałbym że jest to jedna z mocniejszych organizacji zarówno w mieście, jak i powiecie. Oby było więcej takich.  
M: Pan już trochę wspomniał, bo chciałam teraz się zapytać na temat w ogóle jaki udział mają organizacja pozarządowe w podejmowaniu decyzji przez samorząd? Czy samorząd konsultuje jakieś decyzje?  
R: To co dotyczy tego zakresu, gdzie mamy wspólny obszar działania, to tak. Urząd miasta konsultuje właśnie podczas tych spotkań corocznych. Oni przyjmują taki program współpracy z organizacjami pozarządowymi. To nie dotyczy tylko dzieci niepełnosprawnych, ale wszystkich tych kategorii, które tam są, sportowców, kulturalnych. I oni konsultują z nami zakres tej pomocy itd. Także generalnie nasz głos jest tu wysłuchany. Oczywiście tak jak my mówimy, żeby co roku było o tę inflację 1% więcej, oni dają co roku mniej. [śmiech] Ale to jest dalej ponad 100 tysięcy. I dopóki to będzie dalej ponad 100 tysięcy, to tu nie uschniemy. Jakby tam wpadł jakiś głupi pomysł żeby dawać 5 tysięcy, tak jak powiat dawał, to my po prostu jak ta roślinka niedowodniona to więdnie. A coraz więcej tych dzieci, bo my utrzymujemy nawet nie tylko z miasta, ale dzięki środkom z PFRONu, tak jak te Dankowice, to już jest województwo śląskie, my nie patrzymy na geografię. Jak jest potrzebujące dziecko, ojciec dowozi, pokrywa koszty transportu, to jest rehabilitant, proszę bardzo.  
M: Dobrze, to porozmawialiśmy o sytuacji obecnej. A teraz chciałabym żeby sobie pan wyobraził, że ma wyłonić reprezentanta, który będzie reprezentował wszystkie organizacje pozarządowe tutaj. I tak samo interesy waszego stowarzyszenia.  
R: No to prezes zarządu Marian Makoś, proszę bardzo.  
M: Waszego zarządu?  
R: Tak. Bo ja jestem koordynatorem, ale jest zarząd, jest prezes zarządu i on jest taki społecznik. Jak on współzałożył tą świetlicę, to ze świecą takiego społecznika dzisiaj szukać. Także on jeszcze by... Ale do czego miał on być?  
M: To znaczy który by reprezentował interesy różnych organizacji tutaj pozarządowych.   
R: Różnych. To on ma kontakty z innymi też organizacjami.   
M: Czyli mógłby być taką osobą?  
R: Tak. Bo on na przykład jeszcze jest członkiem Klubu Emerytów, też jakieś takie pół-stowarzyszenie w Przeciszowie. 
M: A co w ogóle by było ważne, gdyby pan wybierał taką osobę, to co najbardziej by się liczyło dla pana?  
R: Raz żeby działała społecznie, co już 90% odpada, bo to się nie chce. Drugie kryterium żeby działała na rzecz więcej niż jednej organizacji. Prezes w Przeciszowie jeszcze jest, mają zespół ludowy, też gra i śpiewa. Już tam nie jest prezesem, ale występuje i coś tam też animuje. I przez jakąś kadencję był radnym gminy Przeciszowa. Czyli taki społecznik to jest ten gatunek wymierający. Młodzież generalnie nie ma na nic czasu. Trudno się dziwić, jak chce kupić mieszkanie, to musi najpierw zarobić. Mówi się "czemu w Polsce ten wolontariat taki słaby". Dopóki to dziecko czy młodzieniec jest na utrzymaniu rodziców, tak jak gimnazjum czy liceum to on może sobie pozwolić tutaj przychodzić po lekcjach jako wolontariusz. Ale wymagać od osoby dorosłej, 30-letniej, która gdzieś tam biega za pracą, że ona jeszcze ma tu gdzieś coś społecznie robić, to jest powiedzmy mało realistyczne. I to się w przyrodzie praktycznie nie zdarza. Więc jest ta przerwa, że po skończeniu tych szkół i studiów ewentualnie następuje taka luka 30 lat i dopiero ci, co idą na te wcześniejsze emerytury, koło sześćdziesiątki, emeryci, jak mają czas, nudzi się w domu, a mają to zacięcie takie społeczne, to jest ta druga grupa pokoleniowa, która ewentualnie się uaktywnia. A cały ten środeczek 30-40-latki... Ja też gdybym nie był na etacie, to powiedzmy na wycieczki z dziećmi bym z przyjemnością jeździł, ale prowadzić społecznie jaką jednostkę, poświęcając codziennie praktycznie cały etat, to się nie da, z czegoś trzeba żyć. Tak jak pani mówiłem, startowałem z 800zł brutto, teraz mam 1300 po sześciu latach. Mam motywację, bo im więcej pieniędzy zdobędę, bo zawsze jest jakiś określony procent obrotu możliwy do przekazania na tych, co to załatwiają. I tak mogę powiedzieć, że nie osiągnąłem jeszcze poziomu płacy ostatniego koordynatora na "Zeusie", to co on oficjalnie dostawał. Nie mówię to co tam sobie zabrała. A te pieniądze 7 lat temu to jednak były trochę inne, bo miała dość podobną stawkę, ale to już takie... Jakby mi to nie sprawiało przyjemności, to bym sobie po prostu znalazł inną ciekawszą pracę. Ale jak człowiek lubi się z dziećmi gdzieś przejechać, zajmować. To też jest tak, że to jest jednak 6 godzin a nie 8, więc do południa można jakieś inne prace, czy dorobić nawet jakby była potrzeba. Coś za coś. Minus jest taki, że do szóstej popołudniu tu jestem. Ale to trzeba zrozumieć specyfikę, że dzieci po prostu późno przychodzą i trzeba mieć wtedy placówkę otwartą, kiedy one są. Bo co z tego, że ja 6 godzin otworzę od 9 do 15, bo byłoby najlepiej dla mnie, jak dzieci przychodzą o drugiej, więc mam godzinę. [śmiech]  
M: No tak. Dobrze. Z mojej strony to są już wszystkie pytania. A teraz pytanie do pana czy chciałby coś jeszcze pan dodać do naszej rozmowy?  
R: Cieszę się, że ktoś dotarł do nas, odnalazł jak to się mówi, bo jednak Oświęcim to jest prowincja, patrząc nawet z perspektywy Krakowa. I o ile wiem, że w Krakowie jest dużo tego typu organizacji na rzecz dzieci i osób niepełnosprawnych, kilkanaście, jak nie kilkadziesiąt, no to już na prowincji to już tak... A w gminach to już całkiem. Zawsze musi być po prostu jakiś animator, jakiś taki mózg, który to założy, a potem się to jakoś tak już toczy. Także życzmy sobie żeby właśnie po tym okresie tych badań różnego typu poszły też konkretne jakieś działania, rozwiązania finansowe. Bo my mamy kontakty, byliśmy nawet zapraszani, wiemy jak wygląda opieka nad osobami niepełnosprawnymi w Niemczech i w Polsce. I mimo że niby jesteśmy w jednej Unii Europejskiej to jest niebo a ziemia. A to można przy odpowiednio większej ilości środków już bezpośrednio przeznaczonych na tego beneficjenta, czyli na to dziecko, za chwilę osobę dorosłą, żeby on się mógł usamodzielnić, żeby było jakieś mieszkanie, żeby znaleźć mu jakąś chronioną pracę. Bo wiadomo, że on na wolnym rynku pracy nigdy nie będzie orłem, bo ma wady, ale jakaś subsydiowana praca. Duża część tych dzieci ma możliwości jakiegoś tam, pod kontrolą, ale jednak samodzielnego funkcjonowania. A na razie to idzie w tym kierunku, że w zasadzie dopóki rodzice będą żyli, to będzie dobrze, ale ci rodzice nie są wieczni. Może zejdziemy na dół, ja pani pokażę [ośrodek].