M: Proszę opowiedzieć o organizacji pozarządowej – kiedy powstała, kto założył. 
R: Sprawa wyglądała w ten sposób, że najpierw powstała organizacja w Stanach Zjednoczonych – Fundacja Auschwitz Jewish Center Fundation w 95-tym roku, w 96-tym roku powstał jakby jej polski odpowiednik, który w dużej mierze zajmował się tworzeniem tego miejsca czyli Centrum Żydowskiego. 
M: Kto założył? 
R: Dokładnie… no było to kilka osób, jednym z fundatorów był pan Fred Schwartz z Nowego Jorku. Tak, że to byli jakby przedstawiciele… to były osoby prywatne ze Stanów Zjednoczonych. 
M: Czyli to nie są obywatele polscy? 
R: To znaczy tak, to jest polska fundacja prawda? I obecnie oczywiście obywatele polscy w części, w części Amerykanie. 
M: Ale tymi inicjatorami są… 
R: Amerykanie. 
M: Co zadecydowało o tym, że powstała ta organizacja? 
R: No zadecydował o tym jakby fakt, że fundatorzy i pomysłodawcy doszli do przekonania, że w takim miejscu jak Oświęcim, w bliskiej odległości byłego obozu no należałoby stworzyć miejsce, które miałoby w jakimś sensie być skierowane do czy dla społeczności żydowskiej, Żydów, którzy odwiedzają Oświęcim przy okazji wizyty w obozie, a z drugiej strony miała być taka forma upamiętniania dziejów oświęcimskich Żydów, którzy w dużej mierze zginęli podczas holocaustu - poprzez pokazanie jak wygląda ich kultura, tradycja, historia. 
M: Rozumiem, że te osoby, które tworzyły tę Fundację tutaj już wcześniej działały w tym obszarze – to jest organizacja siostrzana tej organizacji, która jest w Nowym Jorku tak? 
R: Tak, ale jakby jedna i druga powstała z tego samego powodu i tworzyli ją w dużej mierze ci sami ludzie i ta sama idea stała u podstaw prawda? I ta fundacja powstała specyficznie czy specjalnie po to, żeby zrealizować ten projekt i go jakby prowadzić. 
M: Czy osoby, które zakładały fundację w Stanach miały polskie korzenie? 
R: Nie, może niektórzy. 
M: Czyli to nie jest jakiś istotny wątek tak? 
R: Raczej nie, raczej nie, to znaczy no, w jakiejś tam części te osoby czy pomysłodawcy, czy powiedzmy darczyńcy w jakiejś części na pewno mają ale… może był to jakiś wątek ważny, natomiast nie wiem czy decydujący. 
M: A pan w tej organizacji jest.. 
R: Ja jestem historykiem. 
M: A czy pan współdziałał z tymi osobami, które zakładały Fundację? 
R: Tak, ja współdziałałem z nimi przy okazji tworzenia wystawy, to znaczy jeszcze przed otwarciem, przepraszam (dzwoni telefon) Centrum. Między innymi robiłem kwerendy archiwalne przy tworzeniu czy zbieraniu materiałów do wystawy. 
M: Rozumiem. Proszę powiedzieć, czy te cele, które przyświecały fundatorom w trakcie zakładania Fundacji okazały się trafione - patrząc z perspektywy czasu? Czy może pojawiały się inne cele. 
R: To znaczy jakby to się, to się zmieniało, bo w jakimś sensie idea była taka żeby to miejsce było skierowane przede wszystkim czy w dużej mierze do społeczności żydowskiej, która odwiedza tereny byłego obozu, a już na samym początku okazało się, że to jest bardzo ważne miejsce, czy równie ważne dla młodzieży grup polskich, czyli jakby dla nieżydowskich odwiedzających i okazja ku temu aby zapoznać się z historią, kulturą żydowską na przykładzie Oświęcimia. To znaczy to się dość szybko rozszerzyło prawda, że to idzie jakby w kilku kierunkach, że z jednej strony oczywiście jest to miejsce, które odwiedzają grupy żydowskie i jakby odwiedzają je jako muzeum, cześć traktuje to miejsce jako miejsce religijne, czyli synagogę, bo tutaj też od czasu do czasu odbywają się modlitwy, ale oprócz tego tą jakby najistotniejszą częścią działalności jest edukacja i w dużej mierze grupy polskie odwiedzają to miejsce. 
M: Proszę mi powiedzieć czy organizatorzy i państwo już w trakcie realizowania tych kolejnych projektów natrafiają na jakieś bariery? Albo natrafiali? 
R: Nie mogę sobie za bardzo przypomnieć. Wydaje mi się, że nie, że do tej pory na szczęście nie zdarzało się nic, co jakby nie pozwalało nam – nie wiem - rozwijać się czy realizować kolejnych celów, projektów. 
M: Proszę mi powiedzieć, jakie konkretne działania państwo podejmują. 
R: To znaczy tak. Obecnie są to w dużej mierze działania edukacyjne, czyli po pierwsze projekt „Moi dawni sąsiedzi” – edukacyjny, skierowany do młodzieży szkolnej, czyli jest to cykl warsztatów, wykładów, które dotyczą podstawowych aspektów związanych z religią żydowską, historią Żydów w Oświęcimiu, obejmują spacer po mieście i taki warsztat zamykający, dotyczący tolerancji – to jest jakby jedna cześć - edukacja skierowana do młodzieży szkolnej, różnych jakby poziomów, ale oprócz tego przynajmniej raz w miesiącu odbywają się rozmaite spotkania kulturalne czyli projekcje filmów, spotkania z autorami, wykłady dotyczące szeroko pojętej kultury żydowskiej – to też jest traktowane jako cześć takich działań edukacyjnych. No w dużej mierze z tego korzystają czy jest to skierowane do osób powiedzmy dorosłych, przede wszystkim mieszkańców Oświęcimia, czyli lokalnej społeczności. 
M: Co według pana jest dotychczasowym największym osiągnięciem Fundacji? 
R: Myślę, że przyciągnięcie, czy skupienie wokół naszych programów edukacyjnych sporej grupy nauczycieli, a tym samym uczniów, którzy regularnie korzystają z tej naszej propozycji edukacyjnej, no i myślę, że to się jakoś przekłada – znaczy to w jaki sposób dostarcza pewnej wiedzy - zmienia tą rzeczywistość wokoło nas… no i z drugiej strony też na pewno skupienie jakieś grupy osób wokół Centrum, która regularnie jakby uczestniczy w tych propozycjach, głównie powiedzmy w wykładach, spotkaniach. 
M: Teraz chciałabym zapytać o strukturę organizacji. Czy Fundacja funkcjonowała wcześniej jako np grupa nieformalna czy od razu ustanowiono podmiot prawny i dopiero te działania zaczęły być podejmowane w ramach organizacji – jak już uzyskała taki status formalny? 
R: No wydaje mi się, że przynajmniej ta część, która odbywała się w Stanach Zjednoczonych, myślę, że może krótki okres czasu, ale jakby dość szybko została – z tego co pamiętam – podjęta decyzja o stworzeniu Fundacji w Stanach Zjednoczonych, a potem już po roku ona funkcjonowała w Polsce jako taka siostrzana organizacja. 
M: A czy pan orientuje się, dlaczego taka forma prawna została wybrana? 
R: Trudno mi powiedzieć, nie mam pojęcia. 
M: Rozumiem. Wiem, że państwo nie posiadają statusu OPP. 
R: Nie. 
M: Proszę mi powiedzieć, czy państwo się starają o taki status czy w ogóle taki wątek się nie pojawia? 
R: To jest też taka kwestia, która jakby nie do końca też jest w mojej sferze zainteresowania czy kompetencji, ale no może w dyskusjach gdzieś się to przejawia, pojawiał się ten wątek, ale to raczej nigdy to nie była jakaś kwestia chyba poważna, którą jakby należy podjąć. Trudno powiedzieć. 
M: Rozumiem. Fundacja nie jest członkiem żadnej federacji prawda? 
R: Z tego, co jest mi wiadomo, to chyba nie. 
M: Teraz chciałabym poznać strukturę organizacji. Jaka jest liczba fundatorów? Czy chociaż w przybliżeniu można podać taką liczbę? 
R: Nie mam pojęcia. No jest to kilka osób, 5 – 6 może osób. 
M: Rozumiem, a jeżeli chodzi o zarząd? 
R: Zarząd jest – też nie podam dokładnej liczby – ale wiem, że jest na stronie (www) – to jest kilkanaście osób. 
M: I w zarządzie są osoby częściowo ze Stanów a częściowo z Polski? 
R: Zarząd jest chyba w dużej… jest chyba… z tego co pamiętam… jest w stu procentach… amerykański. 
M: Rozumiem. Zaraz do tego wrócę. Teraz chciałam się zorientować, ilu pracowników etatowych zatrudnia organizacja. 
R:…. Czterech. 
M: A czy są jacyś stali współpracownicy? Takie osoby, które pracują na przykład na umowę zlecenie, na umowę o dzieło? 
R: Nie, no to tylko w wypadkach, powiedzmy, jeżeli ktoś np. świadczy jakąś tak zwaną usługę, np. jakiś wykład, spotkanie, to wtedy, ale tak to nie. 
M: Ale mają państwo grupę takich stałych współpracowników? 
R: To znaczy mamy grupę stałych współpracowników w sensie takim, że są to wolontariusze polscy, którzy stale z nami współpracują, jest to grupa wolontariuszy z Austrii, Niemiec, z Czech, którzy też w różnych okresach czasu z nami współpracowali a obecnie mamy dwie osoby z Austrii, jedną z Niemiec. 
M: Proszę mi powiedzieć czy wolontariusze u państwa działają na takiej zasadzie, że oni u państwa w czymś pomagają, czy to jest raczej na takiej zasadzie, że odbywają tutaj rodzaj praktyki? 
R: To znaczy jeżeli chodzi o kwestię praktyki to np. praktyki studenckie. 
M: Państwo organizują praktyki studenckie? 
R: Tak, tutaj, dla Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej w Oświęcimiu. Kilka takich osób odbywało takie praktyki i odbywa, natomiast później stawało się naszymi wolontariuszami, bo bardzo im się spodobało, więc, jakby stale mamy z nimi kontakt i oni przy okazji różnych projektów jakby uczestniczą. 
M: Rozumiem, a czy jest jakaś stała grupa, która jest zawsze do dyspozycji i czy można określić orientacyjnie jak duża jest ta grupa? 
R: Są to, powiedzmy 3 – 4 osoby, tylko to też jakby w zależności od tego jakim czasem jakby, w zależności od czasu i obowiązków jakim oni dysponują. Oprócz tego powiedzmy na stałe – wolontariusze, którzy w ramach wolontariatu europejskiego. 
M: Rozumiem, to znaczy że państwo oprócz grupy wolontariuszy, którzy działają po prostu z własnej inicjatywy, to w ramach konkretnych programów – nastawionych na promocję wolontariatu – państwo tych wolontariuszy pozyskują tak? 
R: Tak, tak, nie znam szczegółów, bo nie zajmuję się kwestią wolontariatu ale z tego co pamiętam to jest w ramach programów europejskich, wcześniej chyba w ramach programu „Młodzież”, teraz to chyba to troszeczkę inaczej się to nazywa. 
M: Rozumiem, że pan nie koordynuje pracy wolontariuszy ale może umiałby pan odpowiedzieć na takie pytanie czy kwestia świadczenia usług woluntarystycznych jest jakoś regulowana formalnie? To znaczy czy są umowy wolontariacie, karty czasu pracy wolontariusza? 
R: Tak, jest uregulowana formalnie, jest umowa, jest … 
M: karta czasu pracy wolontariusza ? 
R: tak… jakby ta sama jakby ta kwestia wolontariatu no szczególnie jak … w momencie gdy pozyskuje się pieniądze z Unii jest bardzo sformalizowana i przestrzegana prawda ? więc sama ta… nie znam dokładnie tej dokumentacji ale ona …. 
M: ale ona istnieje ? 
R: tak, tak, no bo jakby w innej formie jakby nie mogłoby się to odbywać, prawda? (…) później też jeśli sporządza się raport na koniec to jakby trzeba dysponować tą dokumentacją i  tak dalej, więc… 
M: Proszę mi powiedzieć, do jakich działań wolontariusze są angażowani? 
R: No w dużej mierze, czy przede wszystkim do działań edukacyjnych, to znaczy my mamy na przykład… duża cześć naszych grup odwiedzających to są… to jest młodzież niemieckojęzyczna. To są grupy, z uwagi na istniejący instytucje, które z nami współpracują z terenu Oświęcimia, więc wolontariusze w dużej mierze edukacją grup niemieckojęzycznych 
M: To znaczy - oni prowadzą jakieś zajęcia? 
R: Tak, prowadzą zajęcia, warsztaty, albo też tworzą sami programy… 
M: Czyli zajmują się działalnością merytoryczną? 
R: Tak. 
M: Czy też takie działania organizacyjne podejmują? 
R: No to… organizacyjne w sensie takim, że powiedzmy, jeżeli organizujemy jakiś program edukacyjny czy jakieś wydarzenie, no to oni też jakby w tym uczestniczą – od strony takiej logistycznej, technicznej, prawda… 
M: Rozumiem, teraz wracając do struktury organizacji – zarząd składa się z cudzoziemców w głównej mierze? 
R: Tak, jest szczegółowa rozpiska na naszej stronie (www) i tam jest tez raport merytoryczny z ubiegłego roku i tam ta cala struktura jest. 
M: Tak, ale stąd to pytanie, ze następna kwestia to sposób podejmowania decyzji, to znaczy czy to jest jakiś problem? Bo w fundacjach z reguły decyzje podejmuje zarząd. 
R: Tak… z tego jakby… 
M: Jak to wygląda skoro w zarządzie są osoby, które nie przebywają tutaj na miejscu? 
R: No tak ale w dobie jakby współczesnej… różne środki techniczne prawda – Internet, telefon, wiec to jakby… tutaj to jest… jesteśmy jakby w stałym kontakcie prawda, wiec tez… no… ten nasz program czy to jakby co chcemy realizować czy wprowadzać w życie to jakby mamy w dużej mierze swobodę czy autonomię, prawda… Jest tez tutaj na miejscu dyrektor prawda? Centrum Żydowskiego. 
M: Czy dobrze rozumiem – państwo funkcjonując tutaj na miejscu, podejmują decyzje, ponieważ widzą państwo co trzeba zrobić, jakie kroki podjąć? 
R: Tak, to jest na pewno też jakby dokładnie nie znam tego procesu decyzyjnego ale nigdy, przynajmniej do tej pory nie było jakiegoś większego… większych problemów, więc… więc to oczywiście jest jakoś tam akceptowane prawda czy konsultowane – przynajmniej te jakieś istotne prawda z zarządem, prawda, czy z osobami, które stoją jakby na czele Fundacji, natomiast generalnie tutaj 99 procent jakby inicjatyw czy programów wychodzi stąd. 
M: Czyli państwo mają ogromny wpływ na kształt Fundacji. 
R: Prawdopodobnie w 100 procentach. 
M: Zarząd zatwierdza te decyzje, które państwo podejmują – tak to mogę rozumieć? 
R: No niejako tak, tak… znaczy często tych decyzji na jakichś tam… nie trzeba… jakby nie jest potrzebny aż zarząd do tego, ponieważ jakieś poważne rzeczy typu na przykład remont, prawda, czegoś, czy tego typu poważne przedsięwzięcia to oczywiście tak ale kwestie merytoryczne to… 
M: A jeżeli chodzi o kwestie formalne? Na przykład jeśli państwo wnioskują o różne środki – na przykład jednym z wymogów jest składanie podpisów przez członków zarządu na wszystkich dokumentach. 
R: Z tego co wiem, to tutaj dyrektor ma pełnomocnictwa wszystkie, czyli jakby tak, jakby wszystkie te… te…. jest to określone w pełnomocnictwie, no bo to jest jakby technicznie i logistycznie łatwiejsze, prawda… że ileś rzeczy, czy większość rzeczy w podejmowaniu decyzji jest to w gestii dyrektora, który ma pełnomocnictwo zarządu. 
M: Rozumiem, a jeśli chodzi jeszcze o różne decyzje, to czy jeśli mają państwo jakiś pomysł to konsultują to Państwo na przykład z wolontariuszami albo ludźmi luźno związanymi z organizacją? 
R: To znaczy tak – ileś rzeczy jest cyklicznych, które się toczą, więc one jakoś tam są korygowane czy ulepszane, ileś rzeczy powstaje w jakimś sensie spontanicznie, szczególnie powiedzmy jakieś warsztaty czy programy edukacyjne i tutaj staramy się tu jakby też wolontariuszy nawet tych obcojęzycznych – tak, tutaj może być przez jakiś czas bariera językowa – w to angażować. Z resztą już po kilku miesiącach oni też, przynajmniej w podstawowym zakresie rozumieją czy potrafią komunikować się w języku polskim – mają w ramach wolontariatu lekcje języka polskiego, więc oni też – w takim zakresie jak to jest możliwe – też uczestniczą jakby, przynajmniej w tworzeniu czy omawianiu jakiegoś edukacyjnego projektu a później też przy okazji jego… jakby tworzenia czy już wdrażania to też mogą jakąś rolę spełniać. I tak to wygląda. 
M: Proszę mi powiedzieć – jeśli ktoś przyjdzie do państwa z własną inicjatywą i powie, że chciałby zrobić jakiś projekt u państwa, żeby państwo występowali jako lider projektu… 
R: No to też jest możliwe, jak najbardziej jesteśmy na takie rzeczy otwarci i można by było to robić. No to zależy, czy on jest jakoś tam… w jakimś sensie ciekawy, czy się wpisuje w naszą działalność. Był taki też projekt europejski w ramach Programu „Młodzież” robiony kilka lat temu. To się nazywało „Campanella” to był taki…taki rodzaj obozu letniego dla młodzieży z różnych krajów, to chyba co dwa lata odbywało się w różnych miejscach Europy i tutaj akurat w tym my byliśmy tą organizacją organizującą to w Oświęcimiu, takim jakby głównym projektem było porządkowanie cmentarza żydowskiego ale oprócz tego oni organizowali sobie różnego rodzaju warsztaty artystyczne, wykłady i tak dalej. Więc to był taki przykład programu, który … no jakby… inicjatywa pochodziła zewnątrz, od osoby, która była z nami zaprzyjaźniona. 
M: Rozumiem, a jeśli na przykład wolontariusze mieliby jakiś pomysł? 
R: Tak, jak najbardziej. 
M: Dobrze, kolejny blok pytań dotyczy kontaktów państwa z innymi organizacjami – na poziomie miasta, na poziomie gminy, na poziomie powiatu, województwa. Czy kontaktują się państwo z jakimiś organizacjami? Zacznijmy od polskich organizacji. 
R: Oczywiście tak. 
M: Może tak od najniższego szczebla. 
R: No tak, współpracujemy z szeregiem podmiotów czy… często jest to organizacja, często jest to… jakiś podmiot w postaci… muzeum. Przy okazji albo wspólnych projektów, na przykład jakiś projekt edukacyjny albo przy okazji tego, że na przykład my, bądź jakaś organizacja – fundacja, stowarzyszenie… jakby tworzy jakiś projekt czy organizuje jakiś projekt, w którym my jesteśmy jakby częścią… częścią tego projektu w sensie takim, że przyjeżdżają grupy, które realizują jakiś program edukacyjny, prawda, w Oświęcimiu, tematyka dotyczy szeroko pojętego miejsca pamięci ale zazwyczaj wchodzą w to kwestie związane z holocaustem, kultura, historia Żydów, więc my jesteśmy takim naturalnym miejscem, gdzie również odbywają się zajęcia. Zajęcia, bądź rodzaj zwiedzania Oświęcimia, Centrum. To jest taka jakby naj… najszersza, najczęstsza forma współpracy i to zarówno na takim poziomie polskim czy lokalnym, jakoś tam ponad lokalnym, czy powiedzmy ogólnopolskim i międzynarodowym także. Bo jakby to jest taka podstawowa płaszczyzna, gdzie te nasze wspólne działania się spotykają. 
M: Czyli z jednej strony współpracują państwo z organizacjami pozarządowymi, a z drugiej współpracują państwo z instytucjami, jednostkami organizacyjnymi samorządu tak? Mówił pan o muzeum, jeszcze wcześniej mówił pan o szkole wyższej. 
R: Tak, to znaczy z jednej strony z jednostkami samorządowymi czy będącymi w jakiś sposób w strukturze państwowej ale są też takie miejsca jak Centrum Dialogu i Modlitwy, Międzynarodowy Dom Spotkań Młodzieży w Oświęcimiu, czyli to też są… mają jakby… Stowarzyszenie Romów… jakby charakter jest tych wszystkich organizacji bardzo podobny w sensie takim, że są to zazwyczaj Fundacje – oprócz Stowarzyszenia Romów, które mają też podobne miejsce jak to, czyli jakąś też bazę – jakieś Centrum swoje czy jakieś miejsce gdzie odbywa się ich działalność no i każde z tych miejsc realizuje rozmaite działania, na przykład edukacyjne, prawda… więc jeżeli na przykład Międzynarodowy Dom Spotkań Młodzieży organizuje seminaria czy rozmaite programy edukacyjne, to ta cześć tak zwana „żydowska” czy ta związana z historią czy kulturą Żydów odbywa się na przykład często tutaj, prawda… 
M: Czy otrzymali państwo kiedyś pomoc od innej organizacji – fundacji, stowarzyszenia? 
R: To znaczy w jakim sensie? 
M: W jakimkolwiek sensie – to może być pomoc organizacyjna, merytoryczna, techniczna… 
R: No to jak najbardziej, to pomoc organizacyjna, to na przykład z organizacji tych, z którymi współpracujemy to… na przykład: my nie mamy bazy noclegowej, prawda, więc musimy korzystać z bazy noclegowej innych organizacji czy innych podmiotów, więc… no… bywa to różnie… w jakichś jednostkowych przypadkach możemy poważną zniżkę otrzymać, w innych na przykład zaoferują nam gratis jakąś usługę, czy… jakby bardziej w takim sensie, że my na przykład nie posiadamy czegoś, prawda, czy jakby nie jesteśmy w stanie tego technicznie zrealizować i jeżeli coś wspólnie robimy to na przykład ta organizacja, z którą to współorganizujemy bądź też jesteśmy w jakichś dobrych kontaktach zawsze możemy… czy często możemy liczyć na jakąś taką pomoc, prawda, jakieś zupełnie takie jednostkowe przypadki, prawda, nie wiem, pożyczanie sobie jakiegoś sprzętu technicznego, prawda. Raz pożyczamy my – ponieważ nie mieliśmy przez dłuższy czas czegoś, prawda i z kolei może oni też od nas, więc jakby… myślę, że w takim wymiarze między innymi to istnieje ale też w takim jakby technicznym czy organizacyjnym – w takim sensie można się tutaj porozumieć. 
M: Jeśli to jest pomoc oferowana przez państwa innym organizacjom to jest to na przykład użyczanie sprzętu? Dobrze rozumiem? 
R: No między innymi, to są takie jednostkowe przypadki, jakby sobie nie potrafię też jakoś tam przypomnieć… jakichś takich wielu konkretnych rzeczy, natomiast… 
M: A czy na przykład zdarza się państwu szkolić wolontariuszy innej organizacji albo pracowników, robiąc to za darmo – tego typu usługi świadczyć? Albo na przykład opiniować jakieś dokumenty aplikacyjne? 
R: To a propos opiniowania dokumentów czy aplikacji to wiem, że dyrektor tym się zajmuje – nie tylko to dotyczy Polski, bardzo często w jakichś projektach międzynarodowych aplikacje spływają do dyrektora, z prośbą właśnie o opinię. 
M: Czyli państwo udzielają takiej pomocy „informacyjnej” tak? Można to tak określić? 
R: Ja dokładnie tego obszaru nie znam ale wiem, że przynajmniej w takim zakresie opiniowania wniosków, aplikacji to się dzieje. 
M: A gdyby mógł pan jeszcze powiedzieć, co pan rozumie przez współpracę pomiędzy organizacjami – chodzi mi o organizacje pozarządowe w tym momencie. 
R: No na przykład robienie jakiegoś wspólnego projektu i na przykład… współpraca powiedzmy 2 – 3 podmiotów, stworzenie wspólnej aplikacji, ubieganie się na przykład o wspólne środki, prawda. 
M: Czyli budowanie partnerstwa tak? 
R: No na przykład, no ale myślę, że jakby podstawową rzeczą jest nawiązanie takich wzajemnych przyjaznych relacji, prawda, że w jakimś sensie ileś tych organizacji w Oświęcimiu zajmuje się podobną tematyką ale jakby istotne jest to, żeby wszystkie one ze sobą współdziałały, uzupełniały swoje programy, jakby… , żeby ta oferta była jakoś tam uzupełniająca się no i żeby na takim podstawowym poziomie, żeby można było ze sobą się dogadywać, prawda. 
M: Czy to podejmowanie podobnych tematów, realizowanie podobnych celów – czy na tym polegałaby współpraca? 
R: Tak – na przykład, tylko jakby różne organizacje na różnym polu tutaj działają – więc jakby jedna organizacja chciała bardziej na polu dialogu polsko - niemieckiego i w ramach tego programu edukacyjnego również tematy żydowskie czy polsko – żydowskie się pojawiają, no to wtedy jakby naturalnym partnerem jesteśmy my. 
M: A jak pan widzi to jak współpracują organizacje na poziomie miasta, na poziomie gminy i powiatu? 
R: Nie mam pojęcia… wiem, że jest w Oświęcimiu takie Centrum Organizacji Pozarządowych, które chyba zajmuje się koordynowaniem tych działań, organizowaniem wspólnych szkoleń… Szczerze powiedziawszy nie do końca potrafię coś na ten temat powiedzieć. 
M: Czyli nie zna pan specyfiki działania tych organizacji spoza tego obszaru „kulturalnego”? 
R: Nie, raczej nie. 
M: Podsumowując, co byłoby tym kluczem do udanej współpracy, od czego zależałoby powodzenie współpracy? 
R: No w dużej mierze chyba od stworzenia tych takich osobistych przyjaznych relacji pomiędzy członkami czy osobami decyzyjnymi w poszczególnych organizacjach – tak na takim poziomie czysto „ludzkim”. Często to bardzo pomaga, że jeżeli… no Oświęcim nie jest dużym miastem prawda, więc większość tych osób się zna no i jeżeli relacje między nimi są dobre czy poprawne przynajmniej to ta współpraca odbywa się bez problemu. Tak, że ważne jest też to zrozumienie tej drugiej organizacji czy pewnej… ich potrzeb, prawda, ale myślę też, że to wyjście od takich jakby relacji osobistych, przyjaznych to jest podstawowa rzecz. 
M: Rozumiem, czy może pan powiedzieć, z jakimi organizacjami – konkretnie – państwa organizacja współpracuje? 
R: Tutaj na terenie Oświęcimia tak? 
M: Tak, powiedzmy, że na terenie Oświęcimia i idąc coraz dalej. 
R: Tak, te, które kojarzę – na pewno Międzynarodowy Dom Spotkań Młodzieży – to jest o ile pamiętam fundacja, Centrum Dialogu i Modlitwy, to jest też Oświęcim, Państwowe Muzeum Auschwitz Birkenau, Stowarzyszenie Romów w Polsce, Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Oświęcimiu, na tym poziomie ponad lokalnym na przykład Forum Dialogu Między Narodami, Muzeum Galicja w Krakowie na przykład, Żydowski Instytut Historyczny w Warszawie, nie wiem czy takie podmioty jak ambasady, konsulaty – Ambasada Izraela w Warszawie, konsulat niemiecki i austriacki w Krakowie, konsulat amerykański w Krakowie, konsulat francuski w Krakowie. 
M: Czy cos jeszcze? 
R: To sa te, co do których mam pewność, myślę ze jest ich więcej, natomiast… 
M: Czy Żydowski Instytut Historyczny ma status organizacji pozarządowej? 
R: Tam działa tez stowarzyszenie o podobnej nazwie ale nie jestem pewny czy… czy… na pewno to jest instytut państwowy ale działa tam tez chyba stowarzyszenie żydowskie historyczne… 
M: Proszę powiedzieć, Forum Dialogu to jest… 
R: Fundacja 
M: Stowarzyszenie Romów to stowarzyszenie, Muzeum Galicja to fundacja, Międzynarodowy Dom Spotkań Młodzieży – fundacja, Centrum Dialogu i Modlitwy to jest… 
R: Fundacja 
M: A muzeum to nie jest fundacja, czy tam jakaś fundacja działa przy muzeum? 
R: W ramach muzeum tez działa kilka fundacji ale…. 
M: Dobrze, patrząc na te organizacje, koncentrując się tylko na samych organizacjach pozarządowych… 
R: Dobrze, to trzeba jakby… ja mówię o tym z perspektywy jakby mojej wiedzy czy mojej działki niejako, która może być tutaj niepełna, prawda, bo wiem, że koledzy robią, czy organizują programy edukacyjne z ramienia Centrum i tam myślę, że ta współpraca jest szersza czy tych organizacji jest więcej, które na przykład oni potrafiliby wymienić. 
M: Rozumiem. A czy może pan powiedzieć – z pana perspektywy - z którą organizacją ta współpraca jest najczęstsza? 
R: Myślę że tutaj ten Międzynarodowy Dom Spotkań Młodzieży jest… 
M: To byłaby pierwsza pozycja? Chciałabym te organizacje uszeregować. 
R: Myślę, że tak, z tego względu, że tutaj bardzo dużo grup czy programów edukacyjnych niemieckojęzyczny, które organizuje MDSM one odbywają się w części u nas, prawda… Bardzo często też te programy, które my organizujemy – kilku, czy tam powiedzmy dłuższe niż kilka dni bardzo często też… no powiedzmy… takie kwestie techniczne jak nocleg, wyżywienie – to wszystko odbywa się tam, więc… 
M: Od kiedy państwo współpracują orientacyjnie? 
R: W sumie od początku, od – jeśli można powiedzieć, od nawet jeszcze przed otwarciem, powiedzmy w 2000 - ym było otwarcie ale wcześniej myślę, od co najmniej 98 – go, 7- go roku. Jeszcze w momencie gdy nie istniało Centrum, różne działania organizacyjne przy okazji tworzenia Centrum były robione to też MDSM był takim miejscem gdzie często – często taką tymczasową siedzibą czy takim miejscem kontaktowym, prawda… 
M: Czy mogę rozumieć, że jest to współpraca regularna? 
R: Tak – ciągła, regularna. 
M: I na drugim miejscu byłoby Centrum Dialogu i Modlitwy? Czy mogę tak przyjąć? 
R: Nie, to znaczy tutaj jest jakby podobna forma, bo jakby podobne, podobne grupy docierają do nas, natomiast jest ich mniej i rzadziej, chociaż też jest stale i w miarę regularnie, jest to jak gdyby można powiedzieć mniej intensywne. 
M: Od kiedy państwo współpracują orientacyjnie? 
R: Też można powiedzieć, że od 2000 – go roku 
M: I to jest współpraca „od czasu do czasu” tak? 
R: To znaczy jest to… to znaczy tak – jest to mniej intensywnie niż w MDSM – ie bo te grupy z Centrum Dialogu – zazwyczaj w każdym tygodniu jakaś grupa jest czy kilka grup, prawda, powiedzmy tutaj z MDSM – u to praktycznie codziennie albo co dwa dni jest jakaś grupa 
M: Czyli ta współpraca jest regularna ale mniej intensywna. 
R: Tak, tak. 
M: A Stowarzyszenie Romów? 
R: Przy okazji na przykład programów letnich, które organizujemy dla… głównie dla osób zza granicy, ze Stanów Zjednoczonych – mamy takie dwa programy i w ramach tego programu odbywają się… odbywa się też spotkanie, spotkania w Stowarzyszeniu Romów, tam jest też zazwyczaj spotkanie ze „świadkiem” – czyli np. byłym więźniem romskim, w ramach takiego spotkania. Więc to powiedzmy jakby też regularnie tylko powiedzmy przy okazji dwóch, trzech programów edukacyjnych w ciągu roku, które organizujemy. 
M: Od kiedy państwo współpracują? 
R: Powiedzmy – tak od 2005 – go, tak też zupełnie orientacyjnie, bo samo Centrum też istnieje kilka lat – nie pamiętam od kiedy. 
M: Jeszcze Fundacja Forum Dialogu. 
R: To też przy okazji, od czasu do czasu, kilka razy w roku, prawda… 
M: A od którego roku? 
R: Od 2002 – go może… 
M: Dobrze, tak orientacyjnie wystarczy. A teraz Muzeum Galicja. 
R: Tak naprawdę od początku istnienia, nie pamiętam, w którym roku powstało, ale… powiedzmy w 2003 – im, 4 – tym. Nie wiem, czy to muzeum już w tym czasie istniało… 
M: Czy ja dobrze rozumiem, że Państwo właściwie cały czas działają na tych samych obszarach współpracując z organizacjami? 
R: Tak, no tutaj przy okazji Muzeum Galicja to jedną z wystaw, którą tworzyliśmy, to tworzyliśmy właśnie wspólnie z… tworzyło ją wspólnie Centrum Żydowskie, Muzeum Galicja i takie Stowarzyszenie „Paja”. To był taki nieco inny obszar, prawda, ale jeden z przykładów współpracy. 
M: Czy mogę to potraktować jako „od czasu do czasu”? 
R: No myślę, że tak. 
M: Gdyby mógł pan uszeregować jakoś te organizacje – czy mogę na pierwszym miejscu dać MDSM? 
R: Tak. 
M: A na drugim? Centrum Dialogu? 
R: Może faktycznie niech to Centrum Dialogu będzie na drugim. Albo…. no tak, może tak… tych grup jest sporo. Może jeszcze Muzeum… 
M: Ale na razie same organizacje… 
R: Aha, no to może Stowarzyszenie Romów na trzecim, chociaż tych kontaktów nie jest tak bardzo dużo, no ale tak liczbowo to… 
M: A na czwartym może być Fundacja Forum Dialogu? 
R: To znaczy bardziej Galicja 
M: Czyli Forum byłoby na piątym tak? 
R: Na przykład. 
M: A jeżeli chodzi o muzeum, to ta współpraca jest stała? 
R: Muzeum… które? 
M: O Auschwitz. 
R: Tak, stała. 
M: I od początku państwo współpracują? 
R: Tak. 
M: Czy to jest wspólne realizowanie przedsięwzięć? 
R: Na przykład – programów edukacyjnych, powiedzmy też taka część merytoryczna – cykle wykładów, które się odbywają w ramach tych programów letnich – no one są realizowane i odbywają się też na terenie państwowego muzeum. 
M: Czy mogę potraktować to w ten sposób, że z jednej strony są to wspólne przedsięwzięcia a z drugiej - prowadzą państwo wspólne inicjatywy? Czy jest tutaj wspólna wymiana informacji? 
R: To znaczy wspólne przedsięwzięcia… jest kilka przykładów czy wypadków kiedy jest to wspólne przedsięwzięcie, często jest to tak, że są to przedsięwzięcia poszczególnych podmiotów, które odbywają się między innymi u nas – że my na przykład jesteśmy częścią, prawda, albo na przykład przyjeżdża grupa i cześć jej programu odbywa się u nas albo jest to odwrotnie, prawda – my organizujemy program i powiedzmy cykl wykładów odbywa się w państwowym muzeum, prawda, czy spotkanie w Centrum Romskim. 
M: A Żydowski Instytut Historyczny? 
R: No to tez jakby podobna rzecz. Na przykład jest jakaś cześć programu, która odbywa się w Warszawie, no to wtedy tez wykłady czy jakieś spotkania odbywają się w tym miejscu. 
M: A Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa? 
R: No na przykład praktyki studenckie. W ubiegłym roku tez byliśmy współorganizatorami festiwalu filmów dotyczących… tematyka dotyczyła praw człowieka 
M: Dlaczego akurat z tymi organizacjami państwo współpracują? 
R: To jakby wynika ze specyfiki naszej organizacji, powiedzmy z tematyki, która się zajmujemy, prawda… związanej na przykład z dziejami Żydów, z edukacji na rzecz tolerancji i z dialogiem miedzy religijnym na przykład czy międzynarodowym, historia holocaustu - wiec to jakby, ta współpraca w dużej mierze wynika z tego czym nasza organizacja się zajmuje. 
M: Czy może pan jeszcze podać przykład konkretnego projektu, w którym działali państwo z konkretna organizacja? 
R: Przykład konkretnego programu czy projektu tak? … Nie przypominam sobie w tym momencie naprawdę. 
M: Rozumiem, ze ta współpraca, którą państwo prowadzą to jest współpraca stała tak? 
R: Tak. 
M: A czy zdarzają się takie sytuacje gdy państwo wchodzą w takie „sporadyczne układy” i przypadkowe znajomości z jakimiś podmiotami? 
R: Raczej nie, to znaczy z mojej działki trudno mi o tym mówić ale chyba nie. (przejście w inne miejsce) 
M: Współpraca jest regularna i mają państwo – przynajmniej z tego co zrozumiałam – stałych, wypróbowanych partnerów, z którymi państwo długoletnie relacje utrzymują. Tak? 
R: Tak. 
M: I są państwo zadowoleni. 
R: Tak. 
M: I ci partnerzy także. 
R: No, myślę, że tak. Skoro współpracujemy regularnie to myślę, że to jest jakaś obopólna korzyść. 
M: A jeśli chodzi o inicjowanie takich kontaktów to kto jest inicjatorem? 
R: Kontaktów z organizacjami tak? 
M: Tak. Kto był inicjatorem – czy przy okazji jakiegoś konkretnego przedsięwzięcia? 
R: No to różnie to... 
M: Nie ma reguły? 
R: Nie ma reguły, bo niekiedy jest tak, że powiedzmy na przykład dyrektor inicjuje a niekiedy współpraca jest inicjowana przez na przykład przez pracowników – z tego względu, że na przykład mają jakieś kontakty w danej organizacji czy w danym miejscu, prawda i to jest jakby podstawa. 
M: Wcześniej mówił pan o tym, że impulsem są takie relacje towarzyskie, nieformalne. Czy można powiedzieć, że jeśli chodzi o współpracę to ma to decydujący wpływ? 
R: No coś takiego. To znaczy z jednej strony te wszystkie organizacje to są organizacje, które jakby… merytorycznie ich obszar działania jakoś tam pokrywa się z naszą działalnością, więc to jest jakby podstawowa rzecz i jakby w tym obszarze naszego działania na przykład w Oświęcimiu to są po prostu nasi naturalni partnerzy, prawda… ale z drugiej strony na pewno takie rzeczy jak jakieś osobiste kontakty, prawda – to jest… jakby budowanie tego typu relacji też jest bardzo ważne, prawda. 
M: Rozumiem, że państwo mają taką wiedzę na temat tego jakimi zasobami dysponuje dana organizacja – merytorycznymi, technicznymi. 
R: Tak, oczywiście, jakby znamy bardzo dobrze i oni nas też znają, więc tutaj… 
M: Czyli z jednej strony są relacje towarzyskie a z drugiej strony te podobieństwa tych obszarów, którymi państwo się zajmują. 
R: Ja bym tego nie nazywał relacjami towarzyskimi tylko takimi w jakimś sensie… jakby to się nie przekłada na taką stopę towarzyską w sensie takim, że na przykład się spotykamy – przy okazji jakichś uroczystości, spotkań, na pewno tak jest… ale… nie jest to jakby poza pracą… jakaś grupa towarzyska… tylko bardziej jakby chodzi o to, że… są jakieś osobiste relacje, dość dobrze od lat się znamy, prawda, wcześniej na przykład, zanim jeszcze trafiliśmy do różnych organizacji to wcześniej też znaliśmy się, prawda… Wcześniej gdy ja nie pracowałem tutaj a jakby zajmowałem się tym tematem związanym z kulturą żydowską – temat Auschwitz czy holocaust, to jakby też znałem też te osoby, prawda, czy współpracowałem z nimi przy okazji innych projektów, więc jakby to ułatwiało, prawda… 
M: Czyli to są relacje zawodowe ale z drugiej strony państwu się dobrze współpracuje… 
R: Tak. 
M: To znaczy że państwo się tak zwyczajnie, po ludzku dobrze dogadują… 
R: Tak, to jest podstawowa rzecz, prawda, że łatwiej się dogadać z kimś kogo się zna, z kim się można łatwiej dogadać. 
M: Proszę powiedzieć, skąd się bierze taka potrzeba stałej współpracy? 
R: Skąd się bierze? No jakby to wynika ze specyfiki działalności, prawda… z programów, które też organizujemy… że jakby z jednej strony dotyczą one tej działki związanej z tematami żydowskimi ale bardzo często gdy na przykład są organizowane programy letnie to jest to kwestia, tematy dotyczące tolerancji, holocaustu, wojny, też historia Polski, więc jakby to też… no specyfika tych programów jakby wymaga… jest podstawą do współpracy. 
M: Dobrze rozumiem – można powiedzieć, że dzięki współpracy z partnerami te projekty mogą być przygotowane lepiej, na większą skalę? 
R: Mogą być i na większą skalę i bardziej… bardziej… od jednej strony jakby kompleksowo i bardziej też na wyższym poziomie od strony merytorycznej, prawda… i też jakby stwarza to też taką różnorodność, prawda, że korzystamy też powiedzmy z osiągnięć czy wiedzy osób na przykład z innych organizacji czy z innych podmiotów. 
M: A czy natrafiają państwo na jakieś zewnętrzne przeszkody? Czy widzi pan jakieś zewnętrzne przeszkody dla współpracy stałej? 
R: Nie… jakby do tej pory jakby nie mieliśmy jakichś problemów czy pewnych przeszkód, barier, które by jakoś tam skutecznie nas zniechęcały czy jakoś naszą działalność ograniczały… 
M: A jakieś przeszkody natury formalnej, prawnej? 
R:… 
M: Rozumiem, że nic na razie się nie wydarzyło takiego… 
R: Na razie nie… 
M: Nie wiem czy dobrze wnioskuję ale czy można powiedzieć, że ta państwa współpraca to są same pozytywne przykłady? 
R: Z tego co ja sobie przypominam to raczej te przykłady są pozytywne, bądź jakby co najmniej poprawne. 
M: Czy przypomina pan sobie jakieś zdarzenia kiedy współpraca skończyła się nie najlepiej? Albo chcieli państwo współpracować z jakąś organizacją i coś nie wyszło? 
R: Nie, takiego przykładu nie było. Być może jakieś tam drobne różnice zdań przy okazji realizacji czy czegoś tam może występowały ale to nigdy nie były jakieś tam przeszkody, które by uniemożliwiały czy w jakiś sposób powodowały… no… nagle koniec jakiejś współpracy, bądź nie podjęcie jej po raz kolejny. Nie przypominam sobie szczerze powiedziawszy nic takiego. 
M: Proszę powiedzieć, czy widzi pan jakieś nowe, potencjalne pola współpracy, nowe możliwości współpracy z organizacjami? 
R: Z tymi samymi organizacjami? Czy… 
M: Z jednej strony chodzi o nowe obszary działalności – podejmowanie nowych tematów, a z drugiej strony na przykład nowe organizacje. 
R: To znaczy no tego jakby nie możemy wykluczyć, jakby nie zamykamy się przed tym, natomiast jakby na ten moment trudno by mi było to wskazać. 
M: Czyli nie ma pomysłów na to co by państwo chcieli wdrożyć nowego… 
R: W tym momencie raczej nie. 
M: A czy może pan powiedzieć – na podstawie tych doświadczeń z organizacjami – co się u państwa zmieniło dzięki współpracy? Czy są jakieś ewidentne korzyści, które państwo wynieśli ze współpracy? 
R:…. 
M: Ogólnie, zmiany… 
R: … no nie wiem… te programy myślę, że z roku na rok są jakoś tam… lepiej organizowane czy przygotowywane z racji… czy prowadzone… z racji tego, że jakby współpracujemy… ale jakoś tak szczególnie… 
M: Trudno ocenić? 
R: Trudno ocenić. 
M: Rozumiem. Mówiliśmy o relacjach i o tym, że są one „osobiste” – towarzyskie czy bardziej zawodowe. Czy utrzymują państwo takie relacje bardziej formalne - opierając się o umowy partnerskie, listy intencyjne? Czy też nie stosują państwo takich formalnych rozwiązań? 
R: Z tego co pamiętam to w ostatnim czasie jeden taki list intencyjny był podpisywany, przystępując do takiego projektu „Przestrzeń Miasta” dotyczącego tych akcji likwidacji graffiti, takiej mowy nienawiści co się na murach pojawia… to pamiętam, że tam była taka propozycja czy jakby… bo to jest chyba stowarzyszenie „Przestrzeń Miasta” … prosiło o jakby stworzenie takiego listu intencyjnego, takiego… coś na kształt partnerstwa… po to, że my jako Centrum jesteśmy tutaj w Oświęcimiu na miejscu lokalnym partnerem. Ale tak to raczej nie stosujemy. 
M: A jeżeli na przykład składają państwo jakieś wnioski aplikacyjne? 
R: To niekiedy tak, wydaje mi się, że tak ale to jest w gestii dyrektora z tego co się orientuję i myślę, że tak i pamiętam też, że przy okazji jakichś tam wniosków - na przykład Stowarzyszenie Romów kilkakrotnie też aplikowało o jakieś fundusze i my byliśmy tutaj też jednym z partnerów. 
M: Ale rozumiem, że pierwsze jest ta relacja nieformalna, a potem dopiero na okoliczność składania wniosku państwo tą relację formalizują. 
R: No raczej tak, tak. Jeżeli jakby jest, jest jakaś jakby ta potrzeba chwili i czy jakby potrzeba, nie wiem, na przykład takiej aplikacji, pewnych wymogów, to tą relację się wtedy formalizuje. 
M: Ale nigdy państwo nie wychodzą z czymś takim, że szukają państwo partnera do działania, czy też ktoś się do państwa zgłasza i państwo nie znają tej organizacji i ktoś państwu proponuje żeby państwo wystąpili jako partner w danym projekcie? 
R: Do tej pory nie przypominam sobie jakiejś takiej sytuacji. 
M: Państwo też nie stosują takiej strategii żeby poszukiwali państwo partnera, o którym państwo nic nie wiedzą oprócz na przykład informacji zawartych na stronie internetowej? 
R: Nie przypominam sobie. 
M: Dobrze. Czy mogę przyjąć, że te dobre relacje i udane przedsięwzięcia wzmacniają współpracę? 
R: Proszę? Tak. 
M: To stymuluje. 
R: No oczywiście, tak, tak. No jakby to, że jest grupa jakby partnerów, z którymi stale współpracujemy i jakby no… bez ich też udziału czy pomocy no często byłoby trudno no dany powiedzmy projekt zrealizować, prawda, tak, że to są też tacy… jakby wypróbowane organizacje czy jakieś podmioty, z którymi współpracujemy na stałe. 
M: A czy jest coś co szczególnie stymuluje współpracę? 
R: Czy jest coś?... 
M: Tak, czy jest coś, co stymuluje współpracę i czy jest coś co utrudnia. 
R:……. 
M: Ogólnie, współpracę między organizacjami – w pana opinii. 
R:…….. ja myślę, że trochę jakby brak jakichś takich myślę… jakiejś takiej koordynacji działań… nie wiem, propozycji różnych form szkoleń, spotkań. Jakoś tam to środowisko jest myślę, nieco w rozproszeniu. 
M: To znaczy środowisko organizacji pozarządowych tak? 
R: No myślę, że tak. 
M: Państwo jako organizacje działające na danym obszarze mają ze sobą kontakty i państwo tą współpracę utrzymują i sobie państwo radzą. 
R: Tak, tak… 
M: Ale… 
R: Myślę też, że jakimś mankamentem jest też… nie wiem, może też powinno być więcej takich projektów czy szkoleń, które dotyczyły by na przykład takiej strony czysto formalnej – pozyskiwania środków, pisania projektów albo na przykład… jakichś szkoleń dotyczących jakichś konkretnych projektów… edukacyjnych… czegoś takiego… 
M: Czy według pana ze strony samorządu powinny być podejmowane takie inicjatywy żeby stwarzać miejsca, w których różne organizacje mogłyby właśnie uczyć się - jak na przykład aplikować o środki, jak zarządzać projektami? 
R: Tak, jakoś tutaj mógłby stworzyć jakieś warunki… znaczy z tego, co wiem, to takie centrum - nie wiem dokładnie na jaką skalę - ono istnieje w Oświęcimiu. Nie wiem, to się nazywa, nie wiem… „Centrum Organizacji Pozarządowych” czy coś takiego i to chyba też… w jakiejś części powstało… czy z inicjatywy… czy przy udziale władz lokalnych. 
M: A gdyby mógł pan powiedzieć – pomijając uwarunkowania państwa organizacji – jaka forma współpracy pomiędzy organizacjami pozarządowymi jest według pana najlepsza? Jak to powinno wyglądać? 
R: Myślę, że to realizacja wspólnych projektów. To tak nie wiem czy to jakby o to… tutaj… wspólnych projektów… czy jakby wspólne aplikowanie o jakieś tam środki, prawda, że powiedzmy… nie wiem… jakieś tam dwie, trzy organizacje, które mniej więcej na jakimś wspólnym obszarze działają odgórnie, na przykład coś robić wspólnie, prawda… 
M: A to by znaczyło, że te organizacje musiałyby wiedzieć o swoim istnieniu? Czy musiałyby być jakieś rozwiązania, które mogłyby taką współpracę ułatwiać? 
R: No chyba często jest tak, że też, że jakby szuka się partnerów czy widzi się tych partnerów najbliżej siebie. Tak myślę, że, że zazwyczaj ta współpraca… silniejsza czy najsilniejsza jest na tym obszarze lokalnym. Nie wiem… jakby nie mam zupełnie rozeznania jak to wygląda w praktyce ale tak mi się wydaje, że… łatwiej znaleźć jest… no tutaj jest też jakby pewna taka specyfika Oświęcimia, z tego względu, że tutaj w tym obszarze edukacji, związanymi z miejscem pamięci, z tą tematyką polsko – żydowską, z tematyką holocaustu no jest kilka organizacji, które… z którymi można współpracować, więc myślę, ze to jest tutaj łatwiejsze. Jeżeli z kolei inne miasto czy mniejsze miasto gdzie na przykład jest stowarzyszenie czy organizacja, która działa na tym obszarze, to najprawdopodobniej czy często jest jedyną organizacją, która na przykład działa na tym polu – więc tam jest może trudniej – u nas jest, wydaje mi się, że łatwiej z tego względu. 
M: A według pana czy są jakieś rozwiązania prawne czy instytucjonalne, które mogłyby organizacjom współpracę ułatwiać? 
R: … No tutaj nie znam jakby prawnych uwarunkowań jakby też funkcjonowania organizacji, fundacji, nie wiem co jest… jak to wygląda od takiej strony prawnej… z tego co wiem, to jakby to jest jakby zupełna wolność, dowolność tworzenia, zrzeszania się i tak dalej, więc myślę, że tutaj te ramy prawne są… wystarczające… no trudno mi powiedzieć czy… no myślę, że osoby, które jakby na co dzień tym zajmują się i monitorują taką działalność organizacji, znają ich problemy, to jakby łatwiej byłoby tutaj wskazać kilka jakichś prawnych ograniczeń… czy… jakichś prawnych mankamentów… 
M: Proszę powiedzieć - czy coś panu przychodzi do głowy w związku ze słowem „konkurencja między organizacjami”? 
R:… 
M: W ogóle tak, teoretycznie… Na czym taka konkurencja pomiędzy organizacjami mogłaby polegać? 
R: Wydaje mi się, że trudno tutaj mówić o… o konkurencji, ponieważ chyba z definicji organizacje pozarządowe, a szczególnie te, które działają na takim samym polu jak my… siłą rzeczy w większości nie… nie… nie działają dla zysku czy jakby nie są nastawione na jakąś maksymalizację zysków i tak dalej… no… jest świetnie jak pozyskują sporo środków finansowych, bo to jakby daje im większe pole działania, natomiast jakby trudno powiedzieć tutaj o jakiejś tam konkurencji, prawda… 
M: A państwa organizacja nigdy nie była w takiej sytuacji, że konkurowała z jakąś inną organizacją o coś? 
R:… to znaczy… pojawiają się takie wypadki, że na przykład… my jakby zajmujemy się tą działką w dużej mierze dotyczącą spraw żydowskich… czy historycznych… czy innych, jak również…. tymi działaniami na rzecz tolerancji – no to też jakoś tam wydaje nam się, że jakiś tutaj powinien być też podział, prawda… jakby nie po… jakby no nie jest może celowe stwarzanie… jakby konkurowanie w takim sensie, że nagle wszystkie te organizacje na przykład zajmują się tematyką żydowską, prawda… na przykład czy… czy na przykład my w jakąś tam kompetencję innych organizacji wchodzimy i też jakby staramy się realizować tematy, które… które są jakby taką esencjonalną częścią ich działalności… to jakby nie da się tego uniknąć, bo jakby te… te pola są bardzo blisko siebie, ale… no i może tak się zdarzyć, oczywiście przypadkowo, że tak to wynika, prawda, ale… jeżeli… jakby…no to można by było tutaj jakąś konkurencją nazwać, prawda, że na przykład jakaś organizacja, która zajmuje się podobnym tematem, stara się jakby to pole poszerzyć… jakby realizując zadania, które niejako są z definicji realizowane przez na przykład naszą organizację i wtedy tutaj jakieś potencjalne może pole konfliktów może się pojawić, prawda… 
M: A czy może pan podać przykłady konkurencji, która dotyczyła państwa? 
R: Znaczy tutaj… jakby trudno mi sobie przypomnieć… jakby my też… staraliśmy się dbać jakby o to żeby… czy jakby zawsze wychodzimy z takim założeniem, że… że to jakiś podział kompetencji jednak powinien istnieć, prawda, że jakby ta konkurencja w takim zakresie jakby… jest zupełnie jakby… nieuzasadniona czy niepotrzebna, prawda, no bo to stwarza pewnego rodzaju napięcia między tymi organizacjami, prawda… więc jeżeli… nie wiem… jeżeli Dom Międzynarodowych Spotkań Młodzieży zajmuje się tą działką polsko – niemiecką, to jakby trudno sobie wyobrazić, że my nagle… jakby również… wchodzimy na tą działkę, prawda… ale oni też realizują na przykład tematy… w jakimś zakresie też tematy, tematykę żydowską, prawda, spotkania, promocje książek i tak dalej, więc… nie nazwałbym tego może jakąś konkurencją, bo jakby z jednej strony… jakby tym głównym polem działania jest… są te kwestie polsko – niemieckie a to niejako no wypływa przy okazji, ale no trudno mi powiedzieć o jakichś takich konkretnych… 
M: Ale ogólnie, konkurencja według pana jest czymś negatywnym? Czy może ma pozytywny wpływ? 
R: No z pewnością może mieć jakiś pozytywny wpływ, z tego względu, no… jakby to może mobilizuje czy dopinguje do… na przykład stworzenia no nie wiem - ciekawszego, lepszego programu… to jakby w takim sensie… no może też jakoś inspirować, prawda… w takim sensie, że na przykład widzimy, że jakaś organizacja czy jakiś podmiot robi ciekawe rzeczy, prawda, więc dlaczego my nie mielibyśmy robić równie ciekawe, prawda… 
M: A jeśli chodzi o staranie się o środki, jeśli państwo biorąc udział w konkursie starają się o konkretne pieniądze i w tym samym konkursie startują wszystkie państwa zaprzyjaźnione organizacje? Czy to jest jakiś problem? Czy może w ogóle nie należy tego w takich kategoriach rozpatrywać? 
R:… no z jednej strony jakoś… jakby nie ma się na to wpływu, prawda… kto aplikuje i de facto jaka decyzja zostanie podjęta, więc… no… w kilku takich… no akurat tego zupełnie nie postrzegaliśmy jako jakąś tam konkurencję… przy okazji jakichś chyba aplikacji… chyba do Fundacji Batorego… pamiętam… to tam kilka tych podmiotów z Oświęcimia się pojawiało, nawet też chyba kilka przeszło do kolejnego etapu, ale jakby nie… nie postrzegaliśmy tego w jakichś kategoriach, że one tutaj… że my tu konkurujemy musimy wygrać za wszelką cenę… jakby nie wiem, nie przypominam sobie… 
M: Ale w ogóle taki wątek finansowy jest zupełnie drugorzędny? 
R: No znaczy jest on jakby istotny, bo jakby organizacja działa w oparciu o finanse, ale wiadomo, że organizacja pozarządowa raczej nie… nie prowadzi jakiejś tam działalności komercyjnej. No niekiedy prowadzi, ale… ale wydaje mi się, że… nie wiem… do tej pory nie było jakiegoś takiego pola spornego… to znaczy też…. jakby nie rozumiem, że powiedzmy… dwie organizacje czy więcej ubiega się o te same środki… 
M: Na przykład ubiegają się państwo o jakieś środki i inna organizacja wygrywa jednym punktem… a państwo z tych pieniędzy mieli na przykład sfinansować dwa etaty… 
R: To znaczy do tej pory nie mieliśmy chyba takiej sytuacji ale… nawet jeżeli gdzieś tych kilka organizacji, na przykład tutaj lokalnych się pojawiało, to… jakoś sobie nie przypominam, żeby… żebyśmy to jakoś rozpatrywali to w takich kategoriach … 
M: To ciekawe… 
R: To jest też inaczej ponieważ dla nas jakby te fundusze grantowe czy aplikacje są jakby… jakby takim dodatkowym źródłem finansowania, bo jakby… my działamy w ramach Muzeum Dziedzictwa Żydowskiego w Nowym Jorku i… jakby… budżet – ten regularny – pochodzi z tamtejszego muzeum, czy z tamtych… z tamtejszych… od tamtejszych darczyńców, prawda… 
M: Rozumiem, że państwo każdorazowo mają ten budżet zagwarantowany. 
R: Tak. 
M: Państwo nie mają tego problemu, żeby zachować płynność finansową? 
R: Nie. To jakby… ten budżet jest jakby gwarantowany, prawda, co miesiąc, natomiast te dodatkowe środki, które my na przykład pozyskujemy przy okazji różnych grantów, aplikacji, programów, czy funduszy europejskich, to są jakby dodatkowe rzeczy, dzięki którym realizujemy rzeczy dodatkowe, jakieś programy… 
M: Czyli to służy temu, żeby działalność rozwijać tak? Czy państwo oprócz tego, że mają środki od amerykańskiego muzeum, pozyskują środki od darczyńców? 
R: Niekiedy tak. To jakby różnie to bywa. Udaje się niekiedy jakieś pojedyncze czy jednorazowe dotacje otrzymać od kogoś, prawda, jak ktoś nas odwiedza, dzięki jakimś naszym prywatnym kontaktom udaje się kogoś przekonać ale to jakby, to są jakieś tam dodatkowe rzeczy, które jakoś tam znacząco nie wpływają na budżet. Ten budżet jakby jest zagwarantowany na jakby bieżącą działalność. 
M: W żaden inny sposób nie pozyskują państwo pieniędzy tak? Nie prowadzą państwo jakichś zbiórek publicznych, aukcji? 
R: Nie, nie, nie… no jest częściowo sprzedaż biletów, cegiełek, takich które… 
M: Cegiełki państwo sprzedają? 
R: Tak. 
M: To podpada chyba pod zbiórkę publiczną. 
R: No, możliwe. 
M: A działalność gospodarczą państwo prowadzą? 
R: Myślę, że ta kwestia tych biletów, czy cegiełek jakoś w to się wpisuje, do końca jakby tego… jakby nie prowadzimy takiej działalności, nie wiem… że na przykład… coś sprzedajemy, prawda… 
M: To znaczy rozumiem, że świadczą państwo jak gdyby różne usługi tak? 
R: Tak, tak. 
M: I one są odpłatne… 
R: Jakby przede wszystkim tą tak zwaną usługą jest powiedzmy udostępnianie tego miejsca, zapewnienie na przykład przewodnika, który oprowadza czy prowadzi jakiś program edukacyjny. 
M: I to jest działalność komercyjna tak? 
R: W jakimś sensie tak. 
M: I państwo za to dostają pieniądze. 
R: Tak, tak. 
M: I te pieniądze są przeznaczone na działalność statutową organizacji. 
R: Tak, tak. 
M: Dobrze, wracając jeszcze do konkurencji między NGO’sami – rozumiem, że ten temat jest trochę „naciągany” według pana tak? 
R: To znaczy może jakby my… nie do końca się w to wpasowujemy, czy jakby… jest idealnie, jeśli ten budżet jest większy, jest więcej tych środków finansowych bo wtedy jakby więcej rzeczy można zrealizować, natomiast… jakby… jakby tutaj nazwijmy to, że ta tak zwana płynność finansowa jest jakby zapewniona, prawda… więc może to też jest takim ważnym… ważnym… ważną rzeczą, prawda… że tam zapewnienie tego utrzymania się na powierzchni w organizacjach, które na przykład utrzymują się tylko z grantów czy z jakichś środków – nie wiem – zbiórek i tak dalej, to dla nich jest to sprawa jakby bardziej gardłowa. Być może z tego względu też… 
M: Czy myśli pan, że w organizacjach, które mają problemy z zachowaniem płynności finansowej, to tam ta konkurencja się pojawia? 
R: No myślę, że … że na pewno, że to jest tak, że w naturalny sposób może się pojawić. 
M: A czy pan kojarzy taką sytuację? 
R: Nie, to tak jakby tak… 
M: Czy to tak tylko hipotetycznie? 
R: Hipotetycznie ale… ale tak patrząc na to jakoś tam racjonalnie, prawda… 
M: A jeśli chodzi o pozytywne skutki konkurencji? Mówił pan, że to jest stymulacja, że musimy zadbać aby nasze usługi miały wysoką jakość… 
R: No tak, jakoś to… no jeżeli podchodzą… no to jest zawsze tak, że jak się podchodzi do swojej pracy poważnie, no to jeżeli się widzi na przykład inną organizację czy inny podmiot, który robi coś ciekawego, to pojawia się pytanie… no… robią fajne rzeczy, no my też moglibyśmy robić coś innego, nowego, ciekawszego, prawda, że to jest jakby jakoś tam, jakoś tam może pozytywnie stymulować, jeżeli jakby naokoło widać kilka organizacji czy kilka projektów, które są ciekawe, nas jakoś tam inspirują, czy zwracamy na to uwagę, to myślę, że to może być jakoś tutaj bardzo pozytywne. 
M: Rozumiem, że konkurencja z pana punktu widzenia jest czymś raczej pozytywnym niż negatywnym. Tak? Biorąc pod uwagę te okoliczności, w których funkcjonuje pana organizacja. 
R: Gdyby pani jakby nie… nie… określiła tego, czy jakby nie podjęła tego terminu, tego „konkurencja” … 
M: Mówi pan raczej o kooperacji? 
R: Znaczy jakby w ogóle on tutaj jakoś zupełnie… 
M: Nie pasuje? 
R: Nie funkcjonuje. 
M: Dobrze, teraz chciałam przejść do części dotyczącej współpracy z samorządem. Czy państwo utrzymują jakieś kontakty z samorządem? Z urzędem miasta, gminy… 
R: No… to… z jednej strony takie kontakty, związane na przykład z tym, że jacyś tam oficjele z miast partnerskich pojawiają się na przykład w Oświęcimiu, no to często nas odwiedzają w towarzystwie delegacji Urzędu Miasta na przykład… że w materiałach promocyjnych miasta też jakby funkcjonujemy i myślę są jakoś tam z nas dumni, czy… czy mają się czym pochwalić, prawda… nami, czy naszą działalnością - to jest taka jedna strona a druga – bardziej formalna, w postaci pozyskiwania środków finansowych z budżetu miasta – na działalność organizacji, prawda… no i jest rozpisywany konkurs, do którego my stajemy i… dopiero od dwóch lat realnie staramy się pozyskiwać te środki. 
M: Mówi pan o poziomie miasta. Czy pozyskują państwo środki jeszcze gdzie indziej? 
R: Z powiatu na przykład. 
M: Ze Starostwa Powiatowego, a na przykład z województwa? 
R: Z województwa z tego co pamiętam to nam się chyba nie zdarzyło. 
M: Czyli w grę wchodzi… 
R: Urząd Miasta i Starostwo Powiatowe. 
M: I tam startują państwo w konkursach tak? 
R: Tak, to znaczy przy okazji Urzędu Miasta – tak – przy okazji starostwa to są to raczej… jakieś takie aplikacje na konkretne rzeczy – nie na zasadzie jakiegoś konkurowania o jakieś środki grantowe, tylko bardziej zwracamy się z prośbą o jakąś konkretną kwotę i na przykład starostwo zgadza się bądź nie… w ramach czegoś, co nazywa się „współorganizacją”, prawda… oni wtedy są współorganizatorem i na przykład przeznaczają czy finansują na przykład druk plakatów, zaproszeń, czy czegoś takiego. Natomiast przy okazji Urzędu Miasta jest to bardziej już na zasadzie aplikacji i konkursu ofert. 
M: A może pan podać konkretny przykład przedsięwzięcia, gdzie państwo współpracowali z Urzędem Miasta? 
R: No to na przykład w ubiegłym roku była taka duża uroczystość zorganizowana i upamiętniająca 67- ą rocznicę deportacji ludności żydowskiej z Oświęcimia, więc wtedy aplikowaliśmy… to była jedna z ofert, którą wysłaliśmy i tam prosiliśmy o współfinansowanie stworzenia takiego filmu wideo z wypowiedziami mieszkańców Oświęcimia i to w większości… większość tej kwoty, o którą prosiliśmy, otrzymaliśmy. Później kolejną były „Dni Izraela”, które robiliśmy z kolei w maju i także część finansów, które były przeznaczone na przykład na honoraria czy druk plakatów i tak dalej też otrzymaliśmy. W tym roku również, w maju otwieramy taką nową wystawę pod tytułem „Nowe Życie” – tez złożyliśmy aplikację i z tego co wiem, dostaliśmy tyle, o ile prosiliśmy. 
M: Mówimy teraz o Urzędzie Miasta tak? 
R: Tak. 
M: A jeśli chodzi o starostwo? 
R: Starostwo no to też przy okazji tej uroczystości, na przykład dotyczącej rocznicy deportacji – otrzymaliśmy… znaczy oni nam sfinansowali chyba druk – konkretnie nie pamiętam – zaproszeń czy części plakatów, wcześniej też robiliśmy taki festiwal filmowy, oni byli jednym ze współorganizatorów, więc też jakby partycypowali w tych kosztach jakby produkcji tych materiałów promocyjnych. Przy okazji tej wystawy, którą teraz robimy, także określoną kwotę pieniędzy zadeklarowali. 
M: A czy jest tak, że urząd zwraca się do państwa o współuczestniczenie w jakimś przedsięwzięciu? 
R: Do tej pory tak się nie zdarzyło. 
M: A czy pan się orientuje, jak inne organizacje współpracują z urzędami? Jak się ta współpraca układa? 
R: Trudno powiedzieć. Kompletnie nie mam takiej wiedzy. Myślę, że no… na pewno część tych organizacji, z którymi na przykład my współpracujemy, wiem, że przynajmniej kilka z nich na pewno aplikuje też do miasta… czy staje do tego otwartego konkursu ofert. Jak gdyby to wiem, natomiast trudno powiedzieć, jak ta współpraca wygląda. 
M: Mam pytanie – czy oprócz tej współpracy finansowej, jest jakaś współpraca inna? Na przykład urząd udostępnia lokale, czy świadczy jakąś usługę? 
R: Pamiętam… wiem… jeśli… tutaj na zamku były kiedyż też biura, które były wynajmowane czy udostępniane organizacjom pozarządowym – nie pamiętam czy to było odpłatne czy po jakiejś preferencyjnej cenie… z drugiej strony wiem, że też… też w pewnym momencie istniało takie towarzystwo, Stowarzyszenie Miłośników Ziemi Oświęcimskiej – bardzo kiepsko ta organizacja działała i jakoś tam nie wszystko się kręciło dobrze, ale w pewnym momencie też chyba miasto zrezygnowało z opłacania czynszu czy czegoś takiego… ale to są takie rzeczy, które gdzieś tam się pojawiają, natomiast nie mam jakiejś konkretnej wiedzy, że to jakoś (zagłuszenie)… jak to wygląda. 
M: To znaczy nie ma pan wiedzy na ten temat, jak współpracuje samorząd z innymi organizacjami. Tak? 
R: Tak, nie mam takiej wiedzy. 
M: A czy może pan odpowiedzieć na takie pytanie, z jaką organizacją pozarządową samorząd najczęściej podejmuje kontakty? 
R:…. 
M: A jak pan myśli, dlaczego z państwem samorząd chętnie podejmuje kontakty? 
R: Ja nie sądzę… czy akurat… chętnie, czy często… 
M: Ale podejmuje… 
R: To znaczy tak… może te kontakty zależą w jakimś tam sensie też od nas – to znaczy jeżeli powiedzmy ta współpraca ze starostwem, to też… chyba staramy się jakoś tam tego nie nadużywać i może maksymalnie dwa razy w roku o jakieś pieniądze się do nich zwracamy, prawda… i podobnie do Urzędu Miasta też może przy okazji tego otwartego konkursu – w tym roku jedna propozycja, w ubiegłym roku były dwie propozycje do współfinansowania… Nie wiem czy to jakoś szczególnie akurat z nami chętnie… jakby nie… nie do końca tutaj mógłbym to wyjaśnić... jakby biorąc pod uwagę… już takie… przy okazji Urzędu Miasta to jakoś tam nasz potencjał związany z takim pewnym rodzajem jakby wizytówki czy promocji miasta – bo jednak w dużej mierze do nas dociera spora cześć turystów z zagranicy, prawda… to może często… czy wydawałoby się, że ta współpraca czy jakaś chęć wsparcia naszego miejsca… mogła być… powinna być większa ze strony miasta, prawda… bardziej powinni jakoś nas tutaj może… jakoś nami… w jakimś sensie się pochwalić, prawda… bo tak naprawdę tutaj na terenie tego starego miasta, my jesteśmy tak naprawdę jedyną… jedynym takim miejscem, gdzie w dużej mierze duże grupy turystów docierają, gdzie informacja jest w kilku językach, jest to wszystko dobrze zorganizowane, oznaczone i tak dalej, więc…. 
M: Ja mam takie pytanie – czy do państwa docierają takie informacje o tym co oferuje samorząd - miasto, gmina, starostwo – organizacjom pozarządowym? Co państwo mogą otrzymać, w czym państwo mogą uczestniczyć, w jakich przedsięwzięciach? 
R: To znaczy tak, na temat jakichś szkoleń, spotkań, jakichś aktywności – szczególnie w ramach tego Centrum Organizacji Pozarządowych – czy jakichś szkoleń, informacje, które jakby docierają do Urzędu Miasta, to bardzo często przez Wydział Promocji docierają też do organizacji pozarządowych. Wiem, że nie tylko do nas, bo widzę, że w mailu jest jakby lista organizacji, do których ta informacja dociera. 
M: A informacje o tym, że będzie podejmowana jakaś uchwała albo że będzie można uczestniczyć w jakichś konsultacjach? Czy w ogóle są państwo zainteresowani ustanawianiem lokalnego prawa? 
R: Bardziej w tych kwestiach takich… jeżeli kwestia lokalna, prawo związane jakoś z kwestiami historycznymi, prawda… czy związane z historią miasta, upamiętnianiem czy powiedzmy takimi kwestiami, nie wiem… no… z tym co dzieje się na zamku, w jaki sposób jest czy będzie remontowany ten plac przed synagogą, na rynku… żeby jakby dbać też o pewien taki tutaj aspekt historyczny. Natomiast jakby kwestie polityczne… 
M: Ja rozumiem… 
R: Wszystko jest polityczne… 
M: No tak ale chodzi mi o to, że są na przykład radni, którzy pewne decyzje podejmują - czy państwo są informowani o tym, że dana decyzja będzie podejmowana? Czy mają państwo wpływ na to? 
R:… 
M: Czy są państwo zapraszani do tego aby o pewnym temacie dyskutować? 
R: No, akurat przy okazji tutaj tworzenia muzeum na zamku… kilkakrotnie… znaczy tam kilkakrotnie byliśmy proszeni o jakby konsultowanie czy proszeni o… czy zapraszani do współpracy, jakby do końca to nie zostało sformułowane czy sformalizowane, więc… było to raczej takie… 
M: A jeśli tworzone są jakieś dokumenty? Na przykład Roczny Program Współpracy z Organizacjami Pozarządowymi? Karta Współpracy z Organizacjami Pozarządowymi? Czy państwo uczestniczą w ogóle w takich przedsięwzięciach? 
R: Nie, nie… 
M: A czy państwo są w zainteresowani tym żeby mieć możliwość wpływania na pewne decyzje? 
R: No myślę, że bylibyśmy zainteresowani, tylko… szczerze powiedziawszy… no… pierwszy raz słyszę o jakiejś karcie organizacji czy czymś takim… 
M: Rozumiem, że gdyby państwo mieli taką informację albo impuls od góry, że na przykład tworzy się program współpracy… 
R: To znaczy, myślę, że może ja… ja osobiście może nie do końca, bo to nie jest może też jakby moja działka, którą się zajmuję ale myślę że na pewno są osoby u nas, które na przykład chętnie by uczestniczyły w tego typu… 
M: Gdyby był taki impuls od góry, informacja o tym, że… 
R: Gdyby był jakiś obieg informacji… 
M: Że będzie na przykład konsultowany jakiś dokument, który dotyczy organizacji pozarządowych? 
R: No na przykład… tak, tak, no właśnie tak. On by nie musiał dotyczyć kwestii… albo kwestii organizacji pozarządowych ale merytorycznie tego obszaru, na którym my się znajdujemy, czy po którym my się poruszamy. To jak najbardziej. 
M: Ale do tej pory państwo nie uczestniczyli w takich przedsięwzięciach? 
R: Nie przypominam sobie. 
M: Nie przypomina pan sobie, żeby były informacje na ten temat z zaproszeniem do takiego udziału? 
R: Nie, do takich konsultacji raczej nie. 
M: Proszę powiedzieć - jak pan rozumie współpracę samorządu z organizacjami pozarządowymi? Jak być powinno? 
R: To jest jakby stwarzanie takich ogólnych ram na przykład, nie wiem… w konkretnych przypadkach myślę, że to kwestia na przykład… dotacji – jest to jakby bardzo istotna rzecz. Kwestia – nie wiem – jakichś preferencyjnych… preferencyjnego traktowania organizacji przy okazji na przykład… przy okazji na przykład wynajmowania jakichś lokali na siedziby… to jednak… jakby tego typu podmioty nie powinny być traktowane jak podmioty komercyjne, więc tutaj pewne preferencje powinny być dla organizacji pozarządowych myślę… i to o czym pani mówiła, że może jakby szerszy, jakby taki sposób informowania, konsultowania i generalnie brania pod uwagę tego, prawda… bo są organizacje, które no na przykład w jakiejś tam specyficznej działce działają… są inne, które na przykład z kolei… no bardziej związane są z tym polem działania samorządu, prawda, czy jakimiś takimi kwestiami innymi, więc tutaj może bardziej ta współpraca czy konsultacje powinny być. 
M: A jak jest obecnie? Czy pan ma jakąś wiedzę? 
R: Nie mam za bardzo wiedzy na ten temat. Nie, jakby nie do końca… 
M: Czy intuicje – na poziomie miasta, gminy, powiatu? 
R: Nie do końca mam wiedzę na ten temat. Nie wiem na ile te decyzje są… są faktycznie konsultowane, czy są jakieś zespoły, które regularnie współpracują, czy… jakieś opinie, czy jakieś uchwały czy decyzje Urzędu Miasta czy starostwa czy gminy są jakoś tam konsultowane z organizacjami pozarządowymi. Trudno mi powiedzieć. 
M: A co według pana jest kluczem współpracy na linii samorząd - organizacje? 
R: No to znaczy… jakby samorząd czy władze lokalne jakby muszą zrozumieć, że te organizacje pozarządowe no muszą być jakimś równorzędnym partnerem, prawda… przy okazji podejmowania decyzji, jakiś inwestycji i tak dalej, że to nie może być tak, że te organizacje pozarządowe są w jakimś sensie, jakimś rodzajem natręta, który gdzieś tam… najlepiej nie do końca o tym jawnie no bo później będzie masa konsultacji i tak dalej… tutaj - akurat z tego co wiem - to takim tym… aktywnie od lat działa Towarzystwo na Rzecz Ziemi, więc te kwestie ekologiczne – wydaje mi się, że – jakoś już tam Urząd Miasta się do tego przyzwyczaił, że takie rzeczy, które wymagają takich konsultacji ekologów, no to niejako są zmuszeni do… do współpracy, ale… Szczerze powiedziawszy nie wiem do końca jak to wygląda ani na poziomie miasta, ani na poziomie gminy... 
M: Tak, ale powiedział pan, żeby organizacje nie były traktowane jak natręt… 
R: Tak, tak… 
M: Czyli są takie sygnały? Coś jest na rzeczy, czy tak tylko pan powiedział? 
R: … tak mi się wydaje, że jak gdyby… jakby politycy nawet lokalni mają to do siebie, że chyba, że… że większość rzeczy… że decyzje chcieliby podejmować jakoś tam we własnym zakresie a to jakby rozciąga tą procedurę, prawda… czasowo i tak dalej… jakby nie potrafię jakichś konkretnych tutaj rzeczy wymienić, prawda, że słyszałem czy mam jakiś sygnał w tym względzie ale… więc jakby trudno mi tutaj też jakoś tam generalizować. Tak podejrzewam, że może tak być, prawda… 
M: Jeśli chodzi o programy współpracy… czy państwo zaglądali kiedyś do takiego programu współpracy? Albo byli państwo zainteresowani tym, że taki dokument istnieje? 
R: Dokument w Urzędzie Miasta na przykład… czy… czy… 
M: To znaczy, programy współpracy z reguły są zawieszane na stronach i jest do nich dostęp. Czy państwa interesowało żeby po taki program sięgać? 
R: Ja osobiście nie… nie przeglądałem tego… 
M: A czy ma pan jakąś wiedzę na ten temat czy to jest dokument, który w ogóle funkcjonuje w wyobraźni organizacji pozarządowych? 
R: Zdaje się, że… że tak… że… nie wiem, tak podejrzewam… 
M: Ale nie ma pan jakichś informacji konkretnych, że ktoś na przykład kieruje się takim dokumentem? 
R: Nie wie wiem, nie wiem też czy na przykład na stronie Urzędu Miasta jest taki dokument zawieszony. 
M: Jest. 
R: No to jakby to … 
M: Tam też jest Karta Współpracy. Czyli nie ma pan takich przykładów z życia na temat tego jak te programy są tworzone? 
R: No trudno powiedzieć… 
M: A jeśli chodzi o konkursy? Czy ma pan jakieś informacje na temat tych konkursów? Cały czas bierzemy pod uwagę ten poziom – miasto, gmina, powiat. 
R: Zupełnie nie mam pojęcia jak to wygląda w praktyce, to znaczy tak – składane są aplikacje plus jakiś tam pakiet dokumentów i to zawsze – przynajmniej z tego co… z tego co nam wiadomo i z naszych kontaktów, to zawsze było to bardzo… jakby pomoc ze strony Wydziału Promocji (UM), który w dużej mierze tym się zajmował była naprawdę… zawsze bardzo sprawnie, chętnie, przy okazji pomocy w wypełnianiu aplikacji na przykład, czy jak jakieś pytania jak mieliśmy, wątpliwości i tak dalej, ta współpraca była bardzo dobra, natomiast trudno powiedzieć… jakby nie wiem jak wygląda ta cała procedura – kto podejmuje decyzje, kto zasiada w takim gremium, które na przykład opiniuje, jak to wygląda to trudno powiedzieć. 
M: Rozumiem, że jest coś takiego, że przedstawiciele samorządu są oddelegowani do tego żeby jak gdyby pomagać, doradzać… 
R: Nie wiem czy oni są akurat oddelegowani, tylko bardziej jakby znali się na tej całej procedurze łącznie z wypełnianiem aplikacji i tak dalej. 
M: A jeżeli chodzi o te procedury konkursowe i konkursy – mieli państwo taką sytuację, że na przykład nie byli państwo zadowoleni z wyników konkursu albo… 
R: Do tej pory tak naprawdę to uczestniczyliśmy w dwóch i z dwóch jesteśmy bardzo zadowoleni. 
M: A czy mają państwo wiedzę od innych organizacji o tym? Czy są jakieś opinie innych podmiotów na ten temat? 
R:… 
M: A jeżeli chodzi na przykład o rozliczanie, sprawozdawczość, kontrolę? 
R: To znaczy no, od naszej strony? 
M: Tak, od państwa strony. Chodzi o te środki z samorządu. 
R: W jakim sensie kontroli? Jakby jest sprawozdanie, które później składamy takie merytoryczno – finansowe, prawda, no to… 
M: Nigdy pan się nie spotkał z tym, że to na przykład może być uciążliwe… 
R: To jest zawsze uciążliwe. Z tego co pamiętam to zarówno ten wniosek aplikacyjny, jak i ten wniosek „uaktualnienie”, później to sprawozdanie – nie jest to jakoś skomplikowane z tego co pamiętam i… może zderzenie z tym po raz pierwszy jest jakoś tam uciążliwe, natomiast później… 
M: Ale rozumiem, że jeżeli jakaś organizacja sobie nie radzi, to może liczyć na pomoc tak? 
R: Tak, przynajmniej my nie mieliśmy żadnego problemu, kontakt z osobami z Wydziału Promocji był bezproblemowy i jak najbardziej chcieli nam tutaj pomóc czy sprawdzić nawet przed składaniem… (dzwoni telefon) przy składaniu aplikacji jak był jakiś błąd… można było dopytać czy wszystko… czy to jakby o to chodzi, więc jakby tutaj ta współpraca była… 
M: Czy dużo podmiotów dostaje dofinansowanie? Czy dużo podmiotów przechodzi pozytywnie weryfikację? Czy pan ma wiedzę na ten temat? 
R: Wiem, że… przy akurat naszych aplikacjach i później w takich różnych rozmowach to… to… to wiem, że… że jakoś tam jest… jest problem dla organizacji… żeby prawidłowo wypełnić… żeby tam merytorycznie… poprawnie wszystko zrobić, że często tam jest ten problem, prawda… jakby… akurat to się pojawia w tym kontekście, że… że… tam któraś z osób opowiadała, że to tak bywa różnie, czy raczej jest to trudniej organizacjom pozarządowym jakimś tam mniejszym przygotować jakiś taki formalnie, merytorycznie dobry wniosek. 
M: A jeśli chodzi o rozdział środków już później. Czy pojawiają się jakieś kontrowersje czy raczej nie? 
R: Nie śledziłem tego tak naprawdę. 
M: Nie śledzą państwo. 
R: Wszystko jest prawdopodobnie zamieszczone na stronie – kto co dostał, tak mi się wydaje… 
M: Nie spotkał się pan z tym, żeby to wywoływało jakieś emocje? 
R: Nie. Nie. Przynajmniej do mnie nie… 
M: Rozumiem. Jak można zdefiniować państwa współpracę z samorządem? Czy jest ona stała czy przypadkowa? 
R: No powiedzmy jeżeli, jeżeli już od dwóch lat aplikujemy i stajemy do konkursu i będziemy to robić w przyszłych latach, więc można ją określić jako myślę, że stałą. 
M: Co o tym zadecydowało? 
R: No tak, my stwierdziliśmy w pewnym momencie, że przecież jesteśmy również organizacją pozarządową działającą na terenie miasta, więc równie dobrze no możemy starać się o środki dla takich organizacji, prawda… więc, więc postanowiliśmy spróbować przy okazji… 
M: Generalnie ten aspekt finansowy gra tutaj dużą rolę czy na przykład jeszcze jakiś? 
R: No jakby gra istotną rolę z tego względu, że to jest jakby ważna pomoc przy realizacji czy przy współfinansowaniu jakiegoś zadania, prawda… naszego… 
M: Czyli ta współpraca opiera się na tym, że państwo aplikują o środki i biorą państwo udział w ogłaszanych konkursach… 
R: Tak, tak. 
M:… zgodnie z procedurą, a oprócz tego - w momencie realizacji konkretnego przedsięwzięcia starają się państwo o sfinansowanie poszczególnej pozycji budżetowej tak? 
R: Tak, tak ale to jakby tylko za pomocą tych konkursów. 
M: To wszystko jest na drodze konkursowej. 
R: Tak. 
M: Jeśli na przykład chcą państwo w jakimś przedsięwzięciu sfinansować plakaty za pół roku to startują państwo w konkursie. 
R: Tak, na przykład jakąś cześć zadania, prawda… 
M: Czyli jeśli kiedykolwiek otrzymują państwo środki to na drodze konkursowej. 
R: Tak, akurat to jest… to znaczy nie wiem, czy w przypadku Urzędu Miasta inna droga jest możliwa. 
M: Mówi pan o plakatach? 
R: Bo jakby te ze starostwa, to starostwo z kolei jakby preferuje też taką formę, że oni są umieszczani jako na przykład współorganizatorzy i wtedy… wtedy mogą pokrywać… 
M: Czyli jakby rodzaj partnerstwa i oni jako partner… 
R: Tak, mogą pokrywać jakby konkretną… jakby tutaj w Urzędzie Miasta też oni wtedy stają się jakby partnerem tego… tego przedsięwzięcia, natomiast jest jakby inna forma uzyskiwania tych środków. No nie wiem, tak… 
M: To znaczy na poziomie Urzędu Miasta jest to bardziej sformalizowane tak? 
R: Z tego co widzę tak… chociaż tam w starostwie też… też istnieje ten konkurs ofert, ale… to jest chyba, to jest chyba tak jakoś mniej… mniej skomplikowane i jakby tak nam proponowano, że to na przykład można w ten sposób załatwić. 
M: Czyli państwo konsultowali to, jak to załatwić od strony formalnej. 
R: Tak, tak. 
M: I to państwo każdorazowo wychodzą z taką inicjatywą - jeżeli chcą państwo ubiegać się o środki. 
R: Tak, tak. 
M: Ale z drugiej strony funkcjonują państwo w świadomości urzędników – znajdują się państwo we wszystkich materiałach promocyjnych… Czy państwo o to zabiegają? 
R: … o ile miasta to tak… to jakoś tam trwało zanim się gdzieś tam pojawialiśmy w materiałach… a starostwo o ile wiem – chyba nie funkcjonujemy prawie w ogóle. To jest dziwne dość, ale z kolei mamy chyba jakoś tam całkiem przyzwoite kontakty, skoro oni nas chcą wspierać przy okazji różnych zadań. 
M: Ale rozumiem, że to od państwa ten impuls wychodzi. A czy są jakieś bariery? 
R: No do tej pory, przy tej częstotliwości, przy tej… przy tych przedsięwzięciach, które jakby realizujemy i… to raczej nie widzę tu żadnych. 
M: Czy może pan jeszcze coś dodać a propos pozytywnych przykładów stałej współpracy? 
R: No raczej nic. 
M: A negatywne przykłady? 
R: …. 
M: Nie wiem czy dobrze wnioskuję, ale ta współpraca na razie przebiega prawidłowo 
R: tak… bez problemu. 
M: I są państwo z niej zadowoleni. A jeśli chodzi o te negatywne przykłady? 
R: … znaczy… nie potrafię tu wskazać negatywów w stosunku do jakby działalności naszej organizacji przy okazji kontaktów z urzędem miasta na przykład. 
M: A czy pan widzi jakieś potencjalne nowe pola współpracy? 
R:… 
M: Jeśli chodzi na przykład o zakres tematyczny, sposób kontaktowania się, sposób budowania relacji… 
R:… 
M: Czy pan widzi jakieś obszary, które można by było poprawić, zmienić na lepsze… 
R: No jakichś na przykład działań edukacyjnych… czy jakichś myślę, że działań promocyjnych dotyczących Oświęcimia… to myślę, że tutaj jakoś nasza organizacja mogłaby być przydatna… 
M: A czy są jeszcze jakieś na przykład dodatkowe obszary, które powinny być brane pod uwagę przy okazji konkursów? Z reguły w konkursach podane są określone obszary – ale rozumiem, ze państwo się „wpisują”. 
R: Tak my akurat się wpisujemy, wpisujemy się w „kultura i ochrona dziedzictwa” – coś takiego. 
M: Nigdy nie było czegoś takiego, ze państwo mieli jakiś pomysł, który się nie wpisywał w założenia konkursowe? 
R: Nie, nie. 
M: Czy są jeszcze jakieś obszary poza działaniem kulturalnym, edukacyjnym w które mogliby państwo się wpisywać? 
R: Współpraca międzynarodowa, wiem, ze tam też jest taki obszar… który jest… w ramach tego konkursu ofert istnieje na przykład. 
M: Jeśli chodzi o tą warstwę merytoryczną, tematyczną nie widzi pan już takich możliwości poszerzania obszaru? 
R: Nie, no zawsze… na pewno jakieś istnieją… no w tym momencie jakoś trudno mi sobie… przywołać… 
M: Rozumiem. A jeśli chodzi o sposób komunikowania się? To wyszło w trakcie – gdyby państwo wiedzieli, że jest konsultowany program albo że jest tworzony to może państwo podjęli by decyzję o tym żeby… 
R: No on też musiałby jakoś tam dotyczyć… no naszej… w jakimś sensie… no nie wiem… w jakoś tam… merytorycznie nas… chyba… tak myślę. 
M: Generalnie nie są państwo zainteresowani? Czy to państwa specjalnie nie dotyczy? 
R:… to znaczy… no zależy… no musiałaby jakby zaistnieć taka sytuacja, że wtedy no… zależy, jakiego obszaru miałoby to dotyczyć, prawda… 
M: A gdyby było więcej informacji? 
R: No myślę, że mogłoby… 
M: Albo gdyby państwo byli informowani co się dzieje na poziomie miasta, gminy… 
R: No myślę, że tak, że oczywiście… 
M: … co się dzieje na rzecz organizacji pozarządowych… 
R:… no to na pewno by… był… by były takie kwestie, które na pewno by nas interesowały i myślę, że wtedy chcielibyśmy się… czy moglibyśmy się w to zaangażować. 
M: Ale na razie tego nie ma? 
R: Przynajmniej ja tego jakby nie obserwuję… 
M: Ale też nie odczuwa pan dotkliwego braku z tego powodu… 
R: Nie. Ja osobiście nie. 
M: A jako organizacja? 
R: No trudno coś mi powiedzieć. Przepraszam ale ile to jeszcze potrwa? Bo mam naprawdę… 
M: Proszę mi powiedzieć – mówimy o samorządach – te relacje to są relacje formalne tak? 
R: Tak. 
M: Czy może mają państwo tam kogoś, kogo państwo znają? 
R: Nie. Jakby unikamy takich sytuacji. 
M: Unikają państwo. 
R: Unikamy takich sytuacji… jakby no… lepiej się funkcjonuje jak się zachowuje takie jakby relacje dość zdrowe, prawda… że… to później stwarza pewne problemy, prawda… 
M: Problemy? Problemy w środowisku? 
R: Nie, no…to jakby… lepiej jak są jasno sprecyzowane tutaj… relacje. 
M: A czy zna pan jakieś przypadki, że te relacje nie były formalne? 
R: W naszym przypadku? 
M: Nie, w ogóle. Czy do państwa docierają takie informacje? 
R: … nie… trudno mi sobie coś przypomnieć... znaczy nie… chociaż chyba istnieją… 
M: Relacje formalne są formą optymalną tak? 
R: No z naszego punktu widzenia tak. 
M: I dotychczasowe państwa relacje to były relacje formalne. 
R: Formalne, tak. 
M: I są państwo zadowoleni do tej pory… 
R: Tak 
M:… z tych relacji i można powiedzieć, że w państwa przypadku to same pozytywne przykłady tak? 
R: No tak, na tym poziomie – bo to jest jednak jakiś tam poziom minimalny tych kontaktów więc one są jak najbardziej poprawne. 
M: Jeżeli chodzi o jakieś uwarunkowania prawne, instytucjonalne, czy ma pan jakieś sugestie dotyczące tego, co można by wprowadzić, żeby te relacje ulepszyć? 
R: Relacje formalne? 
M: Relacje pomiędzy samorządem a organizacjami pozarządowymi. 
R:… może jakiś rodzaj konsultacji, spotkania od czasu do czasu, może jakieś takie forum organizacji pozarządowych, może lokalnie powinno być stworzone, gdzie na przykład by przedstawiciele różnych organizacji mogli… nie wiem… tworzyć jakieś… jakąś reprezentację swoją… Trudno mi powiedzieć. Jakby dla mnie ta problematyka organizacji pozarządowych jest no – mimo, że jakby sam pracuję w takiej organizacji – to od takiej strony, o którą często pani pyta jest zupełnie dla mnie nieznana i to… tak mi się wydaje, prawda… że tak może być albo nie. 
M: Wracając do współpracy – czy może pan powiedzieć, że dzięki współpracy z samorządem coś się zmieniło w funkcjonowaniu państwa organizacji? 
R: No zmieniło się… 
M: Albo że coś ta współpraca umożliwiła. 
R: Umożliwiła zrealizowanie konkretnych przedsięwzięć, prawda… czy jakby… jakby to wsparcie finansowe to jest często bardzo istotne. 
M: A oprócz tego wsparcia finansowego coś to jeszcze dało? 
R: No trudno powiedzieć… raczej w przypadku Urzędu Miasta czy jakby tych formalnych relacji z urzędem jakby no nie do końca… 
M: A jeśli chodzi na przykład o możliwość promocji, budowania własnego wizerunku, zwiększania wiarygodności? 
R: No to na pewno, to jakby dla promocji też naszej instytucji… jest na pewno… ważne… i to chyba też jest istotne, że z takiego wizerunkowego punktu widzenia, jeżeli powiedzmy nawet na materiałach promocyjnych czy plakatach i tak dalej pojawia się szereg różnych podmiotów czy logotypów różnych organizacji, to myślę, że to też jakoś tam uwiarygodnia jakoś tą organizację. 
M: Proszę mi powiedzieć – o jakie jeszcze środki państwo aplikują? 
R: To znaczy? 
M: Oprócz tych samorządowych. 
R: A to są aplikacje do różnych fundacji, na przykład do Fundacji Batorego… formalnie ja tych wniosków jakby nie prowadzę, więc… wiem, że… wiem, że stale kilka aplikacji jest wysyłanych do różnych grantodawców. 
M: Ale nie ma pan takiej wiedzy żeby powiedzieć szczegółowo, gdzie państwo aplikują. 
R:… 
M: A teraz chciałam zapytać o współpracę państwa organizacji z innymi organizacjami. Jakie według pana jest przygotowanie państwa organizacji do współpracy z innymi podmiotami? Gdyby pan podsumował to, co zostało powiedziane do tej pory… 
R: No myślę, że całkiem, całkiem dobre… zależy od jakiej strony… formalnej myślę że… formalnej, merytorycznej na pewno też, takiej logistycznej prawda… no bo to jakby to miejsce ma… też swoje bardzo dobre zaplecze techniczne, że… organizowanie różnych działań jakby może tu mieć miejsce, więc… więc to… więc myślę, że całkiem dobrze pod różnymi kątami jesteśmy do potencjalnej współpracy z innymi organizacjami przygotowani. 
M: A jeśli chodzi o inne organizacje? 
R: To znaczy? 
M: Czy ma pan wiedzę na temat tego jak inne organizacje są przygotowane do współpracy? 
R: No znaczy mogę, no trudno to tak… na pierwszy rzut oka oceniać. To jakby… no przynajmniej te, z którymi my współpracujemy, to one w jakiś sposób podobnie, prawda… to znaczy od strony takiej technicznej, logistycznej, merytorycznej, bo zazwyczaj w każdej z tej organizacji jest też ten dział merytoryczny, który… który się zajmuje tworzeniem czy prowadzeniem programów edukacyjnych, ale też całe zaplecze techniczne, więc jak najbardziej. 
M: Jeśli chodzi o zasoby ludzkie to jak je pan ocenia? 
R: W jakim sensie? 
M: Tak zwany „kapitał ludzki”… 
R: No to jest różnie… 
M: A w państwa organizacji? 
R: No trudno oceniać własną organizację, prawda… ale wydaje mi się, że jest bardzo dobrze. 
M: A w innych organizacjach? 
R: … trudno jest mi to jakoś oceniać w jakiś szczegółowy sposób ale to przy okazji realizacji programów to z pewnością to… to są lepiej merytorycznie… czy osoby poszczególne lepiej, gorzej przygotowane. Ktoś też w podobny sposób może nas oceniać, prawda… 
M: Jakby pan ocenił państwa pozycję – w powiecie, mieście, w regionie? 
R: No myślę, że w mieście i powiecie to jest to na pewno organizacja… na pewno rozpoznawalna… jakoś tam, myślę że… to musiałby jakby też ktoś z zewnątrz ocenić, na ile my jesteśmy jakby widoczni, rozpoznawalni, docenialni i tak dalej. Natomiast no wydaje mi się, że… myślę, że tak… że jakby tak jesteśmy takimi… chyba postrzegani jako dość aktywny element tego lokalnego rynku… ale myślę, że też, w skali ogólnopolskiej – przynajmniej na tym obszarze, na którym działamy – no to z pewnością jesteśmy organizacją rozpoznawalną. 
M: A jeśli chodzi o jakość państwa działalności to jak ona jest oceniana? 
R: No jakby jest trudno mi… jakby należało by spytać jakby drugą stronę. 
M: A nie ma pan jakichś sygnałów? 
R: No często jakby w rozmowach czy w różnych opiniach, które gdzieś tam się pojawiają, to jakby są to sygnały bardzo pozytywne. 
M: A jeśli chodzi o oddziaływanie – czy pan czuje że państwa organizacja ma oddziaływanie? 
R: No wydaje mi się, ze ma oddziaływanie, szczególnie w tej działce edukacyjnej, ponieważ no… sporo tych grup, szczególnie polskich korzysta z naszego programu edukacyjnego, więc myślę że – przynajmniej od strony takiej formalnej wydaje się tak, no trudno powiedzieć jak to jest faktycznie – na ile te wizyty u nas czy te programy edukacyjne faktycznie zmieniają jakieś postawy czy… czy… staramy się je modyfikować, więc trudno powiedzieć, natomiast jakby obszar oddziaływania jest spory, bo jednak w skali powiedzmy roku, jest to całkiem spora grupa osób. 
M: Chciałam się jeszcze zapytać – co według pana decyduje o pozycji organizacji? 
R: No myślę, że przede wszystkim… no chyba oferta. 
M: Ja panu podam kilka punktów: liczba realizowanych projektów – czy to ma wpływ na potencjał, pozycję organizacji? 
R: Ma wpływ, nawet jeżeli one mają – mówiąc zupełnie jakby tak ogólnie – nawet jeżeli one mają różną jakość czy marną jakość – to jednak ilość jest… myślę, że… przynajmniej jest… jakoś tam oddziaływuje, bo jest zauważalna, prawda… że coś się dzieje, prawda… 
M: A jeśli chodzi o skalę i zasięg? 
R: No to też ma z pewnością, prawda… natomiast każde w jakimś tam zakresie, prawda… 
M: A wielkość pozyskiwanych środków? Czy to świadczy o sile organizacji? 
R: No chyba niekoniecznie. 
M: Czy wielkość pozyskiwanych środków według pana nie wpływa na pozycję? 
R:… niekoniecznie musi, to jakby jest to potencjalnie nieistotne no bo wydaje się, że na przykład dzięki temu można zrealizować bardzo dobry czy dobry program czy dobre programy, no z drugiej strony no może to jakoś tam świadczyć o pozycji, z tego względu, że na przykład duże środki mogą być na przykład powierzane w ręce organizacji, która ma już ugruntowaną pozycję, pewien dorobek. To może też mieć jakoś tam na to wpływ. Ale nie zawsze musi się to… nie ma to jakiegoś bezpośredniego przełożenia. 
M: A jeśli chodzi o autorytet w środowisku organizacji pozarządowych? Czy to jest ważne? 
R: Z pewnością tak. 
M: A jeśli chodzi o liczbę zadań zleconych przez samorząd? 
R: Na pewno ma, w naszym przypadku może to… jakby to pole współpracy jest jakby niewielkie, więc to nie ma żadnego wpływu, najprawdopodobniej nie decyduje o tym. 
M: A według pana udział w konsultacjach społecznych ma wpływ na pozycję organizacji? 
R: Z pewnością tak. 
M: A czy są jeszcze jakieś inne rzeczy? 
R: Na pewno są ale nie mam pojęcia. 
M: Czy są jakieś decyzje, które samorząd konsultuje z państwem i w ogóle z organizacjami pozarządowymi? 
R: Wydaje mi się, ze na pewno z jakimiś organizacjami pozarządowymi konsultuje, w naszym przypadku to może jakieś jednostkowe przypadki 
M: Ale są takie przypadki? 
R: Był taki przypadek, że proszono nas o konsultację w sprawie tworzącego się muzeum czy tworzącej się wystawy tutaj na pobliskim zamku. Nic z tego konkretnego nie wyniknęło ale poproszono nas o konsultacje. 
M: A jeśli chodzi o inne organizacje i inne obszary to podejrzewa pan, że… 
R:… myślę, że tak… myślę, że w skali… kwestie ekologiczne wydaje mi się, że są konsultowane na przykład. 
M: Ale pan dysponuje konkretną wiedzą tak? 
R: Tak. To wiem, że akurat Towarzystwo na Rzecz Ziemi, które działa w Oświęcimiu działa dość prężnie i wiem, ze w przypadkach różnych takich, w ubiegłych latach… kwestii spornych czy kontrowersyjnych czy jakieś pola konfliktów na tym polu, więc to wiem, że te konsultacje się jakoś tam odbywały, znaczy niejako pod wpływem pewnej presji tej organizacji pozarządowej czy… odbywały się z tego co wiem 
M: Czy może pan wskazać jeszcze jakieś organizacje, które biorą udział w konsultacjach albo wpływają na lokalne decyzje? 
R: Trudno powiedzieć. Nie, nie mam takiej wiedzy. 
M: Czyli chodzi akurat o tą konkretną organizację, która zajmuje się kwestiami ekologicznymi. 
R: Tak. Wiem, że to… nie śledziłem tego jakoś specjalnie ale…ten temat jakoś tam funkcjonuje czy funkcjonował przez wiele lat. 
M: I dlaczego według pana samorząd konsultuje się z tymi organizacjami? 
R: No… na pewno ma pewne obawy, prawda… sankcje finansowe, pewne sankcje prawne… chyba nie zawsze jest tak, że jest jakby po obu stronach ta sama wrażliwość, prawda… z pewnej obawy na pewno, czy pewnego spełnienia jakichś tam wymogów, prawda, żeby później nie narazić się na to, że jakaś decyzja jest zaskarżona, zatrzymana czy wstrzymana i tak dalej 
M: Ale to by znaczyło, że organizacje pozarządowe mają taki potencjał żeby egzekwować pewne rzeczy tak? 
R: Tak, tak, tak. 
M: A jeśli chodzi o państwa historię z wystawą to według pana dlaczego państwo byli akurat… 
R: Bo tam jakby… tutaj też kwestie przedstawienia współżycia Polaków i Żydów w przedwojennym Oświęcimiu – to miała być jakaś taka kwestia zasadnicza tej nowej wystawy, więc jako, że organizacja działa na podobnym polu, czy mając doświadczenie w tym względzie, poproszono nas ze względu na to, że się na to znamy. 
M: Czy są jakieś przeszkody jeśli chodzi o udział w konsultacjach? 
R:… trudno powiedziec. 
M: Dobrze. Proszę teraz sobie wyobrazić, że mają państwo wyłonić reprezentację organizacji pozarządowych, która będzie reprezentować interesy organizacji. Kto by to był – osoba czy organizacja? 
R: No raczej zbiór osób najprawdopodobniej. 
M: Z jednej organizacji, z wielu organizacji? 
R: Z wielu z pewnością. 
M: I czemu miałoby to służyć? Czy to byłoby zasadne żeby stworzyć taki organizm? 
R:… 
M: …oddelegować jakieś jednostki, które reprezentowałyby interesy grupy… 
R:… no… myślę, że to mogłoby mieć większy wpływ czy większą siłę… nacisku, myślę że, czy… czy… jakąś nie wiem….no może łatwiej by było też podejmować i konsultować, działać, podejmować pewne decyzje… czy w jakiś sposób tą współpracę z samorządem lokalnym rozwijać w mniejszej grupie, która reprezentowałaby interesy na przykład organizacji pozarządowych. 
M: Według pana lepiej by było, żeby to była grupa reprezentująca interesy organizacji pozarządowych w ogóle, czy organizacji działających na konkretnym obszarze tematycznym? 
R: Nie, no generalnie wydaje mi się. 
M: Ze względu na takie aspekty prawne… 
R: Tak, żeby na przykład jakby to była reprezentacja nie idąca według podziału jakby tematycznego tylko jakby tym kryterium jest… są pewne organizacje pozarządowe… więc pewne różne wspólne formalne, prawne i też inne interesy lokalne mają wspólne. 
M: I co one miałyby robić? 
R:… mogłyby być jakąś grupą nacisku, wywierającą wpływ może… może bardziej sformalizowanym partnerem, jakimś takim pośrednikiem między organizacjami a samorządem. 
M: Co według pana byłoby ważne przy wybieraniu takich przedstawicieli? Jakimi kryteriami pan by się kierował? 
R:… kompetencje, doświadczenie… zaufanie związane z pewną jakby uczciwością w takim sensie no, że jakby te osoby cieszą się jakimś, nie wiem, zaufaniem – nazwijmy je społecznym – czy… zaufaniem jakiegoś środowiska, prawda… 
M: A czy taka reprezentacja jest według pana potrzebna? Patrząc na tą sytuację obecną. 
R:… tutaj lokalnie? 
M: Tak. 
R: No myślę, że tak. To też jakby, jakby ma taki walor, prawda też integrujący same organizacje pozarządowe, myślę, że… 
M: A czy ma pan pomysł na takiego reprezentanta? 
R:… 
M: Czy jest coś na co należy zwrócić uwagę jeszcze? 
R: Nie wiem, trudno powiedzieć, nie, nie mam zdania. 
M: A czy jeszcze coś pan by dodał? 
R: Raczej nie, nic mi nie przychodzi do głowy 
M: To w takim razie bardzo dziękuję