Imię i nazwisko osoby sporządzającej transkrypcję: Agnieszka Feliks 
Wywiad: A_DOB032_9014.2_M09 
Czas nagrania: 1 godz 16 m 06 s 
            Ankieter: Agnieszka Feliks 

M: Pierwszą sprawą jaką chciałabym uściślić jest nazwa organizacji ponieważ znalazłam kilka różnych i chciałam się dowiedzieć jaka jest właściwa?  
R: Prawdziwa jest Dobczyckie Stowarzyszenie Partnerstwa Miast.  
M: I bardzo proszę opowiedzieć o początkach powstania tej organizacji. Jak to się stało, że została założona?  
R: Proszę pani. To tak. Rzecz wiąże się z historią samego partnerstwa miast piętnastoletnią już. W kolei dekretowaną. Podpisaniem umowy o partnerstwie i to jest 15 lat. A wcześniejsze tam poszukiwania miasta partnerskiego to powiedzmy, że dwa lata jeszcze do tyłu. Czyli gdzieś tak od 93 roku trzeba by było liczyć. I mój udział w tym właśnie jest od jesieni 93 roku dość przypadkowy. A właściwie przypadkowo. Ja jestem germanistą. Poszukiwano zdaje się kogoś kto umiałby przybliżyć to, co ludzie mówią. No i przydałem się, a poza tym tak się złożyło, że ja też chciałem, ponieważ Dobczyce nie są moim rodzinnym miastem, tylko też przyjechaliśmy tutaj. Nie mając żadnego zaplecza właśnie rodzinnego. Nie było mi obojętne gdzie będę mieszkał. Chciałem też jakoś się przyczynić na ile tam mogłem czy umiem, czy powinienem do tego, żeby ta miejscowość inaczej wyglądała. Po prostu chciałem ją troszeczkę przykroić pod własne wyobrażenie. No i to było te z 15 lat. Okazuje się, że  udało nam się  trafić na partnera wymagającego. W tym sensie wymagającego, że... no raz, że większego, ekonomicznie nieporównywalnie większego. To jest przepaść między nami, bo tam jest... To jest nieduże miasto. Samo składa się, podobnież jak my, z iluś tam miejscowości. Z tym, że to akurat te miejscowości... Tam jest troszeczkę inna struktura.  
M: Jaka jest nazwa miasta?  
R: Nazywa się Versmold i znajduje się  w północnej Nadrenii Westfalii. Gdyby sięgnąć po mapę, to będzie taki trójkąt tworzony przez miasta: Bielafeld, Osnabruck, Munster i to się akurat, jakby się na mapę popatrzyło, to jest granica między landami. Dolna Saksonia na północy. I to jest dokładnie tam pod dolną Saksonią. Takie sobie miasto. Nieduże, w którym koncentruje się przemysł przetwórstwa mięsnego. I tam, w tamtej części Niemiec, nazywają Fettfleck czyli tłusta plama na mapie Niemiec. Tam są te wielkie firmy przetwarzające mięso. Zresztą całe zaplecze też rolnictwo nastawione jest właściwie na, wieś nastawiona jest na hodowlę zwierząt rzeźnych. Ale nie wyłącznie. Stamtąd pozyskują tak zwany surowiec. Brzydko o zwierzętach tak mówić, ale tak się to dzieje. I tam są również... W związku z tym, że są to 3 albo 4 olbrzymie zakłady, największe w Niemczech. Przynajmniej w tamtej części Niemiec i Europy. No to powstała też na zasadzie synergii cała sieć innych jeszcze branż. Bo przecież opakowania, bo przecież logistyka. Na przykład są firmy transportowe, to jest firma Nagel, której samochody tutaj też po Polsce, i między innymi po Polsce jeżdżą. No to nie wiem ile na tą porę, ale całkiem niedawno jeszcze firma dysponowała ponad tysiącem zespołów chłodni.  
M: A dlaczego państwo akurat z tym miastem nawiązali współpracę?  
R: Trochę przypadek. Mianowicie to był taki przypadek wspomagany. Po pierwsze były poszukiwania i Versmold nie było jedynym miastem. Ja nie istniałem tu jeszcze w samorządzie pierwszej kadencji. Samorząd pierwszej kadencji to lata 90-94.  
M: I to był pomysł samorządu, żeby taką współpracę nawiązać?  
R: Tak. No taka potrzeba wynikała z różnych powodów. Po pierwsze samorząd tworzyli ludzie, uważam światli, którzy do dzisiaj tutaj właściwie zarządzają. Była taka itermet (?), co nazwijmy taka przerwa. W mojej ocenie nie dobra dla rozwoju gminy. No ale cóż. No tak się złożyło. No i poszukiwanie partnera na zachodzie nie było też takie do końca nazwijmy altruistyczne. Nie było to tylko zachcianka. Pojawiały się na horyzoncie fundusze preakcesyjne i wtedy było takie założenie, że aby się o nie ubiegać, trzeba było mieś jakiegoś instytucjonalnego partnera w jednym z krajów Unii Europejskiej tamtego czasu, prawda. No i padło. Oczywiście była tutaj, przypuszczam niejednokrotnie, prowadzona burzliwa dyskusja dlaczego Niemcy. To wcale nie był jedyny pomysł, bo był kierunek na Francję. Zresztą lansowany przez samorząd województwa małopolskiego przecież. No i też zgłaszano taką opcję. Kierowano wzrok na Włochy. Później też był ten wątek jakoś troszeczkę podtrzymywany. Ale w końcu zrobiło się, że Versmold. Trochę przypadek pomógł. Mianowicie kuzyn jednej z mieszkanek Dobczyc. Obywatelki Dobczyc chciałoby się powiedzieć. Był radcą handlowym polskiego konsulatu w Polonii. No i miał za zadanie, oczywiście w cudzysłowie, poszukać jakiegoś partnera. Prawdopodobnie na skutek kontaktów osobistych to Versmold się jakoś pojawiło. No i doszło do pierwszego kontaktu. Tu przyjechała taka grupa zwiadowcza nazwijmy. Mocna intelektualnie. No i odbyła się pierwsza wizyta. Chcieli koniecznie zobaczyć, co my za ludzie jesteśmy. Jak myślimy. Dokąd my zamierzamy podążać. Czy będzie po drodze. Czy jakoś się będziemy umieli porozumieć. Tu jeszcze bardzo istotną barierą dla nich była kwestia historii. Ja mam do tego... ale to jest moje osobiste już nastawienie, ze względu na studia germanistyczne, ze względu na fakt, że byłem tam. Ja tam mieszkałem, żyłem, studiowałem też po części i poznałem ich tysiące. I dla mnie ten temat jest jakoś już powiedzmy obsłużony. W tym sensie, że ja się już intelektualnie zmogłem z problemem, bo wojny, winy, kary, nie wiem czego jeszcze, nie. Natomiast to jest okazuje się bardzo żywy temat jeszcze u nas i tam też. Chociaż niby oni są już takim otwartym społeczeństwem zeuropeizowanym, zamerykanizowanym, ale to gdzieś tam drzemie. Zresztą przecież to pokolenie, które w wojnie w różny sposób uczestniczyło jeszcze funkcjonuje.  
M: I to był problem na początku przy zakładaniu stowarzyszenia czy dalej?  
R: Nie, to nie było to. To na założenie stowarzyszenia nie miało żadnego wpływu. To miało wpływ na początek tych kontaktów partnerskich między miastami. A później...  
M: Czyli rozumiem te kontakty rozpoczęły się wcześniej?  
R: Tak. Na poziomie miasta. Natomiast stowarzyszenie no wynikło jako potrzeba. Po pierwszej ich takiej bardzo ważnej, dużej wizycie, gdzie przyjechały wszystkie takie opiniotwórcze osoby stamtąd. Łącznie z reprezentantami Kościoła jednego czy drugiego. Z organizacjami, no przedstawicielem obywateli Rady Miejskiej, władz samorządowych, jakichś władz sportowych, organizacji i czegoś tam jeszcze. No chcieli nas tutaj poznać, nie. Tak się składa, że my jesteśmy tylko biedniejsi. Bo ani się nie czujemy głupsi, ani nie jesteśmy brzydsi, ani nie jesteśmy no jacyś bardziej inni. Owszem, no inni, ale przecież to nie jest nic dziwnego. nas kształtowały inne warunki niż ich, prawda. Ale jak mówię nie jesteśmy ni jak głupsi. Więc podjęliśmy bardzo poważną, merytoryczną dyskusję o wszystkim. Łącznie z wojną, z winą, karą, przesunięciami, przemieszczeniami, wypędzeniami, czymś tam jeszcze. My trwaliśmy przy naszym poglądzie respektując powiedzmy prawo do innego widzenia rzeczy, ale nie wszystkich. No bo problem przyczyny i konsekwencji dla nas jest ewidentny i tutaj nie daliśmy im ani przez moment odczuć, że będziemy gotowi myśleć inaczej. Myślę o przyczynie wojny i konsekwencjach.  
M: I po pierwszym spotkaniu....  
R: W autokarze, jak wracali od nas, bo było na prawdę spotkanie, które się pamięta, nie. I oni pamiętają i my też. I oni wtedy postanowili, już w autokarze, że zakładają takie stowarzyszenie. Zresztą u nich to inaczej jest, bo oni są, bo oni lubią należeć do różnych towarzystw, stowarzyszeń. A my nie lubimy po prostu. Ale uznaliśmy, że będzie taka potrzeba szczególnie, że miały to być kontakty, owszem, miasto z miastem, tak. Ale tak na prawdę to chodziło o to, żeby mieszkańcy z mieszkańcami się komunikowali. I takie nasze doświadczenie samorządowe z kadencji 99 do dwa tysiące ile 4 czy dajmy 2, 2002, nie. Bo była taka trzecia kadencja samorządowa. Bo 94 - 98 była druga, dziewięćdziesiąt powiedzmy 8 i 2002 trzecia kadencja samorządowa kiedy właściwie było takie wahnięcie. Nie wiadomo było czy ten kontakt zostanie utrzymany. Władze samorządowe Dobczyc trzeciej kadencji, no nie wiem czy miały pogląd, w każdym inaczej problem widziały. Do tego stopnia, że... no tamci partnerzy już zaczęli się zastanawiać czy nie zawiesić, czy nie zerwać tego kontaktu. Ale w między czasie już zaistniały liczne kontakty na płaszczyźnie mieszkańcy, mieszkańcy. Czyli niezależne od powiedzmy koniunktury politycznej, czy komunalno-politycznej. No i w związku z tym te kontakty przeważyły o tym, że cały ten kontakt przetrwał niekorzystną powiedzmy sytuację w samorządzie lokalnym. I stąd widać jak bardzo jest potrzebna organizacja, która jest w pewnym sensie lub całkowicie suwerenna, albo w dużym stopniu suwerenna, niezależna od władz lokalnych. Bo one mogą być za chwilę znowu inne i znowu się komuś będzie wydawało, że może niekoniecznie, nie.  
M: I w którym roku powstało stowarzyszenie?  
R: Proszę pani. Tak na prawdę to stowarzyszenie w sensie formalnym, prawnym, z rejestracją w KRSie ma półtora roku. Natomiast były próby wcześniejsze ze 3 razy, albo ze 2 razy. I było to takie stowarzyszenie, było to koło przyjaciół, ale nie rejestrowane.  
M: I od którego roku ta grupa ludzi utrzymuje...  
R: Na pewno od dziewięćdziesiątego gdzieś 4, 5 roku. Bo wiązało się to partnerstwo z bardzo różnymi kontaktami, różnymi aktywnościami. Niezwykłe aktywności na poziomie straży pożarnej. W szkołach się też działo. Na przykład, no my nie mamy związków sportowych jakichś tam, więc tutaj nie mieliśmy odpowiednika dla nich, prawda. Ale i Kościoły się włączyły, bo na przykład, no nie nasz dobczycki, bo akurat tutaj mamy księdza proboszcza nieprzychylnie patrzącego na Amerykanów, Żydów, Masonów, Niemców no i wszystko co stamtąd jest jakoś źle widziane, ale wolno mu. W końcu każdy może. Troszkę szkoda, bo tam była gotowość ze strony parafii rzymsko-katolickiej nawiązania kontaktów. Ten kontakt przejęła parafia w Stadnikach. W Stadnikach jest Wyższe Seminarium Duchowne Księży Sercanów oraz parafia, nie. No i tam jest trochę inna z nimi rozmowa. Powiedzmy, nie wiem czy mają jakieś inne, czy nie mają ograniczeń tych które tutaj lokalnie występują. No w każdym razie tam jest dialog możliwy. No i dobrze. No i chwała. Przecież nie jest powiedziane, że każdy musi to samo lubić, prawda? No.  
M: Chciałam zapytać o założycieli stowarzyszenia. Czy było jakieś spotkanie?  
R: Tak. Było spotkanie. I właściwie to tak się złożyło po tej mojej pomocy w 93 roku, kiedy ja nie byłem związany tu nijak z samorządem. Zostałem jakoś tak nie wiem, zachęcony do współpracy. Poddałem się, że tak powiem, wyborców i zostałem radnym w kadencji 94 - 98. Zostałem zaproszony do pracy w zarządzie gminy i powierzono mi funkcję wice burmistrza gminy z małym przydziałem czynności. Mały jeśli chodzi o zakres. Było to właśnie tworzenie relacji partnerskich z Versmold i jakby się dało jeszcze z kimś. Oraz w moim zakresie obowiązków była wówczas pomoc społeczna. A ja jednocześnie byłem cały czas, to było pół etatowo tutaj, taka dziwna konstrukcja troszkę. Natomiast cały czas uczyłem niemieckiego w zespole szkół tutaj w Dobczycach. Bo ja wybrałem sobie ten zawód, na który, nie wiem, czasami plują, albo rzucają kamykiem.  
M: Czyli rozumiem, że pan jest jednym z założycieli stowarzyszenia?  
R: Tak. Dokładnie.  
M: A czy byli jeszcze jacyś inni? Ile to było ludzi?  
R: Pewno. Ogromnie. Bardzo dużo ludzi chętnych do współpracy. W tym sensie, że jak się pojawiała grupa jakaś tutaj gości, no to się dzwoniło przyjmiesz człowieka z Versmold? Przyjmę. I to było na tej zasadzie. Uczestnictwo we wspólnym programie. Ale też były aktywności w drugą stronę. Bo jechali nasi z wizytą z wizytą czy rewizytą. I to bardzo dużo tych kontaktów było, bo ja nie umiem powiedzieć ile było. Próbujemy, może to jakoś będziemy próbowali archiwizować. Jakieś tam próby już czynią. Jest bardzo dużo materiału w naszym posiadaniu. Również w posiadaniu mieszkańców. Bardzo sobie cenimy ten kontakt, bo z niego wynikło wiele dobrych rzeczy.   
M: A jak by miał pan określić jakie cele były założeniem tego stowarzyszenia? Powiedział pan ogólnie: nawiązywanie, utrzymywanie kontaktów z miastem partnerskim.  
R: No cele to juz nazwałem. Chodziło o to, żeby relacje partnerskie zeszły z poziomu administracji jednej i drugiej, a przeszły na mieszkańców.  
M: I to się udało zrobić?  
R: To się w jakimś tam stopniu udało zrobić. No wymaga to ciągłego odświeżania. Ciągłej inicjatywy. Dlatego, że raz, że odległość nas troszkę dzieli, bo to jest 1100 km. To jest jednak. No dzisiaj się łatwiej dostać, bo nawet z samolotu korzystają. To odbieramy raz po raz jakichś tam gości naszych z Versmold. Nam gorzej wsiąść w samolot w tamtą stronę, no ale jakoś sobie radzimy.  
M: I współpraca jest na wielu polach. Jak pan powiedział na polu między innymi kultury, sportu, religii. A ekonomiczna współpraca jakaś istnieje?  
R: To jest chyba tu najtrudniejsze. Jeszcze nie bardzo, albo w każdym bądź razie nie instytucjonalna. Natomiast wiemy o tym, że ludzie sobie jakoś tam na podstawie własnych kontaktów, które ze sobą zawierają. My nie wiemy w sumie jak się te kontakty rozwijają, bo one sobie lecą różnymi, że tak powiem... w różny sposób są realizowane. Prywatnie ludzie się odwiedzają. No i czy z tego wynikły jakieś korzyści ekonomiczne, być może, że sobie ten i ów tam tańszy samochód, dzięki pomocy tamtym ludziom, kupił. Może ten samochód służy tutaj o czym w jednym przypadku wiem. Komuś służy, bo sobie jakąś firmę handlową otwarł dawno już temu. No i w ten sposób łatwiej mu było tam sobie skompletować bazę. Natomiast to co jest takim, w mojej ocenie, szczególnie ważne. To jest pomoc edukacyjna jaką nam tamci partnerzy umożliwili. Mianowicie w dziewięćdziesiątym mogło być siódmym roku, akurat tam byłem z nimi, z dwoma młodymi architektami, którzy mieli planować salę sportową w nowo budowanej szkole podstawowej w Brzączowicach. Chcieliśmy, żeby to była sala podzielna, żeby można było jednocześnie prowadzić zajęcia z paroma grupami. Ale chłopcy powiedzieli, że to jest ich pierwsza sala sportowa jaką projektować mają. Nie widzieli nigdy sali podzielnej. No to zadzwoniłem do partnerów naszych tam. Zapytałem czy umielibyście nam pokazać okolice, a wiedziałem, że mają. Nawet gdzieś tam wcześniej byłem w jednej takiej. Powiedzieli: Oczywiście, przyjeżdżajcie. No to wsiedliśmy na drugi dzień w samochód prywatny. Obwieźli nas, pokazali, bo przygotowali się do tego. Chłopcy porobili sobie zdjęcia, jakieś dokumentacje, jakąś otrzymali z miasta. No bo dokumentacja nie jest niczym powiedzmy tajemniczym, jeżeli obiekt jest już zbudowany. Prawda? No żeby mogli, nie wiem czy całą, czy nie całą. Na pewno bez kosztorysu, ale żeby mieli materiał możliwie najpełniejszy. Wtedy właśnie w czasie obiadu zostałem zapytany przez dyrektora miasta czy wice burmistrza. Już nie pamiętam, który z panów pytanie skierował, ale to przecież było uzgodnione z nimi. Czy umielibyśmy znaleźć tutaj w Dobczycach czworo młodych ludzi, którzy chcieli by, albo byli gotowi podjąć kształcenie w zawodzie masaż. I oprócz tych zakładów mięsnych u siebie mają unikatowe zupełnie, na skalę chyba światową, może ze 2 albo 3 są takie miejsca w świecie, olbrzymie centrum edukacyjne w tym zawodzie. I jak sie skończy tam naukę uzyskuje się tytuł czeladnika i z tym papierem ma się otwarte drzwi do każdego zakładu mięsnego w świecie. I to nie na tej zasadzie, że jakieś tam miejsce. Tylko od razu się idzie do kadry, która no wie po co tam jest. Prawda? Do tego stopnia, że absolwent tej szkoły z pierwszego rzutu, bo były dwa, nie mógł zostać zatrudniony w jednej z firm mięsnych w pobliżu Krakowa, ponieważ wedle tabel wynagrodzenia on musiałby być zaszeregowany tak, że firma nie była mu w stanie zapłacić. Bo to była firma niemiecka. Właśnie filia jednej z tych firm z Versmoldu.  
M: Czyli ilu było...  
R: Łącznie było 6 osób. I z tym się wiązały też ludzie losy. No bo dwie dziewczyny wyszły za mąż tam właśnie. A to były z pierwszego rzutu.  
M: To dziewczyny poszły się kształcić?  
R: No chłopcy i dziewczyny.  
M: Aha.  
R: Z drugiego rzutu jeden chłopiec się tam ożenił i tam mieszka sobie. I tam sobie funkcjonuje. A reszta tutaj sobie. I to było zaproszenie tych młodych ludzi na trzy lata. Na koszt miasta tamtego. Z mieszkaniem, ze stypendium, ze wszystkim co można było. Więc czegóż chcieć więcej. A poza tym jeszcze wcześniej było też zaproszenie. Akurat mieliśmy... no jak wszędzie jest u nas, jak wszędzie bardzo dużo zdolnej młodzieży, do której trzeba trafić po prostu. Prawda? No i było też pytanie z ich strony czy umielibyśmy znaleźć kogoś, kto byłby gotów przyjechać tam semestr do szkoły średniej. Znaleźliśmy takiego mieszkańca naszej gminy tutaj. Konkretnie Dobczyc, który chodził do jednego z dobrych krakowskich liceów, nie. No więc zapytaliśmy chłopca czy chciałby pojechać tam, pobyć. Na początku się troszkę obawiał, ale uzgodnił wszystko ze szkołą, a ponieważ w szkole uchodził za jednego z lepszych w historii szkoły, no więc nie było żadnych problemów. No i pojechał sobie tam. Oczywiście z duszą na ramieniu. Trudno się dziwić jak się ma 16 czy 17 lat no to. Szczególnie, że bardzo trudno o akceptację przez środowisko młodzieżowe kogoś obcego. Chociaż to też ileś tam lat temu i jeszcze powiedzmy nie było tego przesytu, czy powiedzmy jakichś tam aktów nieprzyjaznych wobec cudzoziemców w tej skali co dzisiaj, prawda. Nie twierdzę, że akurat to miasto z tego słynie, no ale wszędzie jest tak po prostu. No, ale chłopiec tak, po pierwsze: lewą ręką rozwiązywał wszystkie zadania z matematyki jakie mieli we wszystkich klasach. On był w pierwszej albo drugiej. Bo był wyjątkowo akurat mocny w matematyce, fizyce, chemii, informatyce i czymś tam jeszcze i sporcie. W piłkę nożną, wystawiony w drużynie tej klasy pokonał całą szkołę, no i został zaakceptowany przez chłopaków w tej klasie, co jest super rzadką sytuacją.  
M: I został tam tylko przez jeden semestr?  
R: Poczym wrócił. Należy do międzynarodowej kadry zarządzającej.  
M: Jeszcze mam takie pytanie, bo nie wiem czy dobrze rozumiem. W Niemczech powstało jedno stowarzyszenie, a tutaj jest drugie, tak?  
R: Nie.  
M: Czyli to jest jedno stowarzyszenie, tak?  
R: To jest jedno. Tylko tak. Nigdy nie było innych, tylko były różne fazy, że tak powiem, jakby powiedzieć... no w różny sposób próbowało się to stowarzyszenie zawiązać, prawda. Pierwsze z nich to właśnie miało powstać wówczas, kiedy zmieniły się tutaj władze samorządowe. I ta idea przejęcia partnerstwa przez mieszkańców i zejścia z poziomu administracji, gdzie relacje zaczęły być trudne. Ona uzasadniała taki układ, prawda. Tylko, że tu nigdy nie zostało zinstytucjonalizowane to stowarzyszenie. Po prostu nie zostało zarejestrowane. Myśmy byli jako grupa osób. Przecież wolno być. Niekoniecznie się trzeba rejestrować, nie. Później była druga nazwijmy faza, kiedy ja się odsunąłem. Przekazałem młodszemu człowiekowi rzecz, myśląc, że może akurat jemu się uda jakoś stworzyć prawną, radę dla tego stowarzyszenia. No ale też jakoś to szło rykoszetem. Wreszcie śmy się zmobilizowali. No i tuż przed świętami, dwa lata temu dostaliśmy informację z sądu o zarejestrowaniu.  
M: A co utrudniało zarejestrowanie? Czy po prostu nie składali państwo wniosku?  
R: Nie składaliśmy wniosku. Nic. Nie było tu żadnych trudności innych.  
M: Rozumiem.  
R: I o tym tyle.  
M: Czyli osobowość prawna jest już od dwóch lat.  
R: Tak.  M: Czy w jakiś sposób działalność stowarzyszenia zmieniła się potem, jak przyjęła osobowość prawną?  
R: Nie. Dlatego że robimy dokładnie to samo, co robiliśmy wtedy, nie mając zarejestrowanego stowarzyszenia.  
M: A czy ludzie, którzy byli zaangażowani w działalność tego stowarzyszenia po rejestracji pozostali?  
R: Tak.  
M: I to są ci sami ludzie?  
R: No to są ci sami, nowi, bo teraz doszli nowi, młodzi.  
M: A jakie są dobre strony tego, że w końcu zarejestrowali państwo działalność?  
R: To znaczy jest na przykład tak. Odbywają się... Właśnie w listopadzie tego roku, właśnie nasze miasto partnerskie ma zorganizować takie forum tego typu organizacji, tego typu stowarzyszeń funkcjonujących między miastami niemieckimi i polskimi. No to będziemy mogli reprezentować miasto, bo tak no to dobrze, byli przedstawiciele miast, ale nie reprezentujący stowarzyszenie. To jest jedna z takich korzyści. Nie ma ewidentnej, uważam korzyści. Albo inaczej. Nie sięgnęliśmy po nią. Bo można było pewno po wielokroć już wystąpić o jakiś grand, o jakieś środki. Bo stowarzyszenie ma taką moc prawną, prawda. Z naszej strony tak jakoś nie było dość chyba woli, inicjatywy i ruchu. Może trochę utrudnia nam... trudno usprawiedliwiać stowarzyszenie, ale fakt, że bardzo dobra jest relacja z gminą, która rozumie taką potrzebę partnerstwa i wspiera. No i często są to ci sami ludzie, bo burmistrzowie też od samego początku w tym byli. Nie tylko jako burmistrzowie, ale jako ludzie. Bo też ich rodziny przyjmowały i przyjmują gości. Też uczestniczą w różnych aktywnościach. Na prawdę.  
M: Czyli mają państwo takie poparcie władz samorządowych, że nie potrzebujecie państwo...  
R: I przede wszystkim radnych.  
M: ... występować o żadną pomoc oficjalnie.  
R: Może powinniśmy, bo jest na prawdę bardzo wiele przestrzeni, gdzie można to było zagospodarować. No ale nie kryję, że w sumie by łatwiej było funkcjonować nie mając stowarzyszenia.  
M: Tak?   
R: Tak, dlatego, że pozostali...  
M: Czyli jednak to utrudnia to?  
R: Nie, to leży w naszej naturze myślę. Nie tylko mojej, ale naszej naturze chyba. Bo jak nam jest gdzieś jakoś trudno to umiemy się zjednoczyć. Umiemy się wokół jakieś sprawy zebrać. Ale jak już mamy instytucjonalnie zagwarantowane, że nam wolno, że możemy, że oczekują, że... To nam się nie bardzo chce, ale to jest cecha taka polska, nie tylko ludzi z tego stowarzyszenia. Proszę zauważyć jak się dzieje w kraju. My tacy jesteśmy po prostu.  
M: Czyli po zarejestrowaniu stowarzyszenia w jakiś sposób ludzie przestali aktywnie działać?  
R: Nie. To za daleko idący wniosek. No ale po prostu nie wykorzystujemy tych możliwości wszystkich jakie są. Nie kryję, że będę chciał teraz, zresztą nie ja sam. Rozmawialiśmy w gronie zarządu, który pracuje w niepełnym składzie bo z różnych powodów dwie osoby ubyły, nie. Prosiły o zawieszenie pracy w tym. No i musimy powołać nowy zarząd. I ja będę chciał, rozmawiałem już z pozostałymi, będziemy chcieli nowych ludzi ubrać w funkcjonowanie tego stowarzyszenia.  
M: A czy stowarzyszenie jest organizacją użytku publicznego?  
R: Nie mamy pożytku.  
M: Nie. A bardzo proszę opowiedzieć mi o strukturze stowarzyszenia. Ile jest członków zarządu, czy jest jakaś komisja założenia?  
R: Jest pięciu, jest oczywiście komisja rewizyjna. Jest to co wszędzie. Tak jak każdy statut podobnej organizacji musi zawierać, tak jest również w naszym.  
M: A jak wielu jest członków stowarzyszenia?  
R: W tej chwili zapisanych jest czterdziestu pięciu, sześciu, ale chętnych na pewno byłoby więcej. Bo jak się pojawia jakieś określone zapotrzebowanie, to wtedy mawiam, ale trzeba by się było wpisać. No to wpisz mnie. Albo bardzo wiele osób uważa, że one są w tym stowarzyszeniu.  
M: Ale się nie zapisują?  
R: Ale się nie zapisują.  
M: I nie trzeba spełniać żadnych warunków, żeby się zapisać czy po prostu...  
R: No żadnych. Trzeba mieć dobrą wolę.  
M: Aha i wystarczy.  
R: No bo jak?  
M: Jak często spotykają się przedstawiciele?  
R: Tak raz w miesiącu się lubimy spotkać w różnych grupach. Najczęściej spotykamy się z młodymi. Z uczniami zespołu szkół. Albo i absolwentami takimi właśnie, którzy jeszcze studiują. Czy jakoś łatwiej im jest z tą grupą wiekową nawet być. Bo to jest ten problem już. To już jest 20, to już jest 15 lat istnienia partnerstwa. To każdy tam się mniej lub bardziej zestarzał, nie.  
M: A dużo jest młodych ludzi w stowarzyszeniu teraz? 
R: No nie wiem ile. Z 15 osób.  
M: To całkiem sporo.  
R: Z tym, że bardzo liczni młodzi ludzie uczestniczą jeszcze w wymianach między szkołami. To jest poza stowarzyszeniem. Także tych młodych ludzi jakby tak dobrze pójść i zrobić dobry nabór, to pewno było by co najmniej drugie tyle.  
M: A czy stowarzyszenie zatrudnia jakichś pracowników?  
R: Nie, nie ma pracowników.  
M: A wolontariusze pracują jacyś?  
R: Tu wszyscy jesteśmy wolontariusze.   
M: A czy planujecie może państwo zatrudnić kogoś?  
R: Jest taka możliwość, bo w statucie jest zapisana. Z tym że w tej chwili nie ma takiej potrzeby. Być może, że kiedyś jakby stowarzyszenie miało w nowej reżyserii, co daj Boże amen, rozwinąć działalność intensywną, może będzie potrzebny etat albo pracownik. Ale na razie nie ma takiej potrzeby.  
M: A jak wygląda proces podejmowania decyzji w stowarzyszeniu?  
R: A jakich?  
M: No załóżmy tych najważniejszych.  
R: To jest zarząd. I zarząd mówi: spotykamy się wtedy i wtedy. Mamy do omówienia to, to, to. Uzgadniamy, że widzielibyśmy to tak, a wcześniej jest tam jakieś uzgodnienie jeszcze. Inaczej, jest rozpytanie o możliwości. Proszę wziąć pod uwagę, że musimy tu mówić o konkretnych aktywnościach. Tą konkretną aktywnością to będzie na przykład: Uwaga. Przyjeżdża grupa z Niemiec, prawda. Konstruujemy program pobytu. Tak? Konstruujemy plan finansowy. No i cóż. I tutaj gmina jak raz jest nam pomocna, prawda. Stowarzyszenie nie ma własnych środków aż takich, żeby mogło tutaj poważnie uczestniczyć. Tamto ma, ale tam jest inny pieniądz. Ja też chciałbym zarabiać tak jak oni.  
M: A w momencie kiedy jest jakaś wątpliwość, kto rozstrzyga jaka decyzja?  
R: Nie ma wątpliwości. Nie było takich sytuacji.  
M: Nie było takich sytuacji. A czy na przykład szeregowy członek stowarzyszenia może wpłynąć w jakiś sposób, rzucić pomysł?  
R: No jak najbardziej.  
M: I to jest wszystko rozważane?  
R: No jeśli jest taki pomysł. Każdy jest dobry pomysł. Tak jak na przykład konstuujemy najczęściej to wokół tych spraw, nie. Konstuujemy, proszę pani, program pobytu gości. No to robimy burzę mózgów, co byś ty widział, co byś ty widział.  
M: A i wtedy wszyscy po kolei z stowarzyszenia biorą udział.  
R: Tak. A przecież nas jest nie dużo.  
M: No 40 osób to trochę jest. [śmiech]  
R: No nie. To nie wszyscy, ale tam ileś tych osób jest. Z 15, z 10.  
M: No to wtedy można rzeczywiście.  
R: No ale wtedy jeszcze jest pytanie, bo przecież my... no nie wie się o wszystkim, nie. Czasami jest tak, że ktoś kto należy do stowarzyszenia, albo jakoś jest blisko tej idei, że wie o jakichś możliwościach, zna kogoś kto by nam coś znowu umożliwił. Jak zwiedzenie, wejście gdzieś, no to wtedy korzysta się z takiej możliwości.  
M: Czyli bardzo duża część działalności stowarzyszenia opiera się o takie nieformalne relacje.  
R: Ale zdecydowanie tak.  
M: Teraz proszę powiedzieć jak wyglądają relacje pana stowarzyszenia z innymi organizacjami tutaj w gminie, w powiecie.  
R: Nie kłócę się z nikim. Na prawdę. Jesteśmy po prostu. Ani nie przeszkadzamy, ani nie pomagamy specjalnie. Jeżeli trzeba, ale nie było takich sytuacji po prostu. No my jesteśmy po prostu. Wymienia się nas, że istniejemy.  
M: Czyli nigdy nie udzielaliście się państwo pomocy innej organizacji ani nie przyjmowali pomocy, tak?  
R: No nie. Proszę pani. To jest tak, że tych organizacji na terenie gminy czy organizacji poza rządowych też nie jest Bóg wie ile. I na ogół jest tak, że troszkę ludzi z tej organizacji jest w tamtej organizacji. No i to są ci sami ludzie. Więc jeżeli jest... Dobrze możemy to, powiedzmy, uważać za współpracę między organizacjami. Przez to, że osoby, które i tu, i tu należą. Uczestniczą w jakichś tam naszych projektach. Tak jest. Nie inaczej.  
M: Czyli nie ma tak na poziomie całej organizacji tylko na poziomie...  
R: Nie. No z ISPINĄ, o której pani pewno wie, dzielimy dziuplę.  
M: Aha. [śmiech] A jak pan rozumie współpracę między organizacjami? Jak ona powinna wyglądać pana zdaniem?  
R: Ja myślę, że to można było tak... Współpraca między organizacjami jest możliwa na bardzo różnych polach. No bo załóżmy, że jest jakiś projekt. Na przykład przez gminę realizowany przy współudziale organizacji pozarządowych. Bo i taka składanka też jest możliwa. No to powinniśmy tam być, prawda? Na przykład będzie obchodzony jubileusz 700-lecia Dobczyc. Znaczy 700-lecia pierwszej wzmianki o tym, że już były miastem dawno. Nawet nie ma wcześniejszych dokumentów, więc niech ta będzie. No i wtedy jest oczywistym, że my też będziemy w tym uczestniczyć jako stowarzyszenie. Bo mamy do zaprezentowania dorobek choćby tych 15-stu lat. A stowarzyszenie zajmuje się również po części innym kontaktem. Mamy jeszcze kontakt ze Słowacją, z Sarisske Michalany na (?) Prešov. To też już jest 11 rok. I też są kontakty fajne. Nie takie intensywne, choć może częściej bywamy u siebie, no ale to jest kwestia odległości.  
M: Bo blisko, tak. Czyli współpraca pana zdaniem to było by wspólne organizowanie jakichś przedsięwzięć?  
R: Ja myślę, że tak. Odnoszę wrażenie, ale to tutaj sam przeciwko sobie powiem, po prostu tak uważam. Dlatego będę chciał spowodować, że młodsi ludzie może bardziej zaangażowani, bo nie kryjmy. Ja się już troszkę wypaliłem. Absolutnie jestem gotów współpracować, jestem gotów tłumaczyć, ale z drugiej linii. Natomiast niech się młodzi już, młodsi dużo wezmą za to. I wtedy wydaje mi się, że byłby szansa... Oni mają inne spojrzenie niż ja, na przykład na programy te wszystkie, które się pojawiają. W których można by ewentualnie uczestniczyć. I być może oni będą mieli dość inicjatywy w sobie i konsekwencji, żeby to zrealizować. Nie kryję, że jestem już trochę tym zmęczony. A poza tym jeszcze tam inne plany jakieś mam osobiste i było by mi na rękę, gdyby... inaczej. Utrudniało by mi to funkcjonowanie w tym stowarzyszeniu.  
M: Rozumiem. Czyli mówi pan, że pana stowarzyszenie nie współpracuje z innymi organizacjami tutaj?  
R: Czegoś takiego nie powiedziałem. Stanowczo protestuję przeciwko takiemu rozumowaniu.  
M: Mówił pan, że na poziomie jednostek, tak? Jest w jakiś sposób ta współpraca.  
R: No ale nie ma tutaj. Jak sobie pani wyobraża. Nie ma jakiejś rozbuchanej współpracy między organizacjami. Gdyby była to byśmy istnieli. No jak sobie pani wyobraża z kolei, jak? O jakiej współpracy pani?  
M: Tak jak pan przed chwilą zdefiniował, że jest to brak...  
R: Ale to wtedy teza, że nie współpracujemy jest nieprawidłowa, protestuję.  
M: To przepraszam. [śmiech] To proszę teraz opowiedzieć z jakimi w takim razie organizacjami stowarzyszenie współpracuje tutaj.  
R: Ja już się na ten temat wypowiedziałem.  
M: Ale chciałabym to zanotować w takiej tabeli.  
R: No to proszę notować. To jest... Nie współpracujemy z odrębnymi stowarzyszeniami czy z czymś. Współpracujemy z gminą i ze środowiskiem. Jeżeli będzie zapotrzebowanie ze strony klubu sportowego, bo i takie akcenty też miały miejsce w tej współpracy. No to jesteśmy, jeśli trzeba umożliwić na przykład zawodnikom wyjazd tam czy przyjęcie tutaj zawodników. Jesteśmy po prostu do dyspozycji. Natomiast nie zdarzyło się coś takiego, żebyśmy mieli już jakieś gotowe osiągnięcia.  
M: Ale były jakieś takie już...  
R: No były, ale wtedy nie funkcjonowało jeszcze stowarzyszenie zarejestrowane.  
M: A w ciągu ostatnich dwóch lat, od kiedy jest zarejestrowane nie było takiego przypadku?  
R: No to był przypadek kiedy z ISPINĄ wspólnie coś tam zorganizowaliśmy. Przy okazji wyjazdu do Versmold i przy okazji wyjazdu do Sarisske Michalan to mieliśmy udział we wspólnej wystawie.  
M: Czyli ISPINA tutaj, mam dane na temat. Kto zainicjował tą współpracę? Czy to państwo zaprosili?  
R: Nie no. Ja wiem, że pani ma pytania czarne - białe. Nie. Świat jeszcze nie jest wyłącznie czarno-biały. Są jeszcze półtony, nie. Ja nie wiem kto zainicjował. No była potrzeba zaprezentowania czegoś, jakiegoś kawałka dorobku, na przykład plastycznego. No to z ISPINĄ się rozmawiało i już.  
M: I to była jednorazowa?  
R: To było ze dwa razy, bo było i w Niemczech, i było na Słowacji. Z okazji jubileuszu.  
M: A czy obecnie uwzględniają państwo, na przykład tą organizację ISPINA w swoich planach?  
R: Ale absolutnie tak. No każdego kto tutaj będzie podobnie jak my, jakieś zadanie realizował na rzecz gminy. I przypuszczam, że właśnie ten jubileusz 700-lecia to będzie taka okazja, kiedy wszystkie te stowarzyszenia, które tutaj są, nie sądzę, nie ma ich wiele. No ile? Ja nie wiem zresztą. Nie mam wiedzy pełnej, ale przypuszczam, że na palcach jednej ręki by policzył. To będziemy do dyspozycji.  
M: Poza ISPINĄ współpracują państwo przede wszystkim jeszcze z samorządem?  
R: Tak. Ze szkołą.  
M: Ze szkołą?  
R: Z zespołem szkół, z gimnazjum.   
M: I ta współpraca ze szkołą w jaki sposób wygląda? Bo mówił pan, że między innymi wymiany między uczniami. Zapraszają za granicę...  
R: Przyjeżdżają tutaj i tu jesteśmy. Ja jestem na przykład do dyspozycji jeśli chodzi o tłumaczenie. Jeśli chodzi o możliwość pokazania w sposób kwalifikowany Krakowa, bo jakąś odpowiednią wiedzę na temat posiadam. Więc ich wlokę po Krakowie i opowiadam. Albo jedzie... no dobrze, nie jestem sam z tego stowarzyszenia, bo towarzyszą mi jeszcze uczniowie. Bo oni chcą być ze swoimi rówieśnikami. To tak wygląda po prostu. To nie są jakieś instytucjonalne, Bóg wie jakieś trudne działania, które by się dało opisać na dziewięciu kartkach. Nie. Po prostu tak to wygląda. Nic nadzwyczajnego.  
M: A mówił pan, że jeszcze ze...  
R: Strażą Pożarną, z Klubem Sportowym, na przykład z Kornatki jest "Rokita".  
M: Tak się nazywa Klub Sportowy, tak?  
R: Tak.  
M: Rokita.  
R: Tak. Kornatka nazywa się miejscowość. No i tam na Kornatce, Kornatka się wyspecjalizowała w kontaktach ze Słowakami. Słowacy najczęściej nocują na Kornatce. Jest piękna współpraca ze szkołą podstawową na Kornatce. Tam jest baza noclegowa. Po domach jest baza noclegowa. I ludzie z Kornatki chętnie uczestniczą w tych aktywnościach.   
M: I zawsze na nich można liczyć, tak?  
R: No jak do tej pory tak. Ale to nie tylko, bo na przykład z Kołem Gospodyń się tam jakoś porozumiewamy, na przykład z Sierakowa przyjeżdżają goście no to... Korzystamy po prostu z faktu, że jest fantastyczna baza. Bo wybudowała gmina strażnice takie, że by pani zobaczyła to mózg mały, nie. Na prawdę. No i w niektórych tych miejscowościach są jeszcze dodatkowo ludzie, którzy coś umieją, którym się coś chce. Nie we wszystkich, ale tak to już jest. Na przykład w Sierakowie czy na Nowej Wsi. Tam mamy. W Sierakowie szczególnie.  
M: W Sierakowie mówił pan Koło Gospodyń.  
R: Koło Gospodyń. No i jak mamy gości to prosimy, żeby nam dziewczyny tam ugotowały coś. Albo przenocowały gości, bo jest część hotelowa. Na prawdę jest to o standardzie zupełnie przyzwoitym.  
M: A jak by pan spróbował powiedzieć, która z tych grup ludzi jest najważniejsza z punktu widzenia działalności stowarzyszenia?  
R: Nie powiem, bo dla mnie są wszyscy ważni, a szczególnie, że są bardzo różne przecież sytuacje i różne są też potrzeby włączenia tych ludzi. Nie traktuje ich tylko i wyłącznie instrumentalnie, nie. No ale do kogo mam się odwołać? Do tych którzy umieją, którym się coś chce. No to tak wygląda. Ale jak jest wyjazd gdzieś tam, to też są zapraszani.  
M: Czy mógłby pan podać jakieś negatywne przykłady współpracy, współdziałania z innymi organizacjami?  
R: Nie. Nie mam żadnych negatywnych doświadczeń.  
M: Z samorządem na przykład?  
R: No to jest... z obecnym nie. Natomiast była ta faza, była to trzecia kadencja samorządowa, nie. Gdzie ta współpraca była po prostu... Raz że nie było stowarzyszenia, prawda. Wręcz uciekliśmy z tym kontaktem przed tamtą władzą samorządową. Bo tamta władza samorządowa była gotowa wypowiedzieć umowę partnerską.  
M: Czyli mieli jakieś inne plany, jakieś interpretowanie, że to nie jest potrzebne czy nie pasowało im coś w samej tej grupie ludzi, która tutaj jest na miejscu? Jakieś takie osobiste antypatie, tak?   
R: To, to.  
M: Raczej tak.  
R: Bo sami nie byli w stanie. Choćby z prostej jednej przyczyny. Ja nie jestem jedyną osobą, która się tu jakoś po niemiecku porozumiewa, ale jestem jedną z nielicznych. Ja ten język umiem po prostu. Dukać można. Tylko, że nie wejdzie się w głębię.  
M: No tak. Czyli był pan potrzebny?  
R: No tak było. Ale nie byłem przyjacielem tamtej grupy zarządu. Wiadomo, że byłem w radzie. Stanowiliśmy mocną opozycję w samej radzie miejskiej. No więc automatycznie to się przenosiło. A poza tym, no cóż nie będę o tamtej władzy samorządowej już nic więcej mówił. Był to w mojej ocenie niepotrzebny epizod. Może potrzebny, ale był trudny epizod w historii samorządu tej gminy.  
M: A obecnie jak wygląda współpraca z samorządem?  
R: A obecnie ja bym sobie życzył, żeby w każdym samorządzie tak to wyglądało.  
M: Czyli możecie państwo liczyć na wsparcie?  
R: Tak. Przede wszystkim zarówno w radzie miejskiej, a przecież rada miejska jest tym suwerenem, jest zrozumienie dla wszystkiego, co się robi na rzecz partnerstwa czy jednego, czy drugiego. No i tutaj jest poparcie. No i obydwaj panowie burmistrzowie i ludzie, którzy tutaj w urzędzie w różny sposób coś mogą czy powinni. Widzą tego sens, bo jest bardzo sporo rozmaitych projektów. Na przykład w czwartek jedziemy na Słowację proponować im udział w dużym projekcie, już ekonomicznym w ramach jednego z programów unijnych.  
M: I to będzie przy współpracy z samorządem?  
R: Tak.  
M: A jak wygląda...  
R: Nie my, jako stowarzyszenie, będziemy prowadzić. To będzie samorząd prowadził, ale my będziemy po prostu.  
M: Wy będziecie jakoś wspierać?  
R: Samorząd nie może funkcjonować sam. Sam dla siebie. Tylko musi mieć oparcie w mieszkańcach. My jesteśmy mieszkańcami tej gminy, którym się coś chce, tak? I to coś chce, nie chciałbym, żeby ograniczyć do śmiesznego znaczenia tego, nie. I jesteśmy za. W związku z tym popieramy działanie samorządu w tej sprawie.  
M: A mógłby pan powiedzieć jakieś szczegóły? Co to będzie za projekt?  
R: Sam tych szczegółów nie do końca jeszcze znam. Po spotkaniu z panią jestem umówiony na rozmowę, gdzie mi to przybliżą.  
M: Rozumiem. A jak wygląda stosunek samorządu do innych organizacji tutaj w Dobczycach?  
R: Otóż tak. To jest właśnie coś, czym ta gmina jest bogata. Nie mówię tego wyłącznie z punktu widzenia kogoś kto w tym samorządzie pracował czy był. W tej chwili jestem już poza samorządem, bo po trzech kadencjach bycia radnym postanowiłem, że może dość. Ale mi się wydaje, że jeśli maiłbym tu jeszcze mieszkać, bo nie, bo są jeszcze takie różne osobiste opcje, to pewno bym się z powrotem jeszcze chciał włączyć w pracę rady. No oczywiście warunek, że ktoś by chciał wybrać, ale myślę, że nie byłoby problemu. I czymś na prawdę wartościowym jest rozumienie przez właśnie burmistrza jednego czy drugiego, że na ludziach aktywnych właściwie opiera się... można oprzeć funkcjonowanie, albo jakikolwiek postęp wtórny. I poszukiwanie liderów, i wspieranie liderów jest tutaj, i zawsze było na prawdę takie czytelne, widoczne choćby w strażach pożarnych. tam wszędzie. Nie tylko. Jak wcześniej, jak były te komitety budujące drogę, wodociąg, gazociąg, coś tam jeszcze, to gdzie się tylko pojawiła grupa inicjatywna ludzi. Ludzi, którym się coś chciało, którzy wręcz własny wkład finansowy byli gotów wnieść w projekt. To zaraz pojawiało się poparcie ze strony. I tak jest do dzisiaj. My mamy na prawdę samorząd, którym się można pochwalić.  
M: Pod danym względem.  
R: Tak jest.  
M: A czy organizacje tutaj w Dobczycach w jakiś sposób muszą konkurować właśnie o środki?  
R: Nie, nie, nie, nie. To są pytania już nie do mnie. To trzeba byłoby skierować pytanie do może któregoś z panów burmistrzów, bo oni mają lepszą wiedzę w jaki sposób są te środki dysponowane. Bo jest konkurs na zadanie. I to są pieniądze zadaniowe.  
M: No ale to konkursów jakby nie liczmy, ale czy jest tak, że jakaś z organizacji jest dyskryminowana?  
R: Nie. No nie ma. No z jakiego powodu? Nieznane mi są takie fakty. Ale to jest pytanie nie do mnie.  
M: Czy pana stowarzyszenie od samego początku pracowało z samorządem? 
R: Tak.  
M: I przy każdej inicjatywie jakiejś potrzebna jest państwa współpraca?  
R: Nie było jednej nawet inicjatywy gdzie by samorządu nie było.  
M: Czyli już tutaj porozmawialiśmy o innych organizacjach. A jakby pan ocenił siłę pana organizacji, pana stowarzyszenia?  
R: Ona ma, powiedzmy, prestiż społeczności. Myślę, że nie ma już, bo na początku to wiadomo były siłą rzeczy jakiś tam domniemania, co on z tego ma. No ale to wszyscy, którzy podobnie w tym uczestniczyli w jakiejkolwiek pracy. A przecież jeszcze dla bardzo wielu wyjazd dzisiaj dokądkolwiek to jest Bóg wie co.  
M: No tak.  
R: Dla mnie to już nie było, bo ja byłem setki jeśli nie więcej razy. W Niemczech mieszkałem, żyłem, więc to nie było na zasadzie sensacji. Co on z tego ma? No Boże mój. Kłopot.  
M: Jeszcze nawiążę do tego pytania. Powiedział pan, że organizacja ma dość dużą siłę działania.  
R: To znaczy, nie przeceniałbym z tym, że jest przyjaźnie postrzegana. Z respektem.  
M: I może liczyć ewentualnie na poparcie ludności?  
R: Myślę, że tak. Optymistycznie zakładam, że tak. A bazując na tym, co do tej pory udało mi się doświadczyć. Bo jak przyjeżdżają jacyś goście, albo mają przyjechać. Z ich udziałem ma się coś zdarzyć, no to gdziekolwiek, dokądkolwiek by się nie zadzwoniło to się ma odzew pozytywny.  
M: A jakby pan ocenił przygotowanie ludzi, którzy są zaangażowani w działalność stowarzyszenia?  
R: Jakie przygotowanie?  
M: Merytoryczne chociażby.  
R: A w jakim zakresie?  
M: No czy oni nadają się do współpracy chociażby na takim poziomie...  
R: To jest organizacja, znaczy stowarzyszenie jest to grupa ludzi dobrej woli i ja też nie mam żadnej pewności, że ja się do tego nadaję. Owszem, powiedzmy, że umiałbym natychmiast znaleźć jeden argument, tak, nadaję się, bo umiem po niemiecku. Nie wiem, może bym tam coś znalazł jakieś jeszcze uzasadnienia, prawda? Ale tutaj nie oczekujemy, że ktoś będzie w jakiś sposób szczególnie się do tego nadawał. Owszem, jeżeli zna język. Jeżeli jest osobą wyedukowaną, no bo to tak trzeba patrzeć. Bo mamy relacje z tymi Niemcami, którzy w innej rzeczywistości funkcjonują, gdzie inne pytania na co dzień wiszą w powietrzu. To społeczeństwo musi sobie tam odpowiadać na merytoryczne pytania. Niestety u nas jest inaczej. U nas jest istotne czy będzie drugi stołek czy nie będzie drugiego stołka. I na tym poziomie mamy tutaj debatę publiczną. No bo nie jest tak? No tak. A ile tematów jest u nas jeszcze tabu, jeszcze nie tkniętych? Tematów które tam już są dawno opracowane, albo są w trakcie dyskusji. I dlatego potrzebni są w tym stowarzyszeniu ludzie, no powiedzmy, światli, żeby podjęli dyskusje. Bo tamci przyjeżdżają, to w końcu nie będziemy się w siebie wpatrywać, tylko trzeba ze sobą próbować rozmawiać.  
M: I jakby pan ocenił tych ludzi, którzy teraz są?  
R: To są młodzi ludzie głównie, którzy nie mają powody mieć kompleksów, bo są lepiej wykształceni niż niejednokrotnie nasi tam odpowiednicy z Niemiec. I to jest prawda.  
M: Czyli ocenia pan bardzo dobrze przygotowanie merytoryczne?  
R: Nie wiem.  
M: Uważa pan, że ludzie którzy są w stowarzyszeniu...  
R: Nie ma ludzi za których miałbym się wstydzić. Nie wiem czy ktoś się wstydzi za mnie, ale nie dałem powodów. Tak mnie się wydaje.  
M: A jakby miał pan opisać swoje stowarzyszenie osobie, której nie zna, to jakich użyłby pan słów?  
R: Stowarzyszenie ludzi dobrej woli, to na pewno, nie co nieruchawe.  
M: Nieruchawe?  
R: No tak. Gdzie jest potencjał duży i nie wykorzystany. To się dzieje też w dużej mierze, od lidera wszystko zależy, albo liderów. Ja w różnym miejscy gdzieś tam jestem aktywny. I na to troszkę sił mu brak. Poza tym ja już na prawdę chcę, żeby tym się zajmowali ludzie młodsi, patrzący. Mamy teraz, tylko to jest ta kwestia, że jeśli mamy zaangażowano. To się dzieje w dużej mierze od lidera wszystko zależy, albo liderów. Ja w różnym troszkę sił już brak. A poza tym ja już na prawdę chcę, żeby tym się zajmowali ludzie dużo młodsi. Poza tym ja już na prawdę chcę, żeby tym się zajmowali ludzie młodsi, inaczej patrzący.  A mamy teraz. tylko to jest ta kwestia, że  jeśli mamy zaangażowanych młodych ludzi, uczniów, no to oni idą na studia. Nie zawsze wracają i już ich tracimy. Oni są oczywiście jako zaplecze, gdzieś tam powiedzą, że wspierają, nie? Ale ich nie ma tak de facto. Na miejscu tworzy się dopiero taka grupa młodych ludzi dobrze wychowanych, dogadujących się, nie po niemiecku to po angielsku na pewno, którzy mają nowoczesny, albo nowocześniejsze spojrzenie na wiele kwestii. Którzy są dla tamtych młodych ludzi, albo mogą być partnerem. Tam jest duża przepaść, w doświadczeniach społecznych, no to kontakt jest trudny, bo sobie trzeba parę rzeczy elementarnych zdefiniować po drodze.  
M: I ci młodzi ludzie działają rzeczywiście aktywnie w stowarzyszeniu?  
R: Jak ich poprosić to tak.  
M: Jak ich poprosić, tak? Dopiero wtedy.  
R: Właśnie dlatego. Jakby to powiedzieć? Ja bym się chciał usunąć na drugą linię, bo odnoszę wrażenie i to od jakiegoś czasu jest to takie wrażenie, które się potęguje, że ja sam jestem dla wielu ludzi limitem. Dla iluś tam ludzi jestem tutaj jakimś autorytetem jeszcze. I myślę, że różnica wieku też powoduje. No bo ja mam tyle ile mam. A to są ludzie dwa i pół raza młodsi ode mnie. I w związku z tym może oni woleliby współpracować z rówieśnikiem, z rówieśnikami.  
M: Czyli uważa pan, że wiek może być jakąś przeszkodą dla nich?  
R: Nie wiem czy nie wyolbrzymiam tego problemu, ale wydaje mi się, że coś na rzeczy jest. Czy wiek, czy jakaś tam pozycja środowiskowa. Nie przeceniam tego oczywiście, ale to może być to, bo się krępują przyjść.  
M: A czy oni na przykład w swoim gronie w jakiś sposób nie próbują aktywnie działać?  
R: Tu nie ma Bóg wie jakiej aktywności, żeby to w ten sposób oceniać.  
M: A co pana zdaniem decyduje o pozycji organizacji w gminie?  
R: Ja myślę, że realizacja celów statutowych. No bo zależy do czego się powoła ta organizacja. A po drugie no jednak działanie. Tutaj jesteśmy uwiarygodnieni wielokrotnie i parę razy w roku. Poprzez wizytę ludzi stamtąd. Poprzez sposób przyjęcia naszej grupy tam, bo są to za każdym razem.., mało jest przykładów negatywnych, ale za każdym razem są to fantastyczne kontakty.  
M: A co może decydować o sile organizacji w powiecie albo w regonie?  No ja myślę, że atrakcyjność chyba programowa. To raz. Ale musi być przełożenie na działanie praktyczne.  M: Czyli ta aktywność musi być widoczna.  
R: No trudno deklarował, że zaraz będziemy tylko i wyłącznie piękni i mądrzy i zamożni, a nie jesteśmy. Zaraz będziemy za pewnie  
M: No to ktoś mnie zapyta, zaraz, hola! Nie obiecuj tylko po uczynkach cię poznają. Jeżeli będzie aktywność przełożona na działanie. Działanie będzie miało swój dobry skutek, to przecież przypuszczam, że wtedy organizacja, no będzie miała mir.[przerwa 5 sec.]  
M: Teraz trochę, znowu wracamy do samorządu, mam takie pytanie. W jaki sposób organizacje  pozarządowe mogą wpływać na decyzję jakie podejmuje samorząd?  
R: Myślę, że po przez na przykład prace z radą miejską, z komisjami rady miejskiej. Jeżeli organizacja pozarządowa ma pomysł na coś, na funkcjonowanie, jakąś aktywność. I potrzebny jej do tego samorząd, żeby móc tę aktywność zrealizować, no to ja bym to tak widział. To się idzie wtedy do szefa rady miejskiej, albo do burmistrzów, którzy są organem wykonawczym, prawda? I się rozmawia. Widzimy potrzebę zrealizowania czegoś takiego, co państwo na to? No to pewno rozmowa jest pogłębiona, bo jest pytanie, a co wy, a co my, w którym miejscu mamy się tam spotkać. A komu ma służyć. Nie wiem nawet jaka kolejność pytań, no ale mniej więcej takie by trzeba było zadawać. Ile to będzie kosztować, a z czego zapłacimy.  
M: Czyli samorząd organizuje jakieś konsultacje z organizacjami pozarządowymi?  
R: Który samorząd?  
M: Tutaj, dobczycki.  
R: A to cały czas jest dialog.  
M: Są konsultacje. A takie konsultacje, że jesteście państwo zaproszeni, oficjalna konsultacja?  
R: No to, to się odbywa. Tutaj ma to miejsce. Nie cały czas, ale to na miejscu.  
M: I w jaki sposób wyglądają te konsultacje? Czy to jest na przykład: "Słyszałam, że tej pani, cośmy muzyczki(?) na przykład z wypełnienia ankiety.  
R: No to jest na przykład wypełnienie ankiety, no ale żeby rozpoznać albo poznać stanowisko organizacji w jakiejś tam kwestii. Nie tylko przeprowadził rozmowę, bo rozmowa jest ulotna. Dlatego trzeba się na czymś oprzeć w razie, gdyby opozycja, albo jakiś tam przeciwny los kazał się z czegoś tłumaczyć. Jesteśmy po konsultacji społecznej i ludzie widzą tak, tak, tak, tak. To też na nich działa. Mamy teraz przykład, jest na jubileusz 700-lecia wzmianki o Dobczycach jako mieście. Są wszystkie możliwe organizacje, instytucje zapraszane. Odbyła się całkiem niedawno taka druga lub trzecia już, trzecie spotkanie, gdzie każdy został zapytany o jego możliwy wkład w tę uroczystość. Ale to proszę te pytanie zadać nie mnie, bo ja tutaj jestem... Owszem sygnalizuje, że coś takiego było. Natomiast jeśli pani chce szczegółów to proszę zapytać panią Magdę Gawek z promocji. Jest dzisiaj.  
M: Znaczy ja pytać się nie będę kogo innego oprócz pana, bo mnie interesuje tutaj...  
R: Ale ona ma wiedzę na ten temat. Ja tylko pani wspominam, że takie coś jest.  
M: przede wszystkim o pana stowarzyszenie i pana zasoby z samorządem.  
R: No więc ja mam bardzo pozytywny. Z tym, że zastrzegam to jest kwestia jak wszędzie ludzi. Bo dzisiaj są ci, za chwilę mogą być inni, którzy... No i właśnie. Którzy też mają prawo widzieć pewne kwestie inaczej czy akurat tak jak ja, nie muszą. Fajnie jest, jeżeli jest wola kompromisu. Natomiast jeżeli jej nie ma, to jest nie fajnie. I myśmy doświadczyli tej sytuacji drugiej.  
M: Drugiej?  
R: Tak, że nie było woli.  
M: Przez ten okres trzeciej kadencji?  
R: No nie było woli. Była podejrzliwość. Nie wiem. To mi przypomina, ja przepraszam bardzo tutaj, nie pewno, ale to mi przypomina styl rządzenia PISowski. Wyraźnie mówię.  
M: Chciałam teraz porozmawiać o takiej hipotetycznej sytuacji. Proszę sobie wyobrazić, że być wyłoniony reprezentant organizacji pozarządowych tutaj w gminie Dobczyce, bądź w powiecie. Jak pan myśli...  
R: Po co?  
M: Ktoś kto reprezentowałby załóżmy na dalszym, gdzieś na wyższym poziomie, w regionie organizacje pozarządowe tutaj z tego terenu. Kto to mógłby być? Jaka to powinna być osoba czy organizacja?  
R: A ja myślę, że... Rozumiem intencje pytania, ale szczegóły nie pozwolą mi właściwie odpowiedzieć na to. Albo inaczej odpowiem. To nie może być wyłącznie człowiek dobrej woli. to musi być ktoś kto posiada kompetencje. Ta kompetencja to niekoniecznie władztwo, to musi być jakaś wiedza albo o tym jak funkcjonuje administracja, albo jak funkcjonują na przykład projekty unijne. Jakie jest z zarządzaniem tymi projektami. Ktoś kto może akurat ma lepszą wiedzę na temat zarządzania zasobami ludzkimi, jak się to mawia. To nie może być już pełen taki wolontariusz, który no owszem ma tylko dobrą wolę. W tym sensie nie umiem odpowiedzieć a to. Zależy w jakim celu miałby, co miałby ten człowiek gdzieś reprezentować. Jeżeli miałby reprezentować powiedzmy te organizacje wszystkie czy instytucje na forum administracyjnym, no to byłoby dobrze, żeby to był ktoś z administracji, albo rozumiejący się na tym. Ja bym tutaj zadaniowo wybierał ludzi. Cóż z tego, że się postawi choćby najlepiej, nie wiem, wyglądającego i mającego najlepsze chęci człowieka, który nie poradzi sobie. To nie dlatego, że jest niemądry. Tylko nie ma wiedzy. Dzisiaj trzeba mieć wiedzę.  
M: A czy zamiast jednej takiej osoby, lepiej by tą funkcję spełniała grupa ludzi?  
R: Nie wiem.  
M: Mówi pan, że zadaniowo trzeba wybierać takiego przedstawiciela.  
R: Zależy jaką. No to...  Umiem sobie wyobrazić, że w którymś momencie ktoś kto ma rozum i wiedzę uzna, że: Hola, ja sam nie wystarczam.  
M: A czy jest jakaś osoba tutaj, która mogłaby być takim reprezentantem?  
R: W Dobczycach?  
M: Tak.  
R: Przypuszczam, że tak.  
M: Czyli ma pan kogoś na myśli?  
R: No mógłbym mieć.  
M: Ale nie powie pan?  
R: Nie.  
M: A w jaki sposób ten reprezentant mógłby zostać wyłoniony?  
R: No jeżeli ma reprezentować organizacje, to rozumiem, że jest jakieś forum, prawda? Zbierają się, nie wiem czy zarządy tych organizacji, no bo jak inaczej, bo trudno robić referendum. Tylko od tego są zarządy, żeby powiedzmy sprawę przedłożyły. No i przypuszczam, że z tego gremium powinna wyjść kandydatura. Niekoniecznie spośród tych ludzi, ale oni mają nazwać osobę, która miała by wszystkich reprezentować.  
M: I wybrać w głosowaniu?  
R: No chyba tak. Chyba, że będzie zgoda przez tak zwaną aklamację przy świętych(?).  
M: Czy jeszcze na coś należało by zwrócić uwagę? Czy w tej naszej rozmowie jest jakiś wątek pominięty, który pana zdaniem wart jest uwagi?  
R: Wiele było wątków. No kwestie finansowania stowarzyszeń. No oczywiście istnieje dzisiaj przecież i prawna możliwość przejęcia od gminy czy od samorządu wyższego szczebla zadań, prawda? Więc tutaj no... Ja myślę, że dzisiaj dane jest organizacjom czy stowarzyszeniom, organizacjom tego typu na prawdę bardzo wiele. I to od nich samych zależy ile sobie, ile uszczkną z rzeczywistości, nie?  
M: A czy pana stowarzyszenie wypełnia jakieś zadania zlecone przez samorząd?   
R: Nie. Bośmy się nie ubiegali o to.  
M: A samorząd też nie wciska niczego na siłę, tak?  
R: No, to znaczy, żeby było sprawiedliwie to samorząd daje informacje, że jest możliwość ubiegania się o środki na programy z takiego czy takiego zakresu, sektora, nie wiem czego. No i myślę, że na tym się powinna rola samorządu w tym momencie kończyć. Natomiast kwestią już aktywności ludzi ze stowarzyszenia jest uczestniczenie w tych programach. Czy nasze uczestniczenie.  
M: Chciałbym jeszcze na sam koniec wypełnić metryczkę organizacji. Proszę mi powiedzieć gdzie jest siedziba?  
R: Tu. Rynek 27.  
M: Tutaj w Urzędzie?  
R: Na dole, tam gdzie jest ISPINA.  
M: Tam jest ISPINA jeszcze?  
R: Tak. Mamy użyczony nieodpłatnie pomieszczenie przez Urząd gminy i miasta, a fine od czasu do czasu tam refundujemy prąd.  
M: W jaki sposób państwo tam współużytkują ten lokal? On jest taki malutki.  
R: Ale my nie prowadzimy jakiejś tam, Bóg wie jakiej... Znaczy potrzebny jest dla celów formalnych adres. I ten adres jest tutaj. Uzgodniliśmy z burmistrzami, uzgodniliśmy z panią sekretarz, której dzisiaj nie ma, że może korespondencja przychodzić na ten adres. Nie chciałem, żeby na mój domowy na przykład.  
M: Rozumiem.  
R: A poza tym do zarejestrowania stowarzyszenia trzeba było właśnie jakiś adres mieć. Spotkania odbywają się w różnych miejscach. Na przykład...  
M: Nie tam.  
R: Tam się nie da. Tam czasem jak zarząd mamy to tam wejdziemy. Pięć osób się zmieści, prawda? Natomiast na dole tutaj miewamy spotkania. Byliśmy organizatorem takiego czego, to będziemy kontynuować, mianowicie o odnawialnych źródłach energii. No bo to zaczyna być coraz ważniejszy temat. No i tu mieliśmy prelegenta i było ileś tam osób zainteresowanych. Będziemy temat poszerzać już, będziemy proponować konkrety już. No to tu na dole mieliśmy w tak zwanym terminalu, albo w szkole, zespole szkół się tam spotykamy z moimi uczniami. No to przychodzi ich nie wiem 7, 10, 12.  
M: Czyli nie ma problemu, żeby lokal tutaj od samorządu mieć użyczony?  
R: Żadnego. Mamy nieodpłatnie.  
M: Proszę wymienić źródła finansowania stowarzyszenia.  
R: Jest to tak. Są to składki.  
M: Członkowskie?  
R: Tak. No i dotacje ze strony gminy.  
M: Są to jakieś dotacje celowe czy dostajecie na przykład regularnie jakąś kwotę?  
R: One są celowe. Celowe, ale nie idą przez nasz budżet, tylko są realizowane w ten sposób. No gmina też ma określone... myśmy zresztą prosili o taki stan rzeczy jeszcze, zostawienie tego stanu rzeczy na ten rok, nie? Żebyśmy mogli włączać się w to co gmina zaplanowała w obrębie własnych środków promocyjnych. Bo z tego jest finansowana działalność. No na przykład jak przyjeżdżają goście to jest określony limit. Czyli ze środków na promocję. [6 sekund przerwy] Bywa, że mamy dofinansowanie ze strony stowarzyszeń z tamtej strony. Ale to jest przy aktywnościach wspólnych.  
M: A jak tamto stowarzyszenie się nazywa?  
R: Ono się nazywa "Koło Przyjaciół Partnerstwa Miast Dobczyce - Versmold". [15 sekund przerwy]  
M: Czy pana stowarzyszenie należy do federacji, koalicji?  
R: Nie. Z nikim nie brataliśmy się.  
M: Czy stowarzyszenie uczestniczy w konkursach na realizację poszczególnych zadań?  
R: Nie podjęliśmy takiego wysiłku.  
M: W konsultacjach bierzecie państwo udział?  
R: Tak.  
M: Jakiego obszaru dotyczą te konsultacje?  
R: No jest to kwestia zadań, które ma gmina realizować. Czy są to zadania, nie, źle to będzie napisane. W jakim zakresie?  
M: Jakiego obszaru może to dotyczy? Czy to jest pole kultury, czy to jest pole gospodarki?  
R: To będzie bardziej kultury, wymiany osobowej.  
M: Z zagranicą.  
R: Po to jesteśmy.   
M: Ale też pole edukacji tak jak pan mówił?  
R: No też, też. [7 sekund przerwy]  
M: Jeszcze raz bym prosiła pana o wiek. 
R: 50 lat.  
M: I ma pan wykształcenie wyższe. [5 sekund przerwy] Czyli to wszystko.  
R: No to jeśli się miałem przydać do czegoś.  
M: Chciałam jeszcze prosić pana o podpis tutaj, żebym miała dowód, że z panem rozmawiałam.  
R: Tak. [5 sekund przerwy]  
M: Dziękuję bardzo. A czy mógłby mi pan polecić jeszcze jakąś osobę tutaj z...   
R: Pani Magda Gawor.  
M: Ale z organizacji pozarządowej...  
R: To nie, ona nie.  
M: Która by była tutaj jeszcze...  
R: Z panią Marią Brożek. Pani Maria Brożek jest z "Lidera".  
M: Tak. Już próbowałam się, próbował mnie pan z nią umówić, ale pani jest strasznie zajęta.  
R: Ale oni mają swoje biuro tutaj. Sekretariat. Ale od tego gościa mają, jak on się nazywa, w tapecie tu znajdziemy. Poszukać?  
M: Ale jak to w "Tapecie"?  
R: "Tapeta" to jest proszę pani nasz taki miesięcznik.  
M: To tak, ale w jakim sensie mają gościa w "Tapecie"?  
R: Bo jest to prezes "Lidera". Pani Maria jest chyba wice prezesem.  
M: Aha. A mógłby pan mi powiedzieć jak się ten prezes nazywa?  
R: Nie, bo nie pamiętam, ale przejdziemy do sali...  
M: Bo mam właśnie parę ostatnich numerów "Tapety". Dostałam.  
R: W ostatniej jest. Zaraz zrobimy namiary. Zaraz dostanie pani.