Ankieter: Na początku chciałam prosić, żeby pan troszkę opowiedział o stowarzyszeniu - to znaczy kiedy ono powstało i jak to się stało, że ono powstało? 
Respondent: Stowarzyszenie... pomysł powstał w dwutysięcznym trzecim roku w Łodzi na dorocznej konferencji diagnostyki edukacyjnej. To są konferencje, które są organizowane raz do roku. To był wtedy pomysł, powstała grupa inicjatywna i już w dwutysięcznym czwartym roku w Krakowie na konferencji .yy były... odbyły się pierwsze wybory zarządu i od tego czasu funkcjonuje stowarzyszenie. To jest młode stowarzyszenie. No cele - cele stowarzyszenia to jest ich .yy kilka, mianowicie... Samych ludzi, którzy interesują się diagnostyką edukacyjną, niezależnie od tego, czy są to pracownicy... nauczyciele akademiccy nauczyciele szkolni no i inne osoby, zajmujące się tym obszarem działania. Nasze działanie głównie skupia się poprzez organizację, przygotowanie w ciągu roku i organizację dorocznych konferencji i wydawanie publikacji. W tym momencie nasze stowarzyszenie liczy... muszę chwilę pomyśle... na koniec roku, czyli ubiegłego roku to było: sto dziewięćdziesiąt sześć osób, w czerwcu przyjęliśmy trzy, w związku z tym mamy - no bez jednej osoby - dwieście osób. Z całej Polski. Tak, jak powiedziałem, z różnych obszarów aktywności. Konferencje odbywają się w ten sposób, że się odbywają każdego roku w innym miejscu, po to... My to nazywamy tak potocznie postawienie stopy na ziemi. Co to znaczy? Może przykładowo opowiem o tych naszych konferencjach. Kto pisze, kto... Znaczy co roku wychodzi jedna książka. Kto wygłasza referaty? W ciągu tych lat, odkąd funkcjonuje nasze stowarzyszenie, opublikowaliśmy dwieście sześćdziesiąt pięć artykułów, z czego przeszło połowa to są artykuły członków stowarzyszenia. Czyli na te prawie dwieście osób, pięćdziesięciu pięciu czynnie piszą, przygotowują referaty, wygłaszają i w sumie to... tu się pomylę... no przeszło sto sześćdziesiąt artykułów jest napisanych przez członków stowarzyszenia. Pani pytała o naszą współpracę z samorządami. 
Ankieter: Bo ja bym tu miała jeszcze kilka pytań do tego... 
Respondent: Proszę bardzo. 
Ankieter: Pan mówił, że na początku pojawił się - w tym dwa tysiące trzecim roku - pojawił się pomysł. A z czego wynikł ten pomysł 
Respondent: Znaczy ja należałem do tej grupy inicjatywnej, moich kolegów i profesor Niemierko, który zajmuje się pomiarem dydaktycznym w Polsce... Ponieważ takie konferencje były organizowane, tylko zaczęły wygasać, ponieważ jeżeli nie ma organizatora, ko by włączył to do jakiejś swojej działalności statutowej, zaczyna być problem .yy z podtrzymywaniem tej działalności po prostu. W związku z tym w Łodzi, na spotkaniu, które było w murach Społecznej Szkoły Wyższej, dokładnie nie pamiętam, ale to była właśnie Wyższa Szkoła Humanistyczno Ekonomiczna w Łodzi. Prywatna szkoła. Powstała taki pomysł: zawiążmy stowarzyszenie, które... no ten nurt działalności badawczej, publikacyjnej będzie podtrzymywać, kultywować i zrzeszać ludzi, którzy są zainteresowani tą działalnością. Bo przedtem odbywały się tego typu konferencje, ale sporadycznie. Grupa ludzi po prostu zrobiła (), ale szukaliśmy, kto będzie to organizował. () No tak, jak to jest ze stowarzyszeniem - grupa inicjatywna, zebranie podpisów, przez rok przygotowywanie po prostu statutu, tych wszystkich spraw, co się wiążą z rejestracją i w dwutysięcznym czwartym roku odbyła się w Krakowie pierwsza konferencja, zorganizowana przez tę grupę inicjatywną, a jednocześnie odbyły się wybory do zarządu i wszystkich innych władz no... które są w stowarzyszeniach, organizacjach pozarządowych. 
Ankieter: Czyli fakt, że wcześniej nie było takiej organizacji, która zajmowałaby się stricte takim organizowaniem takich konferencji... 
Respondent: W tej dziedzinie, tak... Nie było w Polsce... nie było w Polsce i w związku z tym mieliśmy taki pomysł. Była pewna luka wśród organizacji pozarządowych w tej dokładnie dziedzinie, w związku z tym zawiązaliśmy. 
Ankieter: I chciałam się dowiedzieć... dopytać troszkę o tą diagnostykę edukacyjną. Bo to dla mnie nie jest to jasne pojęcie - jakby pan mi tak opowiedział, co to jest. 
Respondent: Tak. No w różnych dziedzinach (.4) celem edukacji jest no przygotowanie w różnych dziedzinach ludzi, prawda? Natomiast skuteczność zależy od metod, od zaangażowania ludzi, o wielu, wielu czynników. Między innymi też egzaminy zewnętrzne są takim obszarem, który może być wykorzystywany do diagnostyki edukacyjnej. Głównie zajmujemy się nie tą psychologiczną, natomiast... chociaż też! Natomiast szczególnie tutaj diagnostyką w oparciu o rezultaty edukacji. Zarówno tej szkolnej, akademickiej, stacjonarnej, jaki i distance-learning, jak i e-learningowej, różnych (cyb()learning), jak i też tak, która skierowana dla ludzi dorosłych zgodnie z tym... no i hasłem, i ideą uczenia się przez całe życie. W związku z tym ci ludzie prowadzą czy własne badania, czy w ramach programów własnych, czy programów .yy wspomaganych przez fundusze unijne, czy też uczestniczą w innych badaniach, na przykład kolejna konferencja, która odbędzie się od czwartego do szóstego grudnia w Kielcach jest właśnie pod takim tytułem "Międzynarodowe Badania Porównawcze", organizowane też przez pozarządowe organizacje takie IAEEA - International Asociation for Evaluation Education and Achievment. To są to takie badania jak (), badania OECD, czyli tu mamy (), .yy badania, w których no też uczestniczymy to jest Europejskie Stowarzyszenie Oceniania Edukacyjnego, to jest współzałożycielem tego stowarzyszenia - powstało w Holandii, jest europejskim stowarzyszeniem. No też takie stowarzyszenie, jak dwa dni temu też występowałem z referatem na konferencji międzynarodowej .yy (), moje stowarzyszanie, ale i wyniki badań... to się nazywa European Survey Research Asociation, czyli po prostu to jest też współpraca z międzynarodowymi stowarzyszeniami. I tu są badania bardzo szeroko pojęte - od badań takich społecznych typu no jak wygląda edukacja czy w latach co się nazywają "baby-boom" czy teraz no .yy zmniejszenia liczby właśnie urodzeń - niżu demograficznego - badania związane z ekologią, związane też... No i tu wchodzą diagnoza taka, jak (). Ale to ja mówię o tamtych, ale po prostu też uczestniczymy - nasze stowarzyszenie - występuje też... czy też na Ukrainie. 
Ankieter: To mi pan wyjaśnił, to dobrze... 
Respondent: I to jest wszystko, gdzie po prostu mamy wyniki, jakichś działań edukacyjnych, a my pytamy: dlaczego tak jest? Dlaczego jedni osiągają sukces, inni nie, jeżeli po prostu znajdujemy na to odpowiedź, no to upowszechniamy przez nasze publikacje. Mamy swoją stronę - nie wiem, czy pani trafiła na stronę? 
Ankieter: Na stronę nie. 
Respondent: Strona jest .yy naszego stowarzyszenia: ptde... www.ptde.org. I tam na przykład po lewej stronie, bo to jest (mudlowska) taka prosta strona jest... no krótkie ogłoszenie o następnej konferencji, ale po lewej stronie jest na przykład... są upowszechnione... wybór referatów z poprzedniej konferencji. Czyli po prostu jeżeli ktoś się interesuje tymi zagadnieniami, to jest ogólnie dostępne, może - nie tylko członkowie, ale... ogólnie dostępne te referaty, które... No i wydawnictwa, które przez wszystkie lata wydajemy - książkę w tej chwili - to jest już będzie piętnasta konferencja, natomiast od dziesiątej już są te konferencje pod auspicjami naszego stowarzyszenia. Od dziesiątej konferencji, tej krakowskiej. 
Ankieter: Dobrze. A proszę powiedzieć, bo mówił pan, że takim głównym celem jest oczywiście to łączenie tych ludzi, którzy zajmują się diagnostyką, tworzenie takiego forum wymiany opinii, forum () informacji, rozpowszechniania badań, a proszę powiedzieć: czy tutaj coś się zmieniło coś w tych celach, czy one cały czas pozostają takie same? 
Respondent: Raczej one pozostają cały czas - jak pani chce, to mogę pokazać ze statutu, gdyby pani chciała sobie zapisać... 
Ankieter: A to zobaczę na stronie internetowej... 
Respondent: Na stronie internetowej też... Tutaj... Ja może tak: główny cel to jest właśnie tak rozwój też taki wewnętrzny. Oprócz tego, że publikujemy na zewnątrz, że po prostu dostępne są te artykuły, to jest też rozwój samych członków, bo jest forum, gdzie mogą występować, pisać, to jest jedna sprawa. Inna sprawa to jest związana z czym - konferencje to nie są tylko referaty. To są panele dyskusyjne. Tak, jak mówiłem o tym postawieniu stopy na ziemi, to proponujemy o na przykład tu współpracę z samorządami przy konferencjach w Lublinie. W Lublinie proponowaliśmy na przykład starostwu .yy że podczas konferencji jesteśmy gotowi prowadzić różnego typu zajęcia, które oferujemy. No bo ()Polski() sporo ludzi, to samo w Łomży była konferencja trzynasta, gdzie w międzyczasie to starostwo organizowało nieodpłatnie tutaj... no... .yy towarzyszące takie zajęcia. Czyli konferencja jest poświęcona jakiejś tematyce, w Łomży to była akurat "Egazmin w oczach nauczyciela" i ci, co chcieli - no nie tylko ci co chcieli - tych, których tam zapotrzebowanie było... zapotrzebowanie... w międzyczasie tam wyskakiwali z konferencji i prowadzili zajęcia z nauczycielami. I to jest taka współpraca, z drugiej współpraca... tam, gdzie się odbywają te konferencje. Podobnie jak w Krakowie była konferencja, w Krakowie były od tego czasu dwie konferencje, jedna była na Akademii - obecnie Uniwersytecie Pedagogicznym zlokalizowana, a druga w salezjańskim towarzystwie. I tutaj jest znowuż współpraca... ale to są wyznaniowe organizacje. 
Ankieter: Ale to za chwileczkę przejdziemy, bo chciałabym jeszcze tutaj zapytać: czy napotkali państwo na jakieś problemy, jeśli chodzi o realizację tych celów? Jakieś bariery? 
Respondent: To znaczy ja barier nie widzę, bo trudno nazwać barierą, że przychodzimy na przykład do marszałka, do starosty, do prezydenta danej miejscowości - zwykle to () zarządu przyjeżdżamy i organizujemy konferencję. Zresztą () taka tematyka - zapraszamy do komitetu honorowego, (co byście) od nas chcieli i co możecie wy zaproponować? No zwykle dostajemy jakieś wsparcie, czy to finansowe, czy materialne. Materialne na przykład typu "to my wam dajemy salę, a na przykład wy zaprosicie naszych nauczycieli na konferencję i warsztaty zorganizujecie w ramach tego." To są kilkudniowe konferencje. () to nie interesuje, albo że nie jest zainteresowany. Zwykle... zwykle przy wszystkich konferencjach to się trzy takie podmioty angażują, czyli marszałek danego województwa, jeżeli to jest w mieście wojewódzkim, starosta, ale i wójtowie. Wójtowie, bo wójt mówi: "A ja mam tutaj parę szkół, nauczycieli, czy ktoś by na przykład nie zrobił na przykład wykładu na ten temat", bo na przykład w Lublinie, jak zajmowaliśmy się etyką w ocenianiu - taki temat dosyć nośny w naszych czasach, bo wynika... no to jest tylko część ogólnej etyki, ogólnej moralności, ale bardzo ważny taki nurt, wójt mówi "ja wam po prostu tutaj dam, albo zapłacę część tam spotkania i tak dalej, ale w zamian wy poprowadzicie tego..." I głównie z samorządami w ten sposób wygląda współpraca. 
Ankieter: Proszę powiedzieć, bo rozumiem, że w dwa tysiące czwartym roku zostało oficjalnie stowarzyszenie zarejestrowane, czyli uzyskało osobowość prawną. A z jakiego powodu staraliście się państwo o osobowość prawną? 
Respondent: No jednak organizacja konferencji jest działalnością, która wymaga no... obracania sporymi środkami, prawda? Dlatego, że konferencję chcąc zorganizować to ona kosztuje. Oczywiście część kosztów to są .yy to są koszty, które wpłacają uczestnicy, ale też pozyskujemy sponsorów. No poza tym .yy mając osobowość prawną możemy zawiązywać umowy, porozumienia z innymi podmiotami. Przy organizacji konferencji zwykle opiera się na porozumieniach. To my jesteśmy jednym ze... znaczy głównym, ale współorganizatorem. Czyli porozumienia: czy z marszałkiem, czy ze starostą, czy którąś komisją okręgową czy centralną, no więc tutaj jest konieczność osobowość prawna. 
Ankieter: Mhm. Bo ja rozumiem, że porozumienia takie .yy pisemne? Umowy? 
Respondent: Tak, tak. Porozumienia... To jest porozumienie po prostu. My zapraszamy was do tego, co my dajemy, co wy... To musi być formalną.. No a poza tym to rzeczywiście tam, gdzie są pieniądze to musi się to odbywać zgodnie z obowiązującym prawem, zgodnie też z ustawą o .yy o stowarzyszeniach i fundacjach. 
Ankieter: A czy widzi pan jakieś złe strony czy negatywne aspekty tego, że posiadacie państwo osobowość prawną? 
Respondent: Nie. Nie zdarzyło się. Może dlatego, że my mamy za sobą innego typu działa... No wieloletnią kierowania instytucjami, więc ja lubię jak jest wiadomo, do czego się zdąża. Jest porządek i wiadomo za co odpowiada zarząd. Poza tym no jest ten wymóg formalny kontroli przez komisję rewizyjną, no też po prostu jesteśmy zobowiązani przesłać pewne zobowiązania, dokumenty. No tak, jak w organizacjach pozarządowych, działalność musi być jawna. Szczególnie ta finansowa. 
Ankieter: A czy jest uciążliwa dla działania organizacji? Jak pan to odczuwa? 
Respondent: Wie pani co, uciążliwa to pewnie tak. Dlaczego. Są organizacje, które mają takie siedziby i działają i jest (do puli), są ludzie opłacani i tu () na działaniu .mm społecznym opiera. Nawet nie zatrudniamy wolontariuszy. Nie, nie zatrudniamy. Natomiast no jest etat, zatrudniamy księgową, bo ktoś musi fachowo prowadzić... no konferencja kosztuje kilkadziesiąt tysięcy, więc musi być fachowo rozliczona i sprawozdawczość ta finansowa musi by prowadzona. No jest uciążliwa, jeżeli się to źle zorganizuje. Jeżeli jest dobrze zorganizowane, no to po prostu... No cóż, muszą być zebrania zarządu, bo inaczej nie ma działalności. Odbywa się około sześciu zebrań zarządu głównego w ciągu roku. Oczywiście jest w statucie zapewnione, że mogą powstawać oddziały. Nie powstały takie, ale nie powstały do tej pory. No ale jeżeli byłaby taka inicjatywa jakiegoś ośrodka, no to zgodnie ze statutem istnieje taka możliwość, oddziały mogą też mieć swoją osobowość prawną, ale to już statut określa, po jakim czasie, po roku działalności i tak dalej. I ocenie przez zarząd główny. No co jeszcze? No też zatrudniamy osoby w okresie przy konferencyjnym. Bo ktoś musi wysyłać korespondencję, zawiadamiać ludzi, wysyłać komunikaty, wysyłać oficjalne pisma do różnych instytucji, gdzie zapraszamy, no i te wszystkie działania, które są związane. To są te duże konferencje. To jest około dwustu, dwustu pięćdziesięciu osób, ale to chyba jest duża konferencja. Duża i trwająca trzy, cztery dni, a jak są czasem warsztaty, to dłużej. 
Ankieter: Jedną osobę zatrudniacie państwo etatowo, na stałe. 
Respondent: To jest księgowa. Tylko jedną. Tak. Natomiast prezes, wiceprezes są bez żadnych gratyfikacji finansowych. 
Ankieter: A jeśli chodzi o czasem... w czasie konferencji zatrudniacie na umowę zlecenie. Ale to tylko tymczasowo, tak? 
Respondent: To tylko tymczasowo, tak. Na przykład na dwa, trzy miesiące (będą musieli) sekretarz, prawda, etatowy sekretarz konferencji. Dlatego, że no musi odebrać, odpowiedzieć na każde pismo, przygotować wszystkie faktury, przygotować te wszystkie, które się wiążą z organizacją konferencji. Wyglądałoby, że my działamy o tak sobie, tylko raz w roku, natomiast przygotowanie konferencji .yy książka, która wychodzi to jest taka koło trzystu, czterystu stronic, do tego wszystkie materiały, poprzez pół roku przychodzą referaty, redaguje się, grafika... Zrobienie takiej książki to jest duża praca. Duża praca, bo to przegląda się te artykuły, odsyła się autorom. No w tej chwili konferencja jest w grudniu, a już część artykułów wróciło do autorów, bo tam albo nie spełniają, albo no... Cały czas praca, praca właśnie na to, co jest kulminacją przez te parę dni konferencji. Oczywiście przygotowanie, rozmawia się z rektorami, powołuje się komitet naukowy, komitet organizacyjny - w tej chwili już było parę kontaktów z organizatorem... współorganizatorem na przykład w Kielcach. W Kielcach współorganizatorem jest właśnie placówka doskonalenia, która chciałaby... Wygląda to w ten sposób, że się ubiegają. My ogłaszamy na stronie, że po prostu kolejną konferencję... W tej chwili czeka w kolejności Toruń i Gdańsk. Oni przygotowują takie portfolio, gdzie to zrobią, z kim, co zapewnią - jakie atrakcje i na walnym zgromadzeniu, które jest... przy okazji konferencji jest właśnie walne zgromadzenie stowarzyszenia... towarzystwa - wybiera się ofertę na dany rok. No i potem się współorganizuje z tym partnerem. Natomiast ponieważ jest to ogólnopolskie stowarzyszenie, to organizujemy w różnych miejscach. To i ze względów poznawczych, a i z innego powodu. Zawsze tam, gdzie ta konferencja jest, jest więcej osób uczestników. Bo nie kosztuje ich dojazd... Jeżeli na przykład w Opolu, no to prawie czterdzieści procent jest z Opola. Jeżeli w Gdańsku, to z Gdańska. Jeżeli z Łomży, jak dwa lata temu, to z Łomży. W Lublinie trzy lata temu - to z Lublina. W Łodzi. 
Ankieter: Czyli taka działalność edukacyjna na miejscu? 
Respondent: No tak, to jest takie wędrowanie po prostu trochę i no to jest prowokowanie - skoro to jest ogólnopolskie, a ponieważ jesteśmy w Krakowie, no to już jest... tu w Krakowie były trzy konferencje, prawda. No bo mnie jest tu bliżej. Znam ludzi i z samorządów, i z uczelni. Tak to wygląda. 
Ankieter: Dobrze. A mówimy o tym, jak funkcjonuje - chciałabym te sprawy uporządkować. (Na samej górze) jest zarząd, jest komisja... 
Respondent: Komisja rewizyjna... 
Ankieter: Jest jeszcze jakiś organ taki... 
Respondent: Nie, to są dwa organy, które są wybierane, czyli ten który wykonawczy to jest zarząd główny i kontrolujący - główna komisja rewizyjna. Główne nazwaliśmy w statucie dlatego, że są... mogą powstawać .yy oddziały. Więc gdyby powstał, żeby nie trzeba było statutu zmieniać. 
Ankieter: Dobrze, a... I oprócz tego jeszcze państwo się spotykają na walnych zebraniach... 
Respondent: Tak, walne zgromadzenie jest raz w roku. Tak statut przewiduje, statut przewiduje: walen zgromadzenie jest raz do roku i zwołuje zarząd. No, oczywiście na wniosek każdego z członków w jakichś nadzwyczajnych sytuacjach no to wtedy, zgodnie ze statutem, tam dwa tygodnie wcześniej tak zwane skuteczne... ale to jak się pani interesuje, to pani wie, jak to wygląda, bo to wynika z ustawy. No i ze statutu głównie, bo to statut określa. 
Ankieter: Proszę powiedzieć: jak wygląda podejmowanie decyzji u państwa w stowarzyszeniu? 
Respondent: Mhm. To są... to jest określa dokładnie statut. Najwyższą władzą jest walne zgromadzenie i uchwały walnego zgromadzenia zobowiązują zarząd, prawda? Międzu zjazdami, które są raz w roku, zarząd podejmuje decyzje bezpośrednio do reprezentowania jest upoważniony prezes i wiceprezes. Muszą to być dwie osoby, bo ja na przykład pojadę sobie na wakacje zagraniczne, a trzeba byłoby... ktoś by chciał na przykład z nami współpracować, musi mieć ktoś uprawnienia do podjęcia .yy do reprezentowania. To jest jak się zgłasza do KRSu, to się zgłasza osoby, które mają... No i jest etatowa księgowa. No skarbnik jest, zarząd jest sześcioosobowy: prezes, wiceprezes, skarbnik i sekretarz i członkowie zarządu. Oczywiście są z całej Polski. W Krakowie jest... ja jestem prezesem i skarbnik,we (Wrocławiu) jest wiceprezes, jedna osoba jest w Gdańsku, jedna w Warszawie, jedna w Katowicach. Czyli też nie jest to w jakiś sposób zlokalizowane. No takie demokratyczne podejście do ogólnopolskiego stowarzyszenia. 
Ankieter: A jak to wygląda: muszą państwo podjąć jakąś decyzję... 
Respondent: Normalnie większością głosów. 
Ankieter: A jak to - czy zawsze podejmowane jakoś osobiście jak się wszyscy widzą, czy też... 
Respondent: Niekoniecznie, dlatego, że jak my mamy... Jak pani wejdzie, jest taka część, do której pani tylko zobaczy, że jest, nie może pani wejść, na dole po lewej stronie jest praca zarządu. I ja, wchodząc tam... to są tak zwane zebrania wirtualne. Żyjemy w takim czasie, że skoro jest ogólnopolskie, to załóżmy, że tydzień temu był wiceprezes tutaj, wcześniej był ogłoszony, (że) właśnie zapraszamy do zebrania. Było przyjęcie członków nowych też, jednym z punktów, prawda, było, więc na stronie były w tej części zamkniętej, dostępnej tylko dla członków zarządu były zawieszone kopie deklaracji i .ii normalnie, tak jak w () jest głosowanie. I można głosować, ale odbywają się też na () cały zarząd, ma () budżetu z ubiegłego roku, planu na rok następny finansowego, to się spotykamy z tym... Dzisiaj trudno kogoś z Gdańska na zarząd, kiedy nie ma takiej potrzeby. Dyskusja odbywa się właśnie... mamy taki w tym naszym kursie, czyli wszystkie komunikaty do zarządu, głosowania, mogą robić przez internet. Ale spotykamy się... to jest właśnie na Focha, tam, gdzie jest siedziba. 
Ankieter: Nowoczesne podejście ((śmiech)) 
Respondent: No ja myślę, że w stowarzyszeniu, w którym jestem... w tym Europejskim Stowarzyszeniu (Oceniania) Edukacyjnego, nawet nie wybiera się zarządu naocznie. Są walne zgromadzenia co roku, w innym pastwie co roku, natomiast głosowanie... zgłaszanie członków i głosowanie, ponieważ nikt inny nie może wejść, tylko dana osoba, jak się loguje może tylko oddać jeden głos i odbywa się... rekomendacje są... odbywa się w ten sposób. Dzisiaj po prostu no nie ma konieczności .yy chociaż moglibyśmy porozmawiać przez telefon, ale pani wolała spotkać się twarzą w twarz... Ale to mniejsza o to. I tego typu spotkania, żeby nie... ponieważ to ludzie pracują, prawda? I stowarzyszenie nie ma być destrukcyjne do innych działań, a raczej ma wspomagać. 
Ankieter: Nie może przeszkadzać. 
Respondent: Tak. 
Ankieter: Proszę powiedzieć: czy państwo są organizacją pożytku publicznego? 
Respondent: Nie. Myśleliśmy o tym, nawet przygotowaliśmy dokumenty, ale jakoś tak dotąd... 
Ankieter: A z czego to wynika - nie chcą państwo, czy po prostu nie było czasu do tej pory? 
Respondent: Specjalnie nie było czasu. () dokumentacji, przygotowania, a poza tym no jest... ja jestem przekonany, że jest tyle... im więcej jest organizacji pożytku publicznego, tym ten jeden procent całego kraju dzieli się na... a jest wiele takich działań, akurat ja musiałbym zrezygnować. Zamiast dla hospicjum czy dzieci niepełnosprawnych, to wtedy bym na pewno na swoje stowarzyszenie, prawda? A tamten cel uważam za... no nadrzędny, bardziej godny tego jednego procenta. Na przykład tak, jak pytaliśmy, którzy członkowie na jakie cele przeznaczają, to przeznaczają na te, które wydają mi się, że bardziej potrzebują finansowego wsparcia, niż nasza działalność. Oczywiście każde pieniądze są potrzebne, ale do naszej działalności możemy zdobyć te środki w trochę inny sposób. 
Ankieter: Czyli tutaj państwu tak bardzo nie zależało na tym, żeby (dostać) wsparcie i z tego wynika? 
Respondent: Z tego to wynika, no ja mówię tak, patrząc na to tak na priorytety po prostu... jest tyle potrzeb dzielenia tego tortu jednego procenta... Ale być może... w tym momencie () dokumentacja jest przygotowana i jeżeli na przykład walne zgromadzenie nas zobowiąże, to złożymy. 
Ankieter: A czy bycie organizacją pożytku publicznego - czy ma jeszcze jakieś plusy oprócz tego właśnie jednego procenta, czy to jest przede wszystkim... 
Respondent: To jest przede wszystkim te... Ten taki status, że jest się na tej liście tych organizacji... 
Ankieter: Jakieś prestiżowe? 
Respondent: Prestiżowe, ale ja myślę, że ((westchnięcie)) (.3) gdybyśmy po prostu zajmowali się taką działalnością, która może bezpośrednio wesprzeć tam, gdzie są bardzo potrzebne te pieniądze, a jak pani wie, jest bardzo dużo takich organizacji, które pomagają tym, którym szczególnie w latach kryzysu nie mogą liczyć na wsparcie. Ale to jest mój pogląd taki, gdybym miał inne przekonanie, to bym jako prezes drugiej już kadencji to forsowałbym... 
Ankieter: A czy państwa organizacja jest członkiem koalicji albo federacji organizacji pozarządowych? 
Respondent: Nie. Nie, nie. To akurat tutaj ja działam w jeszcze innym stowarzyszeniu, gdzie tam po prostu taka federacja powstaje, ale to jest inna... też ogólnopolska, ale w Warszawie zarejestrowana, więc inny temat. 
Ankieter: A czy zastanawiali się w ogóle państwo, żeby przystąpić? 
Respondent: Tak, tak, tak... .yy Mianowicie jest... organizacje pozarządowe nauczycielskie skupiają się przy Centralnym Ośrodku Doskonalenia Nauczycieli w Warszawie i z racji tego drugiego stowarzyszenia tam bywam i tam właśnie jest przygotowana dokumentacja do powstania konfederacji właśnie tych stowarzyszeń. No już miało być podpisane, bo to jest tam minimum trzy organizacje, natomiast no nie doszło jeszcze do sfinalizowania... Trwa to... Aha! Trochę mnie też zniechęciło, że za długo trwa. Mimo, że jest już statut, są wszystkie te dokumenty, z resztą - ja już zapomniałem, że to jednak trochę ze... w ogóle powołanie .yy stowarzyszenia to też trwa, bo właśnie wtedy - w dwutysięcznym trzecim roku, jak grupa inicjatywna powstała, to mnie powierzono przygotowanie całej dokumentacji do zarejestrowania. Trochę to jest ((śmiech)) tych papierków, no. 
Ankieter: Czyli... A teraz to trwa dłużej, niż wcześniej, czy po prostu .yy 
Respondent: Chyba nie... Chyba nie, chociaż zawsze jest to tak... Ja myślę, tak, że (.4) ((westchnięcie)) (.5) może ja czegoś nie dostrzegam, ale to się składa parę razy te papiery, bo ciągle tam jeszcze cos nie tak, coś nie tak... Poprawki... Mimo, że .yy organizując stowarzyszenie skorzystałem z radcy prawnego, dlatego że od tego są specjaliści, żeby z nich korzystać. Oni mogą trochę zarobić, a dokumentacja jest przygotowana poprawnie. Tutaj korzystając, żeby sprawiła pani prawnik, .yy która trochę się zna... Jest ustawa o stowarzyszeniach, że wszystko jest przygotowane, że przede wszystkim .mm że statut jest poprawnie przygotowany i wszystkie dokumenty do zgłoszenia. 
Ankieter: I nie udało się, tak? 
Respondent: No coś tam zawsze było do poprawki, coś tam gdzieś nie podkreślone, coś tam nie w tym miejscu podpisane, mimo... no. 
Ankieter: A jeśli można spytać - ile (to trwa)? Ta próba (zakładania)? 
Respondent: No nie no, próba zakładania to jest w () papierkach, to się strasznie szybko udało, ale ze dwa razy... ze dwa razy... Ale pani mówi... 
Ankieter: Nie, chodzi mi teraz o to... 
Respondent: To... tą... konfederację? W ty... dwa lata. 
Ankieter: Dwa lata już? 
Respondent: Dwa lata już. To trwa tylko dlatego, że osoby, które się tym zajmują nie... nie... bo na ostatnim spotkaniu, w którym ja uczestniczyłem, to wydawało się, że kolega, który tym się zajmuje nas zobliguje do... już zorganizowałem trzech prezesów, którzy przyjadą z decyzjami - b to musi być decyzja zarządu, prawda? Musi być decyzja zarządu wstąpienia do takiej konfederacji i chcieliby to już zawiązać () okazało, że akurat kolega nie ma czasu, przełożenie, a już wyznaczyliśmy wakacyjny termin i... i to jest ciężko. Wie pani, to musi być taka determinacja tych osób - i co to nam daje, zawsze jest pytanie. Co to nam daje, że jesteśmy w tej konfederacji. Co mnie daje akurat uczestniczenie tam w tych spotkaniach, no w prawdzie my nie korzystamy z dofinansowania ze środków - chociaż myślimy o tym - to po prostu ja uczestniczyłem w szkoleniach jak przygotowywać wnioski, czy też szkolenie właśnie no finansowe. Prowadzenie stowarzyszenia to jest też trochę buchalterii, prawda? Jeżeli przechodzi przez nasz budżet te siedemdziesiąt tysięcy w ciągu roku, to jest trochu grosza, a gdzie każda złotówka musi być czytelnie, jasno rozliczona i jeżeli ktoś nas kontroluje czy to jest... no wewnętrzny organ, komisja rewizyjna, czy też byłaby kontrola od prezydenta, to wszystko musi być czytelna i jasne. No wtedy się funkcjonuje dobrze. Jeżeli dokumentacja jest na bieżąco prowadzona. 
Ankieter: Rozumiem, że w tych warsztatach to uczestniczył pa w ramach tej drugiej organizacji? 
Respondent: Tej drugiej organizacji, tego drugiego stowarzyszenia, gdzie jestem wiceprezesem. Tak się złożyło ((śmiech)). Może to jest za dużo, ale tak się składa. 
Ankieter: Dobrze, to w takim razie chciałabym już przejść do tej .mm tutaj powiedział pan odnośnie współpracy - najpierw chciałam się spytać - czy zdarzyła się taka sytuacja, że państwa organizacja przyjęła pomoc od jakiejś innej organizacji? 
Respondent: No... Tak, na przykład (), ale to nie na terenie tego naszego województwa... 
Ankieter: Dobrze, to... 
Respondent: Jest fundacja gdańska... uniwersytetu gdańskiego - ale przy organizacji właśnie konferencji, czyli porozumienie między tą fundacją, a naszym stowarzyszeniem. Oni wzięli na siebie wydawnictwo, przygotowanie wydawnictwa, redakcji i tak dalej. Tak... Teraz (.3) a to nie są organizacje, poza... placówki doskonalenia prywatne to nie są organizacje, prawda? Zaraz, jak to będą... 
Ankieter: Znaczy... 
Respondent: Pozarządowe, tak. To znaczy tak, to w porozumieniu. To jest tak coś za coś. 
Ankieter: Te centra doskonalenia zawodowego? 
Respondent: Nie centra, tylko to są niepubliczne placówki doskonalenia nauczycieli. Niepubliczne placówki - no tamta fundacja Uniwersytetu Gdańskiego. Tak. 
Ankieter: A jeśli chodzi o tą fundację Uniwersytetu Gdańskiego, czy to była współpraca jednorazowa, czy taka... 
Respondent: Jednorazowa, chociaż oni się zwrócili do nas, że chcieliby kolejną konferencję i... pewno, tam w którymś momencie powtórzy się ta współpraca, ponieważ się udało to wszystko dobrze przygotować, natomiast - tak jak powiedziałem - mamy taką zasadę, że pod rząd w tym samym miejscu dwa razy nie spotykamy się z racji tej, że (odciśnienie) tej stopy na ziemi... byliśmy tutaj, spotkaliśmy się z nowymi ludźmi... Czas na następne miejsce. Ale wracamy do tych samych miejsc dlatego, że tam są ludzie, którzy mogą nas wesprzeć. 
Ankieter: A czy z tą fundacją państwo występowali na takiej () formalnej, czy... 
Respondent: Formalnej, dlatego, że porozumienie wtedy zawarte było między moim stowarzyszeniem a tą fundacją do organizacji konferencji. Porozumienie, bo tak się to nazywa, określa jakie oni zadania podejmują, co oni finansują, czyli wspierają ze swojej części, ze swojego funduszu, a co my. A co my... Bo konferencja czasem przekracza poza koszty, te, które wnoszą uczestnicy, no to wtedy z budżetu już stowarzyszenia. Poza tym .yy organizacja konferencji też w ciągu roku pewne koszty, no bo choćby nawet na reklamę, grafikę, to wszystko, utrzymanie strony - to są te koszty, które są po stronie zarówno stowarzyszenia, jak i nnych organizacji, z którymi podpisujemy to porozumienie. 
Ankieter: I to wszystko jest określone w tym porozumieniu? 
Respondent: W tym porozumieniu. Określone jest porozumieniem. 
Ankieter: A mówił pan, że oni się wtedy zajmowali wtedy tą organizacją konferencji i wydawnictwem, a państwo z kolei... jaka była państwa rola? 
Respondent: Nasza rola to było no ogłoszenie tej konferencji, wysłanie zaproszeń, występowanie o patronat - czy do ministerstwa, czy do marszałka, zainicjowanie i powołanie komitetu organizacyjnego, czyli zwykle, jak inna organizacja współorganizuje, to jednak komitet organizacyjny jest .yy dzielony. I wszystkie te koszty formalne i wpłaty idą przez biuro... nie ma biura specjalnego, ale prze księgowość stowarzyszenia. To znaczy, że wpłaty członków na konferencję idą przez konto stowarzyszenia i potem środki są przekazywane na... tej drugiej fundacji, która organizuje czy na noclegi, na opłaty tam cele reklamy i tak dalej. Cała ta obsługa jest tutaj finansowa i idzie na stowarzyszenie. 
Ankieter: A z jakimi jeszcze organizacjami państwo współpracowali? 
Respondent: (.4) Na zasadzie... tak w tej chwili sobie (.4) nie mogę (.2) 
Ankieter: A to może pan przypomni sobie za chwilkę, to porozmawiamy. Bo jeszcze chciałam tak ogólnie spytać: czym dla pana jest w ogóle coś takiego jak współpraca między organizacjami pozarządowymi? Jakby pan tak może w oderwaniu od strony prawnej... 
Respondent: No to dobrze! Ja spotykam się właśnie na tych .yy no - to będę mówił na podstawie tego drugiego stowarzyszenia, gdzie wcześniej byłem i prezesem, a teraz jestem wiceprezesem, kiedy spotykamy się - prezesi - członkowie zarządu, to jest bardzo taka wymiana informacji. Na tych spotkaniach często dyskutowaliśmy właśnie jak przygotowywać wnioski, kto może pomóc, kto jest gotów no do zawiązania takiej .yy takiej konfederacji na rzecz starania się o grant. No często po prostu staramy się o grant... no nie często, zawsze trzeba mieć te środki własne, prawda? (Jeżeli) organizacja ma za mało na koncie, to nie można się o większy grant starać, no to wtedy jest po prostu porozumienie między .yy no tworzy się to konsorcjum, czy konfederację do tworzenia... Tutaj rzeczywiście z Jeleniej Góry próbowaliśmy z samorządem i ze stowarzyszeniem... nie mogę sobie nazwy... ze stowarzyszeniem o próbę właśnie takiego grantu, tylko że cały problem polega na tym, że dzisiaj walczy się o ludzi. O ludzi, których mamy w stowarzyszeniu gdzieś są już zaangażowani w różnych działalnościach, prawda? I ich czas... ich czas .yy chcąc w tej chwili podjąć się na przykład w tym naszym stowarzyszeniu realizacji projektu, no to trzeba zatrudnić ludzi, którzy będą mieli czas na poświęcenie nam. Tak, jak ja i wielu innych członków no prowadzi .yy czy koordynuje różne granty unijne, ja sam osobiście też. Nie w stowarzyszeniu, ale przy innych... Natomiast czasem nas ministerstwo zaprasza do zaopiniowania czegoś, czasem się zwracają na przykład .mm poradnie psychologiczno-pedagogiczne o jakąś opinię. Przygotowujemy takie opinie. 
Ankieter: Czyli tak podsumowując: ta współpraca między organizacjami pozarządowymi... 
Respondent: Bardzo cenna jest. jest bardzo cenna i być może dlatego, że nie tylko ja, ale i jeden z członków zarządu jest też i w tej drugiej organizacji i bierzemy udział tam w tych spotkaniach, no to niejako personalnie to łączymy, ja korzystam właśnie z takich spotkań. Na przykład wiem, co robi jakieś inne stowarzyszenie i gdybym potrzebował konkretnie ludzi, którzy mi w czymś tam pomogą, to tak, jak tutaj na Śląsku jest dotyczący informatyki (KIW), stowarzyszenie, oni się zajmują właśnie szkoleniami informatycznymi, no to wtedy po prostu to są takie układy personalne, nie. Nie () do prezesa, tylko: "W czym możecie nam pomóc"? Czyli kupienie jakiejś usługi. 
Ankieter: Dobrze, czyli to jest tak: przede wszystkim wymiana informacji... 
Respondent: Wymiana informacji, współdziałanie... No ja wiem, orientuję się na przykład - znam personalnie prezesów i gdybym planował... gdybyśmy planowali... Popełniam taki błąd, że właśnie mówię "gdybym". Gdybyśmy planowali takie działania, to wiem .yy z kim rozmawiać. 
Ankieter: A proszę powiedzieć, no bo tak chciałby pan - rozumiem, że to jest taki model współpracy - czy umiałby pan powiedzieć, jak to wygląda tutaj w Krakowie? Czy jest rzeczywiście taka wymiana informacji i taka współpraca pomiędzy organizacjami? 
Respondent: Prywatnie to mogę powiedzieć tak: że widzę taki pewien kryzys, bo te... w takiej działalności... dlaczego... wymiany (.5) Nie no, to jest moje odczucie, ja nie wiem, moje prywatne odczucie... W czasie między zjazdami to działa dosyć mała grupka. U mnie jest dwustu członków, ale .yy w czasie pomiędzy zjazdami to działa intensywnie zarząd i jeszcze te parę osób... No mogę jeszcze powiedzieć tak: pięćdziesiąt parę osób, to jest jedna czwarta stowarzyszenia, pracuje i przygotowuje referaty, prawda? Czyli oni... Ponieważ to jest nasza działalność też publikowanie, w związku z tym pracują w ciągu roku, prawda? Przez pół roku jakoś tam się kontaktują, pytają, jest wymiana... Czasem ktoś tam poleca, że jest z jakiegoś innego stowarzyszenia, podobnymi sprawami się zajmują i chcieliby się tutaj skontaktować, że oni chcą wystąpić. No to wtedy nie ma problemu. Co się dzieje... To jest dziwny taki sposób współpracy, że ktoś z innego stowarzyszenia mówi, że on chciałby jeszcze do naszego stowarzyszenia, bo mamy podobne... podobne zakresy .yy działalności. O, na przykład jest stowarzyszenie nauczycieli polonistów, a oni mnie zapraszali na wystąpienie też .yy na wystąpienie do nich. No to jest współpraca. To też jest współpraca, że po prostu zaprasza się prezesa czy członków. "Kto od was ze stowarzyszenia mógłby przyjechać do nas, na ten temat tutaj porozmawiać". To to jest... to też jest współpraca. Zapomniałem, że to rzeczywiście... 
Ankieter: A mówił pan tutaj o takim kryzysie - to chodzi o to, że... 
Respondent: Ludzie mają mało czasu teraz. Nie wiem, czy to... pani jest młoda, to pani zegar inaczej funkcjonuje, pani ma więcej czasu, natomiast jest po prostu tak dużo możliwości różnych, no przykładowo jak wczoraj w środę byłem na konferencji tego European Survey Research Asociation, gdzie mówiłem o badaniach, ale w imieniu też stowarzyszenia, któremu przewodniczę, a w wczoraj była tutaj delegacja z Ukrainy i z kuratorium i też z tam stowarzyszenia, z którym właśnie współpracuję, stowarzyszenie to drugie, czyli stowarzyszenie edukatorów, i .yy ja dla nich miałem wystąpienie i zajmowałem się ich tutaj pobytem, też właśnie dla tamtej organizacji. Jako ekspert występowałem. Więc tutaj też znowuż te trzy stowarzyszenia, jak... Tyko to nie jest wcale taka formalna. To, co pani mówiłem, że prezes tamtego stowarzyszenia () przyjeżdżają, bo my mamy taki projekt unijny, dla nich, dla tamtego stowarzyszenia z Ukrainy czy w Krakowie wy możecie zająć się i przygotować - no nie ma problemu, więc tutaj wczoraj tutaj odbyło się spotkanie w Urzędzie Miasta w wydziale edukacji w okręgowej komisji. Ja miałem wtedy wystąpienie o naszej działalności, naszego stowarzyszenia. Dla nich. Czy to można nazwać współpracą? Chyba tak. Chyba tak... 
Ankieter: Czyli to drugie stowarzyszenie to stowarzyszenie edukatorów i tutaj pan też jest... 
Respondent: Ja tam jestem wiceprezesem... 
Ankieter: Wiceprezesem. Oni mają siedzibę w Warszawie. Czyli... A proszę powiedzieć, czy takie .mm to, że jest pan właśnie tutaj i tutaj, w tych dwóch stowarzyszeniach, jak to wpływa tak jakby... czy to się przekłada też jakby na współpracę z... 
Respondent: No tak, jak pani powiedziałem. Jeżeli tamto stowarzyszenie miało grant i tutaj prowadzi szkolenie dla .yy ludzi z Ukrainy też w dziedzinie edukacji, to nie potrzeba specjalnych formalnych umów, można bardzo szybciusieńko wspomóc. I () będę potrzebował swojego stowarzyszenia, możliwe jest po prostu bardzo szybko z prezesem porozumienie się i... no zwykle to są... takie działania opierają się na ludziach, prawda? Nie wszędzie są potrzebne formalne uchwały zarządu, prawda? Bo jeżeli to wymagałoby dłuższej współpracy i wiązało się z finansami, to konieczna jest uchwała zarządu. A jeżeli po prostu () pojedynczych osób... Znaczy to pani dokładnie nie powiem, bo tych kontaktów jest o wiele więcej z innymi stowarzyszeniami, dlatego, że ja nie zawsze odnotowuję: jeżeli mnie personalnie ktoś, z jakiegoś stowarzyszenia prosi o wystąpienie gdzieś tam w Polsce, na jakiś temat, to nie traktuję to jako współpracę, ale ponieważ reprezentuję - zapraszają mnie jako prezesa stowarzyszenia - na wykład, na warsztaty... Ale to jest... dlatego ja też () to stowarzyszenie reprezentuję. 
Ankieter: A mówi pan tutaj o tym stowarzyszeniu nauczycieli polonistów. To z nimi to się opierało też na takich wystąpieniach wzajemnych na konferencjach, czy... 
Respondent: Na konferencjach... Nie... nie ale to były... wystąpienie na piśmie do stowarzyszenia - czy ja, czy ktoś ze stowarzyszenia mógłby u nich na taki a taki temat powiedzieć. 
Ankieter: I to była też taka jednorazowa? 
Respondent: Jednorazowa, tak. To nie są jakieś porozumienia... W Opolu... juz nie pamiętam dokładnie nazwy stowarzyszenia, tego prezesa, no to też takie zaproszenie czasem przychodzi o zaopiniowanie. O zaopiniowanie. Zdarzają się też eksper... 
Ankieter: O zaopiniowanie czego? 
Respondent: No czy jakiegoś dokument, czy .yy jest dyskusja nad przygotowaniem jakimś prawnym dokumentów z dziedziny, gdzie .yy no jest to z tej dziedziny, którą my się interesujemy, jako stowarzyszenie. Ale to są nie tylko krajowe, występowaliśmy też jako eksperci - nasze stowarzyszenie - dla Armenii. Dla Armenii, gdzie po prostu no przyjechali też do nas, jako stowarzyszenia, nie wiem, skąd tam też się, czy może personalnie, bo ja czasem coś piszę i oprosili nas o szkole... przygotowanie dla nich szkolenia, ale także i .yy ekspertyzy. Tak, ich tam projektów, oczywiście to się odbywało przez - tak, jak fundacje z Oxfordu... 
Ankieter: Tak patrzę, czy jeszcze nie (zanotowałam) jakichś nazwisk, bo tam pan wcześniej mówił... A tutaj mam (KIW) z Katowic. 
Respondent: Aha, ja w tej chwili z pamięci nie rozwinę. 
Ankieter: () ale jakby pan mógł jeszcze powiedzieć, na czym ta współpraca tutaj polegała z nimi? 
Respondent: Ponieważ podczas tych spotkań .yy Spotkań, które były zarządów - to zwykle potem () a ci ludzie się zajmują z tego stowarzyszenia. Wie pani, to jest ważne w działalności stowarzyszeń to, że jeżeli w swoim obszarze działalności nie wie się, jak, to trzeba wiedzieć, kto wie. Jest ważne to know-how, jeżeli się go nie ma, to kto w Polsce wie. W jakim stowarzyszeniu. I to jest właśnie ego typu - a bo my mamy, my tym się zajmujemy, mamy... mamy tutaj współpracowników. Jak to jest - dzisiaj to jest bardzo ważne, kiedy są środki z (efsów), jeżeli chce się po prostu projekt budować dobrze, to trzeba szukać specjalistów. One są często szerzej adresowane, niż to, co przewiduje status jednej organizacji. W związku z tym ważne jest wchodzenie no w różnego rodzaju współdziałania z innymi. Nie zawsze się to formalizuje, bo zwykle byłoby tak pięknie, gdyby pani mogła zapisać, że o! (ja podpiszę u prezesa) porozumienie i tak dalej. Ale najczęściej po prostu wiemy, kto (), dlatego się spotykamy: "A, to napiszcie do nas, albo na stronie, my szukamy ludzi do współpracy. Bo zapraszamy też na konferencje. Wysyłamy też ich do innych organizacji, do innych organizacji informacje o naszych konferencjach. Jeżeli ktoś się zajmuje tym obszarem, to przyjeżdża. 
Ankieter: A z tym (SPISem) w takim razie państwo jakiś wspólny projekt robili? 
Respondent: Nie, nie robili. Jak powiedziałem, moje stowarzyszenie w ciągu czterech lat nie podjęło się takich projektów, natomiast personalnie w różnych projektach, tak, jak tutaj - czy krajowych, czy innych - poszczególne osoby występują jako eksperci, jako... 
Ankieter: Aha, czyli rozumiem, że tam państwo macie () jako eksperci. 
Respondent: W (SPISie) nie mieliśmy jako eksperci, tylko tutaj... ja nie pamiętam tutaj, bo to było już trzy lata temu, kogoś zapraszaliśmy, prosząc o radę ekspercką od nich. Bo oni się zajmowali... zajmują się właśnie informatyką i szkoleniem, a choćby nawet tutaj - tak, jak pani mówi - to, że przyszliśmy na ten zarząd jest też wirtualne, nie tylko głosowanie, ale i informacje zawiadamianie, czyli taka... na dzisiejsze czasy porozumiewanie się. Organizacje czasem cierpią na ten niedosyt porozumiewania się, prawda? Część ludzi jest w uśpieniu, bo nie dochodzi do nich informacja, albo nie są w jakiś sposób no... indagowani: "co sądzisz, czy zrobisz, czy masz możliwość"? 
Ankieter: A rozumiem, że u państwa to umożliwia? 
Respondent: Tak, no rzeczywiście łatwiej jest dotrzeć do ludzi, do zaktywizowania wszystkich członków zarządu... Nawet, jak mało czasu mają, to wieczorem () jakieś zebrania się organizuje wtedy .yy całodzienne czy dwudniowe, prawda? Ja ogłaszam, że akurat spotkamy się trzy osoby - pół zarządu, ale w tym czasie będziemy dyskutować nad taką a taką uchwałą, jest projekt uchwały i wypowiadają się, dyskutują: "o, tą uchwałę trzeba inaczej zredagować" i tak dalej. W końcu jest już redakcja powieszona na stronie taka, jak powinna być i wtedy jest głosowanie. Ja po prostu uruchamiam głosowanie i głosowanie jest... No odnotowuje się, drukuje się, zawiesza się potem do podpisania. 
Ankieter: A czy ten internetowy sposób komunikacji to jest też z pozostałymi członkami stowarzyszenia? 
Respondent: Tak, tak, bo dlatego, jak mamy stronę, to jest po prostu członkowie tam w tym wewnętrznym już .yy po zalogowaniu i mogą po prostu te informacje (). 
Ankieter: ()jedna dla wszystkich członków, a jedna dla zarządu? 
Respondent: No jedna dla zarządu. No są pewne rzeczy, które muszą być rozpatrywane z zarządu. No nie będziemy dyskutować nad uchwałą przyjęcia członków ze wszystkimi, bo nie jest to kompetencja pojedynczych - to jest kompetencja zarządu. Określona statutem. 
Ankieter: To jeszcze wracając w takim razie do tej współpracy z innymi organizacjami - czy przypomina pan sobie jeszcze jakieś? 
Respondent: Ona nie jest tak szeroka, jak by... jakbym ja chciał czy jakby pani chciała usłyszeć, bo po prostu... mówię tak, jak jest po prostu, no nie... trzeba popatrzeć jeszcze na to, że jesteśmy - mimo, że od dwutysięcznego czwartego to jest dużo czasu, to jednak jesteśmy młodą organizacją. Nasz też przedmiot działań, to znaczy przygotowywanie tych konferencji dorocznych i działalność właśnie wydawnicza .yy no w taki sposób nas tu sytuuje. 
Ankieter: A czy jest jakaś organizacja, z którą współpracujecie państwo tak na stałe? 
Respondent: Nie, nie. 
Ankieter: W większości to jest tak przy konferencji? 
Respondent: Przy konferencjach. Znaczy każda konferencja... znaczy przygotowuje konferencję, to już na pół roku się wiążemy tak, jak .mm przykładowo, trochę (po sumie) tutaj, przykładowo (.6) gdzieś powinienem mieć jakieś karteczki... To znaczy ja myślę tak: przygotowanie konferencji dla zarządu pochłania nas dosyć mocno. W związku z tym to jest działalność zarządu mocno nastawiona... patrzę tutaj w tej chwili... Opole... to tak, choć weźmiemy... to nie są organizacje, bo jest Wojewoda Opolski. Ale jest Marszałek Województwa Opolskiego, więc to już jest ta współpraca. Dalej Prezydent Miasta Opola. No potem jest Uniwersytet... Uniwersytet, kurator, no inni partnerzy edukacyjni, to jest (progman), to też jest fundacja z Gdańska. No wydawnictwa, Urząd Miasta Opole, no to są tam... Weźmy inną konferencję, w Łomży. Także kto był: podobnie jest, Wojewoda, jest Marszałek, Starosta Łomżyński, Prezydent Miasta Białystok, czyli samorząd podlaski, kurator, ale patrzę dalej... Tutaj jest tak: sponsorzy - no Starosta, Prezydent, Wójt gminy, czyli to są właśnie samorządy. No Łomżyński Park Krajobrazowy, z nimi tutaj... Patronat to akurat był portal (interklasa), który uczestniczył, powiedzmy... Lublin - no to tam podobnie, bo jest kurator, jest Wojewoda, jest Marszałek, no zarząd Rady Miasta, no partnerzy no to mamy - uczelnia, prawda... Pracownie .yy no i patronat to jest Wydawnictwa Wiedzy i Życie i tak dalej. I w ten sposób po prostu... i to zwykle 
Ankieter: Proszę nie chować, to jak będziemy o samorządzie rozmawiać, to się przyda. 
Respondent: Na pół roku wcześniej po prostu rozmawia się, przygotowuje się, ustala się, rozmawia się z ludźmi, którzy po prostu reprezentują... 
Ankieter: A jakby mi pan mógł podać przykład takiej współpracy z organizacją, która w pana odczuciu była taka najskuteczniejsza, najbardziej efektywna? 
Respondent: No tutaj najbliżej to akurat z tym stowarzyszeniem, z którym... ze stowarzyszeniem edukatorów. Dlatego, że zarówno ja, jak i jeszcze jeden członek zarządu są w tym drugim stowarzyszeniu. 
Ankieter: A jakiś przykład takiej konkretnej rzeczy... 
Respondent: No przykładowo tak jak tutaj, kiedy .yy oni mają projekt .yy dla... adresowany da Ukrainy, to to mówiłem, to po prostu myśmy się włączyli w ten sposób, że tu w Krakowie tę wizytę zapewniliśmy, organizacja spotkania, spotkania z tymi ludźmi, omówienie, co my robimy w stowarzyszeniu i tak dalej, to w ten sposób. 
Ankieter: A jak pan sądzi, z czego wynika taka skuteczność działania? Z tego, że państwo tutaj znają się też tak personalnie? 
Respondent: Wszędzie skuteczność działania... tak, w moim odczuciu to różnie. Jeżeli po prostu są to jakieś takie porozumienia instytucjonalne, chociaż ja uważam, że to zależy od ludzi. Bo zawsze to się sprowadza albo do dwóch prezesów, albo wiceprezesów, czy członków zarządu. Czyli (.3) zawsze ostatecznie dotyczy to jakiegoś człowieka. Ale - ja nie mam takiego doświadczenia - mogą być... jeżeli projekty wspólne organizują, to jak najbardziej to jest taka (fala).. na poziomie całej organizacji. I być może jeżeli podejmiemy się, jest możliwość w tej dziedzinie obecnie szeroka działalności, no to w tym momencie nie znaleźliśmy no czasu też. Jako członkowie zarządu, gdzie jesteśmy zaangażowani w inne działania, no żeby przygotować wspólny wniosek. Wniosek (to jest prostsze), wygrać konkurs też nie jest tak trudno. Trudniej po prostu potem znaleźć czas na działalność. To już wtedy - no, być może trzeba by się było przekształcić w fundację i działać. No tak działał (KIW), kiedy zatrudnia osoby i zarabiają, u nas po prostu nikt na tym nie zarabia. To wynika też i z naszych założeń. Typ rodzaju stowarzyszenia, celów. 
Ankieter: Mówił pan w etj chwili o pozytywnej współpracy, a czy zdarzyła się kiedyś taka sytuacja, że współpracowali państwo z kimś, ale gdzieś się nie udało? 
Respondent: Ponieważ nie za wiele mam tutaj przykładów tej współpracy w tej dziedzinie, to jeżeli do kogokolwiek się zgłaszaliśmy, na (akademię) czy konkurencji czy do (stowarzyszenia), to po prostu zawsze spotykaliśmy się raczej z przychylnym... z przychylnością. 
Ankieter: Dobrze, a mówił pan, że ewentualnie moglibyście jeszcze państwo współpracować właśnie w ramach takich projektów organizacji, tylko przeszkodą jest czas. 
Respondent: Znaczy przeszkodą to nie, po prostu od pewnego czasu mówimy o tym. Natomiast zwykle, żeby uruchomić taki projekt, to muszą być osoby, które powiedzą: ja biorę to na siebie, ja tym się zajmę i ktoś już od początku do końca .yy no zajmuje się tym. Natomiast w moim stowarzyszeniu wszystkie osoby, które są w zarządzie działają jeszcze gdzieś tam, poza pracą zawodową. Też w innych stowarzyszeniach czy też no w innym obszarze działalności. 
Ankieter: Czyli ten brak czasu... 
Respondent: Tak, tak. No chociaż to jest taka wymówka. Brak czasu, no, w momencie, gdybyśmy natrafili na coś, co akurat by tutaj w naszej... w naszym obszarze było .yy no takim dosyć istotnym... Ale tak samo ktoś, kto weźmie na siebie - nie wiem - zajęcie się tym. 
Ankieter: A czy są jakieś obszary, rzeczy, w których mogliby państwo współpracować? 
Respondent: Na pewno tak, no bo w tej chwili są organizacje, które zajmują się diagnostyką psychologiczną .yy no na przykład jak Towarzystwo Dyslektyczne, to są Polskie Towarzystwa Psychologiczne i tak dalej i tutaj to można by jeszcze gdzieś współpracować. Ale to trzeba mieć taki pogląd... może w przyszłości, może nowy zarząd. 
Ankieter: A co moglibyście państwo robić, czy... 
Respondent: No nie no, wspólne czy to wspólne szkolenia, bo my się zajmujemy właśnie tą dziedziną, wspólne szkolenia organizowane dla ludzi... No ekspertyzy, badania wspólnie prowadzone. Badania, organizacja konferencji, organizacja szkoleń. 
Ankieter: Aha, takie trzy najważniejsze. Dobrze, a czy widzi pan jakieś takie pola, obszary, na których nie chcielibyście państwo na pewno współpracować? 
Respondent: Wie pani, ja nie widzę takich, ja nie widzę takich obszarów. .yy Specjalnie... Ale nie zastanawiałem się nad tym - to dlatego. 
Ankieter: Jak pan sądzi, co tak wpływa pozytywnie, oprócz tego, co już mówiliśmy, takich osobistych relacji pomiędzy członkami organizacji pozarządowych - co wpływa na takie () współpracy, taki rozkwit współpracy między organizacjami. 
Respondent: Spotkania. To jest tak, jeżeli... ja zawsze taki podbudowany jestem, jeżeli jestem na spotkaniu, gdzie są... no przedstawiciele zarządów różnych stowarzyszeń, to wracam podbudowany, że jednak ludziom się chce. Że jednak coś robią. Mimo trudności, mimo, że po prostu .yy jak to powiedzieć... To jest chyba coś ważnego, że ludzie, którzy pracują czynnie w jakichś stowarzyszeniach, to jeszcze gdzieś () dodatkowo. I to są ludzie zaangażowani w wielu dziedzinach, nie koniecznie stowarzyszeniach, ale czasami nawet w dwóch stowarzyszeniach - no sam jestem przykładem takiej... I to jestem podbudowany po takich spotkaniach, tak. No bo ktoś to mówi: a nam się udało. Ja na przykład bardzo fajnie dowiedziałem się na takich spotkaniach w jaki sposób tam jedno ze stowarzyszeń współpracuje z mediami. Czyli przygotowanie .mm no tej części takiej czy organizacja imprez no zawsze jest potrzebna ta reklama. Praca z mediami, w jakiś sposób pracować z mediami. No praca z mediami nie jest taka łatwa, też koledzy mówili, jaka to jest ważna... autoryzowanie .yy wywiadów, rozmów, dlatego, że tak, jak dzisiaj rozmawiamy, ja mówiąc coś pani, ja mam coś na myśli, a pani niekoniecznie musi odbierać to w ten sam sposób, jak ja mówię ((śmiech)). 
Ankieter: Ale proszę się nie martwić, dzisiaj nie wiadomo, czy to pan mówi ((śmiech)). 
Respondent: ((śmiech)) Nie, to nie jest takie istotne, ale ja mówię o tym, co zyskałem na takich spotkaniach, prawda? Czyli inne stowarzyszenia... bo oni maja doświadczenie. No, w jakiś sposób sporo też dowiedziałem się, () nie korzystałem, bo to też jest... w jaki sposób pracują z samorządami, jak się ubiegają o środki te lokalne, samorządowe. No też my jesteśmy tu ogólnopolską organizacją i też możemy sięgać po regionalne projekty, ale na pewno gdybyśmy byli lokalną... lokalnym stowarzyszeniem, to pewnie byśmy więcej współpracowali. Być może będziemy, bo często mówimy, być może rzeczywiście... 
Ankieter: A czy korzysta pan tak, żeby tak dużo dzięki tym spotkaniom się dowiedział. Czy dzięki tej wiedzy... tą wiedzę wykorzystuje pan też... jak funkcjonuje. 
Respondent: Tak... Stowarzyszenie? Jak najbardziej. 
Ankieter: Czyli tutaj taką dobrą stymulacją do współpracy między organizacjami... 
Respondent: Są te spotkania. Są te spotkania, no wie pani co... To, ile czasu to nam zajmuje, to znaczy zależy od tego, jak sprawni jesteśmy... jeżeli ja wiem jak to zrobić, to nie poszukuję. No też na tych spotkaniach ja nie pamiętam, () stowarzyszenie jak się nazywa, ja musiałbym w internecie sprawdzić, które jest takim (paradisem) prawnym dla stowarzyszeń - nie pamiętam w tej chwili nazwy ina ich stronę czasem... czasem sięgamy. 
Ankieter: I - ale to na stronę państwo zaglądają, czy też jakoś... 
Respondent: No nie, też jak zakładaliśmy stowarzyszenie, to po prostu sięgaliśmy do tych porad. Chociaż nie było takiego problemu, wiedziałem z zarządem, jak przygotować statut, ale też chyba z jedno z pytań tak, kierowaliśmy do tamtego stowarzyszenia... Właśnie nie pamiętam w tej chwili, bo spotkałem się właśnie też na... oni mieli właśnie dla... to jest to stowarzyszenie, które wyszukuje różne projekty, które mogłyby stowarzyszenia, organizacje pozarządowe podejmować. Nie pamiętam nazwy ((śmiech)). bo to było ze dwa lata, albo trzy temu. 
Ankieter: A proszę powiedzieć - czy widzi pan coś takiego, jak konkurencja między organizacjami pozarządowymi? 
Respondent: No jest konkurencja, bo jest konkurencja o granty. Poprzez... w drugim stowarzyszeniu występowaliśmy o te granty i też właśnie tam, ponieważ mamy właśnie placówkę doskonalenia przy tamtym stowarzyszeniu edukatorów, to no jednak konkuruje się. Jeżeli się stara o granty, to się konkuruje. To są ośrodki, prawda? 
Ankieter: Czy oprócz takiej finansowej konkurencji... 
Respondent: Raczej nie, bo wie pani co, ta konkurencja by była, gdybyśmy dotykali tego samego obszaru. A moje stowarzyszenie - nie ma drugiego takiego stowarzyszenia, z którym bym mógł konkurować, ponieważ no tworząc stowarzyszenie wybiera się taki obszar, w którym jest pewna nisza, prawda? Dlatego takie stowarzyszenie (żeśmy) powołali. Razem mieliśmy kilkadziesiąt osób zainteresowanych, chętnych do tej współpracy, to że jeszcze nisza jest na - trudno mówić na rynku - a może na rynku? W końcu jest pięć lat, tych prawie dwustu członków troszeczkę już... no z całej Polski, to troszkę jest. 
Ankieter: Proszę powiedzieć, czy... jak pan w ogóle ocenia taką konkurencję w takim razie o granty - czy ona ma pozytywne konsekwencje, czy negatywne konsekwencje? 
Respondent: Ja z zasady jestem przekonany, że nie rozwija się ani instytucja, ani stowarzyszenie, jeżeli nie ma konkurencji. Konkurencja pobudza. Jak chcę wygrać - w człowieku jest coś takiego, że chce rywalizować, chce wygrać - przyjemnie jest wygrywać. Ja lubię wygrywać. Więc po prostu muszę konkurować, bo robie to lepiej. 
Ankieter: Czyli to się przekłada jak gdyby na to, jak funkcjonuje organizacja? 
Respondent: Tak, tak. No widzie pani, początkowo to jak powstaliśmy, to my szukaliśmy, prosiliśmy, żeby ktoś był w terenie współorganizatorem, prawda? W kolejnym mieście. A dzisiaj oferty czekają, prawda? To inni zgłaszają oferty, chcąc być współorganizatorem. A to jest... no jest to współpraca, nie są to .yy akurat tutaj to była fundacja, aha, ale tutaj jest placówka doskonalenia, ale być może w następnym roku do tej oferty dojdzie jakieś inne stowarzyszenie, które będzie chciało z nami tę konferencję organizować. Dlatego, że tu jest - my ogłaszamy, że po prostu poszukujemy partnera i czy oni przygotowują tą ofertę portfolio i jeżeli na następnej konferencji ktoś ze stowarzyszenia przedstawi ofertę, która zostanie na walnym zgromadzeniu wybrana, przyjęta... Tutaj to po prostu zarząd przygotowuje, przegląda dokumentację, referuje, przedstawia... Ktoś to - (z Kielc) tutaj pan, (czy Opole) było tak samo. Ople to placówka - powiatowa placówka doskonalenia w Łomży przedstawiła ofertę, takie portfolio: gdzie, co mogą zrobić, co planują i wtedy myśmy przyjęli tę ofertę. Czyli to nie jest tak, że my planujemy: o! mamy jakieś tam plany, tylko też chodzi o tą rywalizację. 
Ankieter: Czyli rozumiem, że państwo teraz są sami takim przedmiotem rywalizacji... 
Respondent: Tak, tak. No by my jesteśmy jednak głównym organizatorem i za merytoryczną sprawę, za redakcję książki odpowiadamy, ale gdzie to się dzieje, w jakim terenie, kto będzie organizował, to nie wiem. No w tej chwili jest i ta fundacja taka z Torunia, ale to z Torunia to też i samorząd... samorząd zaproponował, ale może się okazać, że ktoś inny jeszcze przyśle ofertę i wtedy podejmiemy... I to też jest takie wyjście do współpracy z innymi stowarzyszeniami. 
Ankieter: Tak, czyli z jednymi konkurencja, z innymi współpraca. A proszę powiedzieć, co jeszcze można zrobić w takim razie, jeśli to ta konkurencja ma taki pozytywny wpływ na organizację - w jaki sposób można by jeszcze stymulować taką konkurencję między organizacjami? 
Respondent: Widzi pani - tych stymulatorów jest dziś sporo, bo przede wszystkim jest ten tort, jakim są projekty (). I środki, o jakie można się starać. No to też jest - żeby żyła organizacja, to musi być jakiś cel. I ludzie... dla ludzi co jest motywacją - no jakaś idea, dla której mogą pracować nawet bez środków, ale finanse są też istotnym... Dla niektórych to jest też sposób na życie, sposób działania, ale żeby można było działać, to trzeba też mieć za co kupić cos do jedzenia i te środki są właśnie wtedy... wtedy członkowie tej organizacji mogą .mm no też i zarobić. Ale to też jest, no, zwykle nas interesują takie rozwiązania, jak myśleliśmy o grantach, to w taki sposób, że one zasilały też i kasę stowarzyszenia. Chcąc organizować... nie mógłby, się podjąć organizacji takiej dużej konferencji, gdyby majątek stowarzyszenia był zero. Dlatego, że organizując rok wcześniej, organizując pół roku wcześniej, organizując na przykład hotele, to hotele nie zrobią tego w ten sposób, że o - ja podpiszę jako prezes, tyko że poproszą o dziesięć tysięcy zaliczki. Prawda, żeby mieć gwarancje. Jeżeli dysponujemy, to tu jest ważna i osobowość prawna, i też zasobność. 
Ankieter: Czyli powracając też tak trochę do tej konkurencji - czyli tutaj co - więcej grantów, więcej takich możliwości... 
Respondent: Komunikacja głównie. Czyli żeby... nie wszyscy wiedzą, że są takie możliwości. Tu może rzeczywiście taka... ja bym tutaj o tej federacji, która tutaj nie powstaje jakoś od dwóch lat... Są... Dlaczego? To organizacje są podobnie jak ludzie - powstają, rodzą się, jest okres rozkwitu - tak kiedyś stowarzyszenie edukatorów miało taki duży rozkwit, teraz jest ten taki okres schyłkowy, mimo, że są granty, mimo, że... to jednak postarzało się. Kiedyś to byli młodzi ludzie, którzy zakładali to dziesięć lat temu, prawie dziesięć lat, teraz przechodzą na emeryturę. Wydawałoby się, że powinni więcej działać, ale też i aktywność w tym wieku ludzi też się zmniejsza. 
Ankieter: Dobrze, to teraz może przejdziemy do tego samorządu lokalnego. Czy - może tak ogólne pytanie - jak pan... czym dla pana jest taka właśnie współpraca pomiędzy samorządem a między organizacjami pozarządowymi? 
Respondent: Znaczy ogólnie, tak jak pani powiedziałem, jak po prostu - patrząc na moje stowarzyszenie... samorząd - widzę partnera w tej naszej takiej podstawowej działalności. Dlatego, że to, co my robimy, robimy dla danego środowiska. Środowiska edukacyjnego. A przecież szkoły prowadzą samorządy. Prowadzą powiaty i gminy. W związku z tym, jeżeli przygotowujemy naszą konferencję, to widzimy tutaj partnera, który (.4) bierze udział w tej takiej dyskusji, no sponsoruje w zamian za nasze usługi. Może tutaj - przed konferencją zwykle robimy takie spotkania, na które zapraszamy tych, no, partnerów. Jak to wygląda? To takie spotkanie, jak tutaj i dyskusja, gdzie jest Wójt, jest Starosta, jest Marszałek czy Wicemarszałek czy jego przedstawiciele, no i mówimy o problemach edukacji, diagnozy na tym terenie. No a przy okazji my tam zyskujemy parę groszy na tę konferencję, ale bardziej jeszcze o co inne nam chodzi, muszę pani powiedzieć. No z () na konferencje są pewne opłaty. Związane z organizacją. i wtedy zwracamy się do tych samorządów, aby one zasponsorowały swoich nauczycieli, dopłacając im do opłaty konferencyjnej. To jest taka pierwsza rzecz. Po prostu jesteśmy tutaj, organizujemy taką... Jeżeli jesteście zainteresowani, jeżeli program, o - proszę - który tu przedstawiamy, jest taki i taki, takie wystąpienia, takie będą (książki) i tak dalej, to wy zasponsorujcie swoich nauczycieli i tak to jest. Że po prostu starostwo tam właśnie iluś tam nauczycielom częściowo lub całościowo pokrywa koszt uczestnictwa w konferencji. 
Ankieter: Z tego, co pan mówi i z tego, co wcześniej tam (), ta współpraca państwa z samorządami to jest przede wszystkim coś takiego, że państwo organizują w porozumieniu czy tam pod patronatem konferencję, spotkanie, natomiast tak jakby... Aha, jest ta pomoc od samorządu pomocą finansową albo materialną. 
Respondent: Dla uczestników konferencji. Nie członków naszego stowarzyszenia... czasem i członków stowarzyszenia, prawda? 
Ankieter: Tak, tak, to z jednej strony, ale wcześniej pamiętam, że mówił pan o takiej pomocy materialnej - na przykład wynajęcie hali, albo też jakieś finansowe wspomaganie samej organizacji... 
Respondent: No na przykład .yy to też. W Brzegu chyba... W Brzegu, tam na zamku i to nie wiem - chyba starosta to spotkanie takie uroczyste zasponsorował, prawda? Jakieś zwiedzanie, pokazanie nam Brzegu. Oczywiście to są takie, muszę pani powiedzieć, obopólne korzyści. Dlaczego. Bo jeżeli z całej Polski jest dwieście osób i jest spotkanie na zamku, a są to na ogół nauczyciele - szkolni czy akademiccy - to jest wielce prawdopodobne, że przyjadą z wycieczką. Z młodzieżą, prawda? Pokazać właśnie tutaj czasy i Piastów i... No bo to zyskuje na tym i zamek i starostwo. Dlatego, że my jesteśmy właśnie ogólnopolskim stowarzyszeniem. Ale to się dzieje tutaj. Jeżeli jest spotykanie w Krakowie, jest potem w Wieliczce i Wieliczka tam częściowo sponsoruje spotkanie pod ziemią, no to z tych dwieście parędziesiąt osób jest wielce prawdopodobne, że przyjadą z młodzieżą tutaj. No to jest też sprawa taka biznesowa. Ale to jest reklama, to jest coś za coś. Wie pani, tutaj trudno mówić altruizmie, każdy patrzy na ten... co skorzysta. Ja też rzeczywiście, zwracając się do... o zasponsorowanie - sponsorowanie daje nam to, że ludzie, którzy przyjeżdżają, taniej płacą. Nie jest taka duża pensja nauczycielska, ()konferencje () zapłacą, to korzystają, korzystają z tego. My natomiast oferujemy - proszę bardzo, jeśli chcecie, to przy okazji my warsztaty, nasi uczestnicy gratis są tutaj, przeprowadzą warsztaty, proponujemy taką ofertę. 
Ankieter: Czyli rzeczywiście jest to taka wymiana. Proszę powiedzieć, bo jak to wyglądało, jeśli chodzi o współpracę z tymi - bo to nawet nie mówimy o samorządzie lokalnym tylko i wyłącznie z Małopolski, tylko powiedzmy o różnych samorządach lokalnych - jak to wyglądało, czy tutaj ta .mm współpraca z nimi ona była oparta zawsze o relacje formalne, czy też to była taka współpraca ludzi. 
Respondent: Formalne. Nie, formalne - tu już formalne, bo to jest zwykle o tej porze ja wystąpię, mimo, że Kielce to organizują, to ja wystąpię formalnie do Marszałka, do Starostów z pismem o sponsoring i udział. I zapraszając jednocześnie na taki okrągły stół dyskusje - na temat... W Lublinie było bardzo ładne takie spotkanie właśnie podmiotów samorządowych, uczelnianych, nadzoru pedagogicznego, prowadzących, na temat "Edukacja lubelska". Całego województwa. I wtedy w takim uczestniczy od nas zarząd i no przedstawiciele tutaj - to jest przed konferencją. Czyli no wymiana, dyskusja - zyskują wszyscy na tym. Dlatego, że raz - zarząd jest z różnych tutaj miejsc, przy okazji być może nie ma problemu, oni mogli z uczelniami sobie osobno rozmawiać, ale tutaj uczelnie - parę uczelni współorganizuje, więc są rektorzy, prorektorzy i jest to platforma do rozmowy. 
Ankieter: A w takim razie - czy jest jakiś samorząd, z którym współpracujecie państwo na stałe? 
Respondent: Na stałe - nie. Nie dlatego, bo to jest w naszym założeniu działalności jest to, no wędrowanie po całej Polsce. Jak wrócimy pewno za dwa lata znowuż do Krakowa, to wtedy będziemy przez pół roku ponownie nawiązywać... Tak, tu w Krakowie. 
Ankieter: To teraz też tak - analogicznie do tej współpracy z organizacjami - bo chciałam się spytać, czy ja... czy potrafiłby pan podać taki przykład współpracy z samorządem, która była bardzo efektywna, taka skuteczna i wyróżnia się? 
Respondent: To lubelski... Nie! Łomża. Może dlatego, że to jest mniejsza miejscowość i rzeczywiście tam to było duże wydarzenie, prawda? Łącznie z mediami, telewizją, nagrywaniem, wywiadami, że to jest właśnie tutaj przedstawianie nas i wytwórczości, tamte zakłady mleczarskie i tak dalej .yy i tam było więcej tych warsztatów, ale to wiąże się z tym, że w dużym mieście tych atrakcji, możliwości jest więcej. Mniejszym... chociaż no do Łomży też właśnie z Białegostoku i uczelnie... ale tutaj najwięcej właśnie lokalnie. No i spotkań, dyskusji właśnie wtedy z samorządem było więcej. 
Ankieter: I myśli pan, że to wynika właśnie z takiego lokalnego, mniejszego charakteru miasta, czy... 
Respondent: W Opolu było tak samo i tez jest zdaje się mniejsze. Ja myślę, że Lublin też bardzo dobrze, ale te dwa właśnie widzę - Opole i... No właśnie też Opolu była i telewizja lokalna zainteresowana i wcześniej... wcześniej po prostu miałem możliwości występowania, mówienia o tej naszej konferencji, o problematyce w telewizji. Przed sama konferencją. Czyli to zainteresowanie to mogę uważać za sukces, sukces, chociaż nie jest to czymś takim wyjątkowym uczestniczenie, ale lokalna telewizja przed konferencją mówi o tej konferencji, nagrywa wywiady i potem pojawiają się migawki, to znaczy, że jest to wydarzenie dla lokalnej społeczności. Oczywiście zajmującej się edukacją. Mówimy o tej naszej branży. 
Ankieter: A czy tutaj państwo też zostali lepiej przyjęci przez samorząd? 
Respondent: Gdzie? 
Ankieter: No właśnie w Łomży i w Opolu? Czy to samorząd sam tak jakby... 
Respondent: Tak. 
Ankieter: Zajął się ta oprawą medialną. 
Respondent: Tak, tak to nas nie interesuje. To znaczy jeżeli się umawiamy, my odpowiadamy jako stowarzyszenie za przygotowanie dobrego programu, wydawnictwa, zainicjowanie, zaproszenie, a to już lokalnie samorząd i ta instytucja, która współpracuje. To znaczy ja myślę, że... co jest pozytywnym, instytucja, która - druga - tak, jak w tej chwili Placówka Doskonalenia z Kielc na przykład. To ona organizuje z lokalnymi - samorządem, z władzami tą współpracę przy okazji konferencji. Tak samo to było w Łomży i w Opolu czy w Lublinie. 
Ankieter: Czyli nie państwo bezpośrednio się kontaktowali z samorządem, tylko tak bardziej pośrednio przez tą drugą organizację? 
Respondent: Tak, tak. To znaczy i tak i nie. W Kielcach jest () osobiście nie byłem, ja wiem, że już wszystko jest przygotowane, natomiast będę. Natomiast w każdej z tych... w tym miejscu to idzie nas zwykle trójka z zarządu i spotykamy się i z rektorami i ze starostami osobiście na krótkich takich spotkaniach. Omawiamy warunki - co chcemy, co my proponujemy i tak dalej. Bo jest to wydarzenie jednak () no lokalnie. A w Krakowie nie jest to wielkie wydarzenie, bo się dzieje dużo rzeczy, natomiast no... Choćby nawet to, że Marszałek czy Prezydent no przychodzą na takie spotkania. Że mówią parę słów - to też jest docenienie właśnie tego, co się dzieje, prawda? Tych wydarzeń. No my w zamian po prostu wypisujemy w książce... no i to, co się dzieje, prawda. Bo to jest pewna oferta dla środowiska lokalnego. To jest jednak w naszej... ja to postrzegam, że to jest () jednak oferta dla danego środowiska lokalnego. No, jest też możliwość takie no przedszkola i szkółki - nasze wydawnictwo jest taką szkołą pisarstwa lokalnej społeczności. Nie są to takie rygory, jak wydawnictw no profesjonalnych. Chociaż staramy się to robić profesjonalnie, ale czasem dopuszczamy, że ktoś debiutuje, że jest to czasem słabszy tekst, ale ma możliwość zaistnienia. 
Ankieter: Dobrze - to Opole i Łomża to były takie pozytywne. A czy zdarzyła się taka sytuacja, że podejmowaliście współpracę z samorządem, ale ona się zakończyła niepomyślnie? 
Respondent: Nie. Nie. Nie ma problemów, jeżeli ktoś nie jest nami zainteresowany, to nie jest to problemem. Gdybym po prostu powiedział pani, że nie mam ochoty się spotkać, no to cóż. Nazwałaby to pani problemem? Nie. 
Ankieter: A czy w tej współpracy, gdy państwo już współpracowali z tymi wszystkimi samorządami, czy tutaj się pojawiły jakieś bariery, jakieś rzeczy, które utrudniały współpracę? 
Respondent: Ja nie widziałem takich... Czasem to po prostu trzeba dwa razy pojechać, nie? Bo na przykład byliśmy umówieni - nie ma osoby, która jest odpowiedzialna za coś, a poza tym, wie pani - im więcej się razy spotka, to można jakieś szczegóły umówić. Ale zwykle to tak jest, że jako organizatorzy zlecamy w porozumieniu zawieramy, że ten nasz partner organizacyjny bierze na siebie współpracę z ogólnie edukacyjnym środowiskiem lokalnym i samorządami, z mediami, szuka sponsorów. A to, co jest taka no filozofia działalności, to jest wpisane w naszą działalność jako stowarzyszenia. Nasz statut, czyli działamy wszystko robiąc własnymi rękami, tylko w porozumieniu, włączając w to ludzi, którzy tam organizują. 
Ankieter: Dobrze, a czy jeszcze widzi pan jeszcze jakieś ewentualne możliwości współpracy z samorządem na jakichś innych polach? 
Respondent: Na każdym polu, który no wynika z naszego statutu, w którym my działamy, to na przykład gdyby samorząd chciał się zwracać do nas bo coś opracowuje czy jakieś ekspertyzy i tak dalej. Czasem są takie właśnie pisma, że na czymś tam pracują, to byśmy się włączyli w jakieś analizy - czy dotyczące rynku pracy i tak dalej. Jeżeli ktoś po prostu personalnie z członków ma .yy ja w tej chwili robiłem taką mapę, ale nie mam jej w pamięci, nie pomyślałem. Właśnie gdzie nasi członkowie działają w różnych innych organizacjach pozarządowych i tego... to jest bardzo dużo. Prawie dwieście osób, no gdzieś tam zawsze działa i albo w innej organizacji, albo współpracuje z .yy organizacjami samorządowymi lokalnie. Lokalnie. No tak - nie wiem, jaki procent w Polsce po prostu ludzi działa w różnych zrzeszonych takich organizacjach, czy to jest duży, czy to jest mały... 
Ankieter: () koło dziesięciu procent... 
Respondent: Dziesięciu procent... Ale często tak jest, że to ci sami ludzie po prostu też i działają w innych. Tak. 
Ankieter: A czy widzi pan jakieś pole, na którym nie chciałby... czy państwa organizacja nie chciałaby współpracować z samorządem? Czy jest taka dziedzina? 
Respondent: () nie spotkałem. Nie odpowiem, nie wiem. Nie spotkałem, znaczy trudno mi sobie wyobrazić, czy jest taka dziedzina. Oczywiście nie chciałbym współpracować w tych dziedzinach, w których my nie jesteśmy specjalistami. Jeżeli ktoś nas tam pyta - my nie mamy specjalistów, psychologów, u siebie i w tej działalności trudno nam się włączyć. Wie pani, po prostu jest zawsze trzeba się zajmować tym, na czym się znamy. Jeżeli się nie znamy - no trudno. 
Ankieter: A proszę mi powiedzieć, czy jeśli idzie o te samorządy, z którymi państwo współpracowaliście, jak ta współpraca z nimi przełożyła się na takie dalsze kontakty? Czy... 
Respondent: Znaczy na dalsze kontakty to w takim sensie, że w tej chwili, kiedy... Czasem ktoś pisze, czasem coś pyta, prawda? To zostaje. Zostają te kontakty międzyludzkie. Przy kolejnej konferencji. Czasem ktoś się tam zwraca do nas, zapraszają nas personalnie. Bo to jest - posłużę po takim .yy spotkaniu z samorządu ktoś się zwraca do nas: "Czy ktoś od was by przyjechał z takim a takim tematem"? Ale to też... nie powiem pani, ale sporo takich jest przypadków. Zwracają się czy... "Panie prezesie, czy ktoś by przyjechał?" Albo organizują jakąś konferencję czy... tam zapraszają nas. I to czasem różni członkowie... ale częściej to są już bezpośrednio do... lokalnie. Dlaczego? Bo (.3) .yy to lokalnie zawsze działa też i grupa członków, uaktywnia się grupa członków. niekoniecznie zarządu, ale stowarzyszenia lokalnie, prawda? Oni się włączają w ten... To też jest działalność .yy i to oni częściej są zapraszani i współpracują już nie formalnie jako stowarzyszenie, ale jako Jaś i Małgosia, który dostał dostrzeżony, że jest specjalistą, bo występował, bo referował coś, bo jest autorem w tej książce, która tam została. Być może by nigdy nie został zauważony. 
Ankieter: Czyli to też tak otwiera drogę. 
Respondent: Tak. O właśnie koleżanka, która () z placówki, jest członkiem też zarządu, organizowała w Opolu w tej chwili ma sporo tam różnych propozycji, ale też... od samorządu... ale i też - no ja nie miałbym czasu uczestniczyć, ale już miałem dwukrotne zaproszenia do Opola, bo cos właśnie organizują. Też i pisałem, to znowuż Starostwo organizuje jubileusz jakiś gimnazjum. Poproszono mnie o napisanie parę słów, napisałem - właśnie jako prezes stowarzyszenia. 
Ankieter: Czyli to jest ten początek współpracy i widzę, że ona nie jest całkowicie przerywana, na tym się nie kończy, tylko pewne... 
Respondent: Trwają. Trwają. 
Ankieter: A czy widzi pan jakieś rzeczy, które utrudniają kontakty z samorządem? Może powiedzmy o tym naszym lokalnym, tutaj, w Krakowskim. 
Respondent: No ja specjalnie... już pani powiedziałem - nie widzę. Jeżeli będę potrzebował i (chciał) no to po prostu no idę personalnie do osób albo piszę najpierw oficjalnie... W Krakowie to bym nawet ie pisał, tylko z pismem poszedłbym osobiście. Prawdę powiedziawszy w Lublinie było też podobnie. Zwykle po prostu przygotowuje się pismo i idzie się do osób... to samo było w Opolu. Pojechaliśmy z wiceprezesem, rozpoczynając współpracę, umawiamy się ze starostą, czy osobą oddelegowaną przez starostę, naczelnikiem - no i rozpoczyna się (.2) współpraca. Najczęściej to jest przyjmowane pozytywnie, bo wie pani - to wszystko zależy od tak - od... Pani pytała o utrudnienia. I jeżeli ja wcześniej napiszę i ktoś wyrazi zgodę, jeżeli powie, że go to nie interesuje, to to nie jest utrudnienie. Szukam innej osoby... czy szukamy... czyli (.4) trzeba zobaczyć () (terenie), kto tam jest z członków zarządu, ale (po nim) nie tylko, i inne osoby, które po prostu biorą... To jest cała grupa. Wtedy ze stowarzyszenia, która bierze na siebie ciężar. Bo tak, jak pani powiedziała, zlecamy to ludziom, ale tak się okazuje, że ci, którzy instytucjonalnie biorą to na siebie, to są członkowie naszego stowarzyszenia. To jest pewna rzecz taka właśnie, że jeżeli to jest placówka doskonalenia w Opolu, ale dziewczyna, która z tej placówki wzięła jako instytucjonalnie jest członkiem zarządu. To samo jest w gdańsku. Oczywiście wcześniej oni nie byli członkami zarządu, to jest akurat już w drugiej kadencji właśnie, czyli są ludzie, którzy... ci wchodzą do zarządu, którzy no... chcą coś zrobić. którzy działają, którzy chcą poświecić ten czas. W końcu to nie są gratyfikowane... działalność, która nie jest finansowo gratyfikowana. Tak, to stowarzyszenie. 
Ankieter: A jak ocenia pan przygotowanie państwa organizacji do współpracy z samorządem? No chodzi mi o coś takiego, jak takie merytoryczne przygotowanie. 
Respondent: Znaczy ja uważam, że jesteśmy dobrze przygotowani. Ja osobiście przez te szkolenia, które były robione przez, no - ODN dla stowarzyszeń nauczycielskich... takich spotkań było sporo. W jaki sposób je formalizować, jak się kontaktować, z kim, jak się starać i tak dalej. No. No i tutaj myślę, że tutaj nie ma problemu, byle tylko czasu wystarczyło i chęci. 
Ankieter: Czyli dzięki tym szkoleniom to państwo są dobrze przygotowani? 
Respondent: Ja myślę że tak. Nie wykorzystujemy na pewno w pełni tego, co moglibyśmy, no to z drugiej strony to jest po prostu... doba ma dwadzieścia cztery godziny. Można by pracować dwadzieścia sześć godzin, ale trzeba by było dwie godziny wcześniej () ((śmiech)). To taki żart. 
Ankieter: Proszę powiedzieć jak ocenia pan pozycję państwa stowarzyszenia tutaj w regionie. 
Respondent: To znaczy ny nie jesteśmy właśnie w regionie... w regionie to po prostu pewnie jesteśmy mało znani, dlatego, że funkcjonujemy w tej jakiejś (parce) naszej działalności. Nawet tu nie mam mapy, ile osób jest pewno tutaj z regionu, koło dwudziestu paru, dwudziestu paru... Ja myślę, że takim czymś cennym, które wniosło nasze stowarzyszenie, to zapewniło ciągłość tych dawnych spotkań, to, że to jest piętnasta konferencja, że ona jest udokumentowana. To jest piętnasta, jubileuszowa. To była dziesiąta w Krakowie, jubileuszowa, było dodatkowe wydawnictwo. To jest że coś nie ginie. Ja myślę, że ważne jest zachowanie pewnej ciągłości, pewnej tradycji. Ale natomiast ja mówię pewną rzecz () wśród tych znajomych, wśród tych (gdzie) działamy. Jeżeli było w Krakowie spotkanie, to było bardzo dużo - pamiętam dwa ostatnie spotkania - prawda, już jako stowarzyszenie to na Akademii Pedagogicznej po prostu wiele osób... jeszcze brakowało miejsc, gdzieś tam wchodzili ci, którzy... i studenci i nie tylko, którzy no nie byli uczestnikami konferencji, ale na plenarne zajęcia chcieli przyjść. Na przykład w Łomży też zwracano się do nas () Starostwo: "A czy moglibyście na plenarne, poza konferencją, Ci, co nie płacą, ale pracowników naszych by tu kilkunastu przyszło". Proszę bardzo. Tutaj o pozycję trudno mi powiedzieć, bo gdybyśmy byli tu lokalnym, małopolskim stowarzyszeniem, to pewnie w jakiś sposób byśmy zabiegali o zaistnienie na tej scenie. 
Ankieter: czyli rozumiem, że państwa pozycję lepiej jest rozpatrywać tak jakby w odniesieniu do całej Polski... 
Respondent: Bo jesteśmy ogólnopolskim stowarzyszeniem. 
Ankieter: To w takim razie jak pan ocenia tutaj, jeśli chodzi o to, co wcześniej było powiedziane, czyli zabieganie o to, żeby organizować z państwem .mm konferencje, no to to wygląda dość pozytywnie. I jak by pan opisał tę pozycję stowarzyszenia w Polsce? 
Respondent: No trudno mi... trudno, nigdy po prostu nie myślałem o jakimś rangowaniu i porównywaniu takim. Jak powiedziałem, nasz obszar to jest znalezienie niszy, w której możemy działać. Łatwiej mi opisać to, co powiedziałem - że zapewniliśmy pewną kontynuację i ciągłość. Natomiast .yy w takim pozytywnym... takim aspektem jest i tutaj właśnie z Krakowa i z różnych organizacji, że piszą do nas o przesłanie wydawnictwa. Różnie - odpłatnie i nieodpłatnie. Nieodpłatnie dostają biblioteki na przykład. Ale piszą do nas i tutaj rzeczywiście to, że to wydawnictwo się potem rozchodzi w ciągu roku - piszą o przesłanie - no jest jakimś pozytywnym .yy oddźwiękiem. Też i tutaj sporo z naszego... naszego województwa. Natomiast no nietypowym jesteśmy do pani badań, bo jesteśmy ogólnopolskim stowarzyszeniem. 
Ankieter: Rzeczywiście, trochę inaczej, niż wcześniejsze. A proszę powiedzieć - bo mówił pan, że biorą państwo udział w takich konsultacjach dla samorządów. Jakby pan mi mógł o tym troszkę powiedzieć albo dać przykład takiej właśnie ekspertyzy, konsultacji? 
Respondent: No w tej chwili do ministerstwa tam na przykład pisze... pisze chyba jedna z poradni na temat właśnie diagnostyki no i daje do naszej wiadomości na zasadzie co możemy tam odpowiedzieć... chodzi o dzieci właśnie z pewnymi dysfunkcjami .yy no czasem ministerstwo się zwraca, ale to nie są samorządy. Pracują nad... wymieniają nas na liście do konsultacji społecznych, prawda? Samorządy są zapraszane do konsultacji czasem dokumentów przygotowywanych. 
Ankieter: I państwo byli właśnie tak zapraszani. I to było gdzie - w Warszawie? 
Respondent: W Warszawie, ale tu z Krakowa też z poradni nas zapraszano właśnie na... 
Ankieter: I jak wyglądają takie konsultacje? 
Respondent: No wtedy (zwracam się) do kogoś, kto jest specjalistą do mnie i proszę o przygotowanie odpowiedzi. 
Ankieter: Zastanawiając się nad taką sytuacją: w momencie, gdy istnieje bardzo dużo różnych organizacji pozarządowych - czy uważa pan, że byłoby potrzebne, żeby istniał albo rzecznik, albo organizacja, która byłaby rzecznikiem właśnie organizacji pozarządowych właśnie z Małopolski tutaj, z regionu. 
Respondent: Znaczy ja - znowuż to jest zdanie takie moje osobiste - jestem... jeżdżę na te spotkania do Warszawy, stowarzyszeń nauczycielskich i stąd znam i prezesów i co robią i tak dalej, natomiast może jest takie forum, ale ja o tym nie wiem. Małopolskich organizacji pozarządowych. No bo gdy na przykład... ja bym chętnie poznał ich. Jak się spotykamy, ale tam - z racji, że to są nauczycielskie, chociaż nie stricte nauczycielskie, bo też akademickich nauczycieli ale nie tylko - bo i z instytutów różnych też w naszym stowarzyszeniu mamy członków różnych... Z Czech, z Niemiec, stąd w naszym adresie nie ma na końcu "pl". To myślę, że to byłoby cenne. 
Ankieter: A czy lepiej, żeby to jedna osoba reprezentowała organizacje pozarządowe, czy żeby to była... 
Respondent: Nie, ja myślę, że to jakaś organizacja czy instytucja, która może na jakiś czas zaprosiła na takie spotkanie zarządów, prezesów tych stowarzyszeń, bo być może obok jest ktoś, kto się zajmuje podobnymi sprawami... ja mówię tak ogólnie, dlatego, że po prostu tutaj no... dla nas bardziej interesujące były te organizacje, które mają zasięg ogólnopolski, chociaż no jednak tutaj żyjemy i to jest istotne wiedzieć właśnie tak częściej z racji takich innych działań z towarzystwem dyslektycznym. Tutaj mamy jakiś taki kontakt. Natomiast myślę, że to jest warto. Taka inicjatywa, tak, jak tutaj - nie chce się urodzić przez dłuższy czas ta konfederacja tych stowarzyszeń nauczycielskich, może powstanie, ale to też ktoś się nie () personalnie. Wie pani, czasem zależy wszystko od osoby, która się za coś bierze. Albo się bierze nieudolnie, albo jest prężna na tyle... Tak... 
Ankieter: A proszę powiedzieć: czym należałoby się kierować, żeby (była właśnie reprezentacja). Jakimi kryteriami? 
Respondent: No ja myślę, że nie ma co wybierać - znaczy na tych spotkaniach, na których ja uczestniczyłem w Warszawie, to są takie dwa nurty, czyli jest szkoleniowy zwykle, czyli po prostu wtedy to już ma środki centralny ośrodek doskonalenia na organizację takich spotkań dla .yy stowarzyszeń, gdzie jest takie szklenie, ale też gdzie ludzie przedstawiają co robią i jak robią. Czyli jest na przykład temat "praca z mediami", czy jest temat "pisanie wniosków", to każdy mówi co robi. Albo na takich warsztatach z różnych stowarzyszeń pracujemy () nie my akurat z jednego stowarzyszenia, wtedy dowiadujemy się, że a - rzeczywiście my się tu borykamy z takim problemem, nie wiemy jak to zrobić, a obok jest, ktoś, kto ma duże doświadczenie i im się to udaje. To też jest jeszcze inna sprawa - żeby wierzyć, że coś się uda, trzeba zobaczyć, że komuś się udało. 
Ankieter: Aha, czyli to, co wcześniej zrobili jest ważne? 
Respondent: To jest ważne, tak. Ciekawą rzecz, którą widziałem tam właśnie na tych spotkaniach, że właśnie upada - no przeżyło już ten swój okres apogeum i jest schyłkowe dla stowarzyszenia, ale część ludzi odeszło i założyło nowe stowarzyszenie, prawda? I okej. Po prostu rozmnożyło się w sposób taki, że działają ludzie. Ale jednak zostali... ale jest plus tamtego stowarzyszenia, które umiera, załóżmy, że ludzie nauczyli się sporo i czują tą potrzebę działania i lokalnie. Zwykle w takich stowarzyszeniach ogólnopolskich jest taki problem, że jesteśmy rozproszeni, prawda? Nam się chce spotykać, jeżeli się spotykamy, jeżeli jest bliskość. I wtedy jest ważne ale nie zapewnia tej takiej bliskości to spotkanie (w takim) miejscu. Jeżeli to jest lokalnie blisko, prawda? 
Ankieter: Dobrze. A w takim razie trudno tutaj mówić o takiej organizacji, która by państwa reprezentowała państwa tutaj lokalnie, bo to nie jest państwu potrzebne. A jeśli chodzi o taką... czy widzi pan potrzebę, żeby państwa, jako organizację, reprezentowała jakaś inna ewentualnie właśnie... 
Respondent: Znaczy ja szczerze mówiąc nie widzę potrzeby takiej, dlatego, że wydaje mi się, że umiemy się reprezentować sami siebie, natomiast być może no też są te organizacje, które wspomagają stowarzyszenia, () są, które pomagają w projektach, które odpłatnie - lub nieodpłatnie - udzielają poradnictwa prawnego. To prowadzenie stowarzyszeń wiąże się też z prawnymi, finansowymi aspektami działalności, no i te, które się wiążą z przygotowaniem odpowiednio wniosków do projektów. 
Ankieter: A czy w takim razie istnieje w takim razie potrzeba organizacji .mm działających na całą Polskę, bo nie mówię tutaj o państwa, ale na pewno jest kilka, kilkanaście takich, niekoniecznie zajmujących się edukacją, czy dla takich dużych organizacji konieczne by było, żeby były one reprezentowane przez jakąś inną organizację? Która by - powiedzmy - mówiła w imieniu wszystkich organizacji pozarządowych. 
Respondent: Wie pani co... tak, jak trudno się robi () konfederacja, która jest potrzebna, a jakoś nie powstaje... To znaczy ja akurat jestem przeciwnikiem takiej centralizacji. Bo co to znaczy "reprezentować". Ktoś akurat no... ja w tej chwili... gdyby pani spotkała się z zarządem, to byłaby na pewno ciekawsza ta rozmowa, bo jednak ja reprezentuję jako prezes, ale na to... czasem mi się wymyka... mówię "moje" stowarzyszenie. Nie "nasze", czasem mówię "ja", zamiast "my", a jeżeli tak mówię, to tak myślę, prawda? ((śmiech)) I w związku z tym... to jest pewne ograniczenie. Chociaż dążę tam, żeby powstała ta konfederacja, ale na pewno nie jestem aż tak zainteresowany, żebym sam zabiegał i wziął to na siebie, bo mi coś to daje po prostu. I tak moje stowarzyszenie wypełnia mi tą całą moją lukę czasową, którą mogę poświęcić na właśnie tą działalność. Chociaż gdzieś tam jeszcze mam kawałek drugiego stowarzyszenia. 
Ankieter: Ale mówi pan, że jest pan przeciwny centralizacji... 
Respondent: Tak... 
Ankieter: Bo właśnie dlatego, że byłaby ona zbyt jednostkowa? 
Respondent: Tak, tak. Dlatego ja pani... tak. O ile jest cenne dla mnie to, że mogę pojechać do Warszawy i tam dostaję informację z terenu, że jest spotkanie, owo szkolenie, chociaż i tak jest trudno wysłać kogoś, żeby... tam się deklarują, potem nie przyjeżdżają, marnują się te pieniądze - żeby ktoś to .yy natomiast czy potrzebowałbym, żeby ktoś mnie reprezentował? Chyba nie. No bo po co wtedy tyle stowarzyszeń? No sama pani powiedziała, że ważna jest konkurencja, jeżeli mówimy o konkurencji, o takie indywidualności, to jeżeli to scentralizujemy... tylko że reprezentuje... w jakiej sprawie? Gdzie? 
Ankieter: No na przykład wszystkie organizacje działające jako stowarzyszenia, fundacje, mają interes swój w tym jak będzie wyglądała ustawa... 
Respondent: Tak, to właśnie jest ta konfederacja, tutaj miałaby taki sens, () powstawała. I tak powstał statut tej konfederacji stowarzyszeń nauczycielskich. Jak ona się urodzi do końca roku, to pewno my też tam będziemy swoje .yy swoje miejsce. 
Ankieter: Czyli lepiej by było, żeby organizacje były tak branżowo (rozłożone), jeśli organizacje zajmują się... 
Respondent: Ja myślę, że gdyby była jakaś taka organizacja, która by... no, nie tyle reprezentowała, co od czasu zrobiła spotkanie .yy żeby ogólniej... żebym ja tam się zmieścił, to stowarzyszeń działających na terenie Małopolski. Bo mimo, że my nie jesteśmy lokalnym stowarzyszeniem, to działamy tutaj z racji tej, że zarejestrowani jesteśmy w Krakowie i organem prowadzącym jest prezydent, to... nie prowadzącym - nadzorującym - jest prezydent, to po prostu może chętnie by się spotkał. Ja miałbym coś do powiedzenia, może bym coś skorzystał, może miałby coś do zaoferowania. 
Ankieter: Czyli taka wymiana informacji? 
Respondent: Tak. Może byłoby to i korzystne i dla samorządu, dla społeczności lokalnej też. Dla samorządów pewnie też. Bo czy dzisiaj wiedzą samorządy... no wiedzą, bo jak jest zarejestrowany na terenie, ale to tylko w ten sposób. 
Ankieter: No to byłoby wszystko w takim razie, dziękuję panu bardzo.